৬. আরামৰগ্গো
১. আরামপৰিসনসিক্খাপদৰণ্ণনা
আরামৰগ্গস্স পঠমে সভিক্খুকং আরামন্তি যত্থ ভিক্খূ রুক্খমূলেপি ৰসন্তি, তং পদেসং. অনাপুচ্ছাতি এত্থ ভিক্খুসামণেরআরামিকেসু যংকিঞ্চি অনাপুচ্ছা, পরিক্খিত্তস্স আরামস্স পরিক্খেপং অতিক্কমন্তিযা, অপরিক্খিত্তস্স উপচারং ওক্কমন্তিযা পঠমপাদে দুক্কটং, দুতিযপাদে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আরব্ভ অনাপুচ্ছা আরামং পৰিসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা’’তি চ ‘‘জানং সভিক্খুক’’ন্তি চ ইমানেত্থ দ্ৰে অনুপঞ্ঞত্তিযো, সভিক্খুকে ৰেমতিকায, অভিক্খুকে সভিক্খুকসঞ্ঞায চেৰ ৰেমতিকায চ দুক্কটং. তস্মিং পন দুৰিধেপি অভিক্খুকসঞ্ঞায, সন্তং ভিক্খুং আপুচ্ছা পৰিসন্তিযা, পঠমপ্পৰিট্ঠানং ৰা ভিক্খুনীনং সীসংনুলোকিকায, যত্থ ৰা ভিক্খুনিযো সন্নিপতিতা, তত্থ ‘‘তাসং সন্তিকং গচ্ছামী’’তি সঞ্ঞায, আরামেন ৰা মগ্গো হোতি, তেন গচ্ছন্তিযা, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সভিক্খুকারামতা, সভিক্খুকসঞ্ঞিতা, ৰুত্তপরিচ্ছেদাতিক্কমো, অনুঞ্ঞাতকারণাভাৰোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমনুভাসনসমউট্ঠানং, কিরিযাকিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
আরামপৰিসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. ভিক্খুঅক্কোসনসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুতিযে অক্কোসেয্যাতি দসন্নং অক্কোসৰত্থূনং অঞ্ঞতরেন সম্মুখা ৰা পরম্মুখা ৰা অক্কোসেয্য. পরিভাসেয্যাতি ভযমস্স উপদংসেয্য. পাচিত্তিযন্তি তস্সা এৰং করোন্তিযা পাচিত্তিযং.
ৰেসালিযং ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আরব্ভ আযস্মন্তং উপালিং অক্কোসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, অত্থধম্মঅনুসাসনিপুরেক্খারায, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, অক্কোসনপরিভাসনং, অত্থপুরেক্খারতাদীনং অভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.
ভিক্খুঅক্কোসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. গণপরিভাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা
ততিযে চণ্ডিকতাতি কুদ্ধা. গণন্তি ভিক্খুনিসঙ্ঘং. পরিভাসেয্যাতি এত্থ ‘‘বালা এতা অব্যত্তা এতা, নেতা জানন্তি কম্মং ৰা কম্মদোসং ৰা কম্মসম্পত্তিং ৰা কম্মৰিপত্তিং ৰা’’তি এৰং যত্থ কত্থচি পরিভাসন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং থুল্লনন্দং আরব্ভ গণং পরিভাসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সম্বহুলা ৰা একং ৰা অনুপসম্পন্নং ৰা পরিভাসন্তিযা দুক্কটং. সেসং দুতিযসদিসমেৰাতি.
গণপরিভাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পৰারিতসিক্খাপদৰণ্ণনা
চতুত্থে গণভোজনে ৰুত্তনযেন নিমন্তিতা, পৰারণাসিক্খাপদে ৰুত্তনযেন পৰারিতা ৰেদিতব্বা. পাচিত্তিযন্তি তস্সা পুরেভত্তং ঠপেত্ৰা যাগুঞ্চেৰ সেসানি চ তীণি কালিকানি অঞ্ঞং যংকিঞ্চি আমিসং অজ্ঝোহরণত্থায পটিগ্গণ্হন্তিযা গহণে দুক্কটং, অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আরব্ভ অঞ্ঞত্র ভুঞ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, তীণি কালিকানি আহারত্থায পটিগ্গণ্হন্তিযাপি অজ্ঝোহরন্তিযাপি দুক্কটং. যা পন নিমন্তিতা অপ্পৰারিতা যাগুং পিৰতি, সামিকে অপলোকেত্ৰা ভুঞ্জতি, তীণি কালিকানি সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জতি, তস্সা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নিমন্তিতা ৰা পৰারিতা ৰা তং উভযং ৰা, পুরেভত্তং ৰুত্তলক্খণস্স আমিসস্স অজ্ঝোহারো, সামিকানং অনাপুচ্ছনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. অদ্ধানসমুট্ঠানং, নিমন্তিতায অনাপুচ্ছা ভুঞ্জন্তিযা আপত্তিসম্ভৰতো সিযা কিরিযাকিরিযং, পৰারিতায কপ্পিযং কারেত্ৰাপি অকারেত্ৰাপি পরিভুঞ্জন্তিযা আপত্তিসম্ভৰতো সিযা কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
পৰারিতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. কুলমচ্ছরিনীসিক্খাপদৰণ্ণনা
পঞ্চমে কুলে মচ্ছরো কুলমচ্ছরো, কুলমচ্ছরো এতিস্সা অত্থি, কুলং ৰা মচ্ছরাযতীতি কুলমচ্ছরিনী. অস্সাতি যা ঈদিসী ভৰেয্য. পাচিত্তিযন্তি তস্সা ‘‘যং কুলং ভিক্খুনীনং পচ্চযে দাতুকামং, কথং নাম তত্থ ভিক্খুনিযো ন গচ্ছেয্যু’’ন্তি ভিক্খুনীনং ৰা সন্তিকে কুলস্স, ‘‘কথং নাম ইমে তাসং কিঞ্চি ন দজ্জেয্যু’’ন্তি কুলস্স ৰা সন্তিকে ভিক্খুনীনং অৰণ্ণং ভাসন্তিযা পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুনিং আরব্ভ কুলমচ্ছরাযনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং. অমচ্ছরাযিত্ৰা সন্তংযেৰ আদীনৰং আচিক্খন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ভিক্খুনীনং অলাভকামতা, কুলস্স ৰা সন্তিকে ভিক্খুনীনং ভিক্খুনীনং ৰা সন্তিকে কুলস্স অৰণ্ণভণনন্তি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.
কুলমচ্ছরিনীসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অভিক্খুকাৰাসসিক্খাপদৰণ্ণনা
ছট্ঠে সচে ভিক্খুনুপস্সযতো অদ্ধযোজনব্ভন্তরে ওৰাদদাযকা ভিক্খূ ন ৰসন্তি, মগ্গো ৰা অখেমো হোতি ন সক্কা অনন্তরাযেন গন্তুং, অযং অভিক্খুকো নাম আৰাসো. তত্থ ‘‘ৰস্সং ৰসিস্সামী’’তি সেনাসনপঞ্ঞাপনপানীযউপট্ঠাপনাদীনি করোন্তিযা দুক্কটং, সহ অরুণুগ্গমনা পাচিত্তিযং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারো পন সমন্তপাসাদিকাযং (পাচি. অট্ঠ. ১৪৪ আদযো) ৰুত্তো.
সাৰত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আরব্ভ অভিক্খুকে আৰাসে ৰস্সং ৰসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, যত্থ পন ৰস্সূপগতা ভিক্খূ পক্কন্তা ৰা হোন্তি ৰিব্ভন্তা ৰা কালঙ্কতা ৰা পক্খসঙ্কন্তা ৰা তত্থ ৰসন্তিযা, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অভিক্খুকাৰাসতা, ৰস্সূপগমনং, অরুণুগ্গমনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানেৰাতি.
অভিক্খুকাৰাসসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. অপৰারণাসিক্খাপদৰণ্ণনা
সত্তমে ৰস্সংৰুট্ঠাতি পুরিমং ৰা পচ্ছিমং ৰা তেমাসং ৰুট্ঠা. উভতোসঙ্ঘেতি ভিক্খুনিসঙ্ঘে চেৰ ভিক্খুসঙ্ঘে চ. অযং পনেত্থ ৰিনিচ্ছযকথা – ভিক্খুনীহি চাতুদ্দসেযেৰ সন্নিপতিত্ৰা ‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো, অজ্জ পৰারণা চাতুদ্দসী, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পৰারেয্যা’’তি এৰং সব্বসঙ্গাহিকঞত্তিং ৰা, ‘‘তেৰাচিকং পৰারেয্যা’’তি এৰং তেৰাচিকঞত্তিং ৰা, সতি অন্তরাযে ‘‘দ্ৰেৰাচিকং, একৰাচিকং, সমানৰস্সিকং পৰারেয্যা’’তি এৰং দ্ৰেৰাচিকাদিঞত্তিং ৰা ঠপেত্ৰা সব্বসঙ্গাহিকঞত্তি চে ঠপিতা, ‘‘সঙ্ঘং, অয্যে, পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তু মং অয্যাযো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তী পটিকরিস্সামী’’তি (চূল়ৰ. ৪২৭) এৰং সকিং ৰা, ‘‘দুতিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং…পে… ততিযম্পি, অয্যে, সঙ্ঘং…পে… পটিকরিস্সামী’’তি এৰং দ্ৰত্তিক্খত্তুং ৰা ৰত্ৰা পটিপাটিযা পৰারেতব্বং. তেৰাচিকায ঞত্তিযা ৰচনং ন হাপেতব্বং, দ্ৰেৰাচিকাদীসু ৰড্ঢেতুং ৰট্টতি, হাপেতুং ন ৰট্টতি. এৰং ভিক্খুনিসঙ্ঘে পৰারেত্ৰা তত্থেৰ একা ভিক্খুনী ভিক্খুনিক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ৪২৭) ৰুত্তেন ঞত্তিদুতিযকম্মেন ভিক্খুনিসঙ্ঘস্সত্থায ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতুং সম্মন্নিতব্বা. তায সম্মতায ভিক্খুনিযা পন্নরসে ভিক্খুনিসঙ্ঘং আদায ভিক্খুসঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো অয্য ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেতি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতায্য ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সতি, দুতিযম্পি অয্য…পে… ততিযম্পি অয্য…পে… পস্সন্তো পটিকরিস্সতী’’তি এৰং পৰারেতব্বং.
সচে পঞ্চৰগ্গো ভিক্খুনিসঙ্ঘো ন পূরতি, চতূহি ৰা তীহি ৰা গণঞত্তিং ঠপেত্ৰা, দ্ৰীহি ৰিনা ঞত্তিযা অঞ্ঞমঞ্ঞং পৰারেতব্বং. একায ‘‘অজ্জ মে পৰারণা’’তি অধিট্ঠাতব্বং.
ৰিহারং পন গন্ত্ৰা ‘‘ভিক্খুনিযো, অয্য, ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেন্তি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতায্য ভিক্খুসঙ্ঘো ভিক্খুনিযো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তিযো পটিকরিস্সন্তী’’তি চ, ‘‘অহং, অয্য, ভিক্খুসঙ্ঘং পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতু মং, অয্য, ভিক্খুসঙ্ঘো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তী পটিকরিস্সামী’’তি চ এৰং তিক্খত্তুং ৰত্তব্বং.
সচে ভিক্খুসঙ্ঘো ন পূরতি, ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো, অয্য, অয্যে পৰারেতি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তু অয্যা ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সতী’’তি চ, ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো, অয্য, অয্যং পৰারেতি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতায্যো ভিক্খুনিসঙ্ঘং অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তো পটিকরিস্সতী’’তি চ এৰং তিক্খত্তুং ৰত্তব্বং.
উভিন্নং অপরিপূরিযা ‘‘ভিক্খুনিযো, অয্যা, অয্যে পৰারেন্তি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদন্তায্যা ভিক্খুনিযো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তিযো পটিকরিস্সন্তী’’তি চ, ‘‘ভিক্খুনিযো, অয্য, অয্যং পৰারেন্তি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা পরিসঙ্কায ৰা, ৰদতায্যো ভিক্খুনিযো অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তিযো পটিকরিস্সন্তী’’তি চ, ‘‘অহং, অয্যা, অয্যে পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা…পে… ৰদন্তু মং, অয্যা, অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তী পটিকরিস্সামী’’তি চ, ‘‘অহং, অয্য, অয্যং পৰারেমি দিট্ঠেন ৰা সুতেন ৰা…পে… ৰদতু মং, অয্যো, অনুকম্পং উপাদায, পস্সন্তী পটিকরিস্সামী’’তি চ এৰং তিক্খত্তুং ৰত্তব্বং. সব্বাহেৰ হি ইমিনা নযেন উভতোসঙ্ঘে পৰারিতা হোতি, যা পন ৰস্সংৰুট্ঠা ‘‘উভতোসঙ্ঘে এৰং ন পৰারেস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিপতি, তস্সা সহ ধুরনিক্খেপেন পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আরব্ভ ৰস্সং ৰসিত্ৰা ন পৰারণাৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং. অন্তরাযে পন সতি, পরিযেসিত্ৰা ভিক্খূ অলভন্তিযা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰস্সংৰুট্ঠতা, ন উভতোসঙ্ঘে পৰারণা, অনুঞ্ঞাতকারণাভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানীতি.
অপৰারণাসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. ওৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা
অট্ঠমে ওৰাদাযাতি গরুধম্মস্সৰনত্থায. সংৰাসাযাতি উপোসথপুচ্ছনত্থায চেৰ পৰারণত্থায চ. পাচিত্তিযন্তি ‘‘এতেসং অত্থায ন গচ্ছামী’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে পাচিত্তিযং.
সক্কেসু ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো আরব্ভ ওৰাদায অগমনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং. অন্তরাযে পন সতি, পরিযেসিত্ৰা দুতিযিকং অলভন্তিযা, গিলানায, আপদাসু, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ওৰাদসংৰাসানং অত্থায অগমনং, অনুঞ্ঞাতকারণাভাৰোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানি, ইদং পন অকিরিযং, দুক্খৰেদনন্তি.
ওৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. ওৰাদূপসঙ্কমনসিক্খাপদৰণ্ণনা
নৰমে অন্ৰদ্ধমাসন্তি অদ্ধমাসে অদ্ধমাসে. উপোসথপুচ্ছকন্তি উপোসথপুচ্ছনং. ওৰাদূপসঙ্কমনন্তি ওৰাদত্থায উপসঙ্কমনং. তং অতিক্কামেন্তিযাতি এত্থ ভিক্খুনীহি তেরসে ৰা চাতুদ্দসে ৰা আরামং গন্ত্ৰা ‘‘অযং উপোসথো চাতুদ্দসো পন্নরসো’’তি পুচ্ছিতব্বং, উপোসথদিৰসে নিদানৰণ্ণনাযং ৰুত্তনযেন ওৰাদূপসঙ্কমনং যাচিতব্বং. যা ভিক্খুনী ৰুত্তপ্পকারে কালে তদুভযং ন করোতি, সা তং অতিক্কামেতি নাম, তস্সা ‘‘উপোসথম্পি ন পুচ্ছিস্সামি, ওৰাদম্পি ন যাচিস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিত্তমত্তে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং সম্বহুলা ভিক্খুনিযো আরব্ভ উপোসথওৰাদানং অপুচ্ছনঅযাচনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অনাপত্তি অট্ঠমসদিসাযেৰ. উপোসথোৰাদানং অপুচ্ছনঅযাচনাযং ধুরনিক্খেপো, অনুঞ্ঞাতকারণাভাৰোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানীতি.
ওৰাদূপসঙ্কমনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. পসাখেজাতসিক্খাপদৰণ্ণনা
দসমে পসাখেতি নাভিযা হেট্ঠা জাণুমণ্ডলানং উপরিপদেসে. ততো হি যস্মা রুক্খস্স সাখা ৰিয উভো ঊরূ পভিজ্জিত্ৰা গতা, তস্মা সো ‘‘পসাখো’’তি ৰুচ্চতি, তস্মিং পসাখে. গণ্ডন্তি যংকিঞ্চি গণ্ডং. রুধিতন্তি ৰণং. ভেদাপেয্য ৰাতিআদীসু সচে ‘‘ভিন্দ ফালেহী’’তি সব্বানি আণাপেতি, সো চ তথেৰ করোতি, ছ দুক্কটানি ছ চ পাচিত্তিযানি. অথাপি ‘‘যংকিঞ্চি এত্থ কত্তব্বং, তং সব্বং করোহী’’তি এৰং আণাপেতি, সো চ সব্বানিপি ভেদনাদীনি করোতি, একৰাচায ছ দুক্কটানি ছ চ পাচিত্তিযানি. সচে পন ভেদনাদীসু একংযেৰ ‘‘ইদং নাম করোহী’’তি আণাপেতি, সো চ সব্বানি করোতি. যং আণত্তং, তস্সেৰ করণে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুনিং আরব্ভ পসাখে জাতং গণ্ডং পুরিসেন ভেদাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অপলোকেত্ৰা ৰা ৰিঞ্ঞুং ৰা যংকঞ্চি দুতিযিকং গহেত্ৰা এৰং করোন্তিযা, উম্মত্তিকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পসাখে জাততা, অনপলোকনং, দুতিযিকাভাৰো, পুরিসেন ভেদাদীনং কারাপনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিযন্তি.
পসাখেজাতসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
আরামৰগ্গো ছট্ঠো.