উচ্ছেদৰাদৰণ্ণনা
৮৪. অসতো ৰিনাসাসম্ভৰতো অত্থিভাৰনিবন্ধনো উচ্ছেদোতি ৰুত্তং ‘‘সতো’’তি. যথা হেতুফলভাৰেন পৰত্তমানানং সভাৰধম্মানং সতিপি একসন্তানপরিযাপন্নানং ভিন্নসন্ততিপতিতেহি ৰিসেসে হেতুফলানং পরমত্থতো ভিন্নসভাৰত্তা ভিন্নসন্তানপতিতানং ৰিয অচ্চন্তভেদসন্নিট্ঠানেন নানত্তনযস্স মিচ্ছাগহণং উচ্ছেদাভিনিৰেসস্স কারণং, এৰং হেতুফলভূতানং ধম্মানং ৰিজ্জমানেপি সভাৰভেদে একসন্ততিপরিযাপন্নতায একত্তনযেন অচ্চন্তমভেদগ্গহণম্পি কারণং এৰাতি দস্সেতুং ‘‘সত্তস্সা’’তি ৰুত্তং পাল়িযং. সন্তানৰসেন হি ৰত্তমানেসু খন্ধেসু ঘনৰিনিব্ভোগাভাৰেন সত্তগাহো, সত্তস্স চ অত্থিভাৰগাহনিবন্ধনো উচ্ছেদগাহো যাৰাযং অত্তা ন উচ্ছিজ্জতি, তাৰাযং ৰিজ্জতিযেৰাতি গহণতো, নিরুদযৰিনাসো ৰা ইধ উচ্ছেদোতি অধিপ্পেতোতি আহ ‘‘উপচ্ছেদ’’ন্তি. ৰিসেসেন নাসো ৰিনাসো, অভাৰো. সো পন মংসচক্খুপঞ্ঞাচক্খূনং দস্সনপথাতিক্কমোযেৰ হোতীতি আহ ‘‘অদস্সন’’ন্তি. অদস্সনে হি নাস-সদ্দো লোকে নিরুল়্হোতি. ভাৰৰিগমন্তি সভাৰাপগমং. যো হি নিরুদযৰিনাসৰসেন উচ্ছিজ্জতি, ন সো অত্তনো সভাৰেন তিট্ঠতীতি. লাভীতি দিব্বচক্খুঞাণলাভী. চুতিমত্তমেৰাতি সেক্খপুথুজ্জনানম্পি চুতিমত্তমেৰ. ন উপপাতন্তি পুব্বযোগাভাৰেন, পরিকম্মাকরণেন ৰা উপপাতং দট্ঠুং ন সক্কোতি. ‘‘অলাভী চ কো পরলোকং ন জানাতী’’তি নত্থিকৰাদৰসেন, মহামূল়্হভাৰেনেৰ ৰা ‘‘ইতো অঞ্ঞো পরলোকো অত্থী’’তি অনৰবোধমাহ. এত্তকোযেৰ ৰিসযো, যো যং ইন্দ্রিযগোচরোতি. অত্তনো ধীতুযা হত্থগণ্হনকরাজাদি ৰিয কামসুখগিদ্ধতায ৰা. ‘‘ন পুন ৰিরুহন্তী’’তি পতিতপণ্ণানং ৰণ্টেন অপ্পটিসন্ধিকভাৰমাহ. এৰমেৰ সত্তাতি যথা পণ্ডুপলাসো বন্ধনা পৰুত্তো ন পটিসন্ধিযতি, এৰং সব্বে সত্তা অপ্পটিসন্ধিকমরণমেৰ নিগচ্ছন্তীতি. জলপুব্বূল়কূপমা হি সত্তাতি তস্স লদ্ধি. তথাতি ৰুত্তপ্পকারেন. লাভিনোপি চুতিতো উদ্ধং অদস্সনেনেৰ ইমা দিট্ঠিযো উপ্পজ্জন্তীতি আহ ‘‘ৰিকপ্পেত্ৰা ৰা’’তি.
এত্থাহ – যথা অমরাৰিক্খেপিকৰাদা একন্তঅলাভীৰসেনেৰ দস্সিতা, যথা চ উদ্ধমাঘাতনিকসঞ্ঞীৰাদচতুক্কো একন্তলাভীৰসেনেৰ, ন এৰমযং. অযং পন সস্সতেকচ্চসস্সতৰাদাদযো ৰিয লাভীঅলাভীৰসেন পৰত্তো. তথা হি ৰুত্তং ‘‘তত্থ দ্ৰে জনা’’তিআদি. যদি এৰং কস্মা সস্সতৰাদাদিদেসনাহি ইধ অঞ্ঞথা দেসনা পৰত্তাতি? ৰুচ্চতে – দেসনাৰিলাসপ্পত্তিতো. দেসনাৰিলাসপ্পত্তা হি বুদ্ধা ভগৰন্তো, তে ৰেনেয্যজ্ঝাসযানুরূপং ৰিৰিধেনাকারেন ধম্মং দেসেন্তি, অঞ্ঞথা ইধাপি চ এৰং ভগৰা দেসেয্য ‘‘ইধ ভিক্খৰে একচ্চো সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা আতপ্পমন্ৰায…পে… যথাসমাহিতে চিত্তে সত্তানং চুতূপপাতঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতি, সো দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন অরহতো চুতিচিত্তং পস্সতি, পুথূনং ৰা পরসত্তানং, ন হেৰ খো তদুদ্ধং উপপত্তিং, সো এৰমাহ ‘যথা খো ভো অযং অত্তা’’’ তিআদিনা ৰিসেসলাভিনো, তক্কিনো চ ৰিসুং কত্ৰা, তস্মা দেসনাৰিলাসেন ৰেনেয্যজ্ঝাসযানুরূপং সস্সতৰাদাদিদেসনাহি অঞ্ঞথাযং দেসনা পৰত্তাতি দট্ঠব্বং.
অথ ৰা একচ্চসস্সতৰাদাদীসু ৰিয ন ইধ তক্কীৰাদিতো ৰিসেসলাভীৰাদো ভিন্নাকারো, অথ খো সমানভেদতায সমানাকারোযেৰাতি ইমস্স ৰিসেসস্স পকাসনত্থং ভগৰতা অযমুচ্ছেদৰাদো পুরিমৰাদেহি ৰিসিট্ঠাকারো দেসিতো. সম্ভৰতি হি তক্কিনোপি অনুস্সৰাদিৰসেন অধিগমৰতো ৰিয ইধ অভিনিৰেসো. অথ ৰা ন ইমা দিট্ঠিযো ভগৰতা অনাগতে এৰং ভাৰীৰসেন দেসিতা, নাপি পরিকপ্পৰসেন, অথ খো যথা যথা দিট্ঠিগতিকেহি ‘‘ইদমেৰ সচ্চং, মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি পঞ্ঞত্তা, তথা তথা যথাভুচ্চং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন পরিচ্ছিন্দিত্ৰা পকাসিতা. যেহি গম্ভীরাদিপ্পকারা অপুথুজ্জনগোচরা বুদ্ধধম্মা পকাসন্তি, যেসঞ্চ পরিকিত্তনেন তথাগতা সম্মদেৰ থোমিতা হোন্তি. উচ্ছেদৰাদীহি চ দিট্ঠিগতিকেহি যথা উত্তরুত্তরভৰদস্সীহি অপরভৰদস্সীনং তেসং ৰাদপটিসেধৰসেন সকসকৰাদা পতিট্ঠাপিতা, তথাযং দেসনা পৰত্তাতি পুরিমদেসনাহি ইমিস্সা দেসনায পৰত্তিভেদো ন চোদেতব্বো. এৰঞ্চ কত্ৰা অরূপভৰভেদৰসেন ৰিয কামরূপভৰভেদৰসেনাপি উচ্ছেদৰাদো ৰিভজিত্ৰা দট্ঠব্বো. অথ ৰা পচ্চেকং কামরূপভৰভেদৰসেন ৰিয অরূপভৰৰসেনাপি ন ৰিভজিত্ৰা ৰত্তব্বো, এৰঞ্চ সতি ভগৰতা ৰুত্তসত্তকতো বহুতরভেদো, অপ্পতরভেদো ৰা উচ্ছেদৰাদো আপজ্জতীতি এৰং পকারাপি চোদনা অনৰকাসাৰাতি.
এত্থাহ – যুত্তং তাৰ পুরিমেসু তীসু ৰাদেসু ‘‘কাযস্স ভেদা’’তি ৰুত্তং পঞ্চৰোকারভৰপরিযাপন্নং অত্তভাৰং আরব্ভ পৰত্তত্তা তেসং ৰাদানং, চতুৰোকারভৰপরিযাপন্নং পন অত্তভাৰং নিস্সায পৰত্তেসু চতুত্থাদীসু চতূসু ৰাদেসু কস্মা ‘‘কাযস্স ভেদা’’তি ৰুত্তং. ন হি অরূপীনং কাযো ৰিজ্জতীতি? সচ্চমেতং, রূপত্তভাৰে পৰত্তৰোহারেনেৰ পন দিট্ঠিগতিকো অরূপত্তভাৰেপি কাযৰোহারং আরোপেত্ৰা আহ ‘‘কাযস্স ভেদা’’তি. যথা চ দিট্ঠিগতিকা দিট্ঠিযো পঞ্ঞাপেন্তি, তথা চ ভগৰা দস্সেতীতি, অরূপকাযভাৰতো ৰা ফস্সাদিধম্মসমূহভূতে অরূপত্তভাৰে কাযনিদ্দেসো দট্ঠব্বো. এত্থ চ কামদেৰত্তভাৰাদিনিরৰসেসৰিভৰপতিট্ঠাপকানং দুতিযৰাদাদীনং যুত্তো অপরন্তকপ্পিকভাৰো অনাগতদ্ধৰিসযত্তা তেসং ৰাদানং, ন পন দিট্ঠিগতিকপচ্চক্খভূতমনুস্সত্তভাৰসমুচ্ছেদপতিট্ঠাপকস্স পঠমৰাদস্স পচ্চুপ্পন্নৰিসযত্তা. দুতিযৰাদাদীনঞ্হি পুরিমপুরিমৰাদসঙ্গহিতস্সেৰ অত্তনো তদুত্তরুত্তরিভৰোপপন্নস্স সমুচ্ছেদতো যুজ্জতি অপরন্তকপ্পিকতা, তথা চ ‘‘নো চ খো ভো অযং অত্তা এত্তাৰতা সম্মা সমুচ্ছিন্নো হোতী’’তিআদি ৰুত্তং, যং পন তত্থ ৰুত্তং ‘‘অত্থি খো ভো অঞ্ঞো অত্তা’’তি, তং মনুস্সকাযৰিসেসাপেক্খায ৰুত্তং, ন সব্বথা অঞ্ঞভাৰতোতি? নো ন যুত্তো, ইধলোকপরিযাপন্নত্তেপি চ পঠমৰাদৰিসযস্স অনাগতকালস্সেৰ তস্স অধিপ্পেতত্তা পঠমৰাদিনোপি অপরন্তকপ্পিকতায ন কোচি ৰিরোধোতি.