১. এককনিদ্দেসৰণ্ণনা
৭৬১. অযং ৰিসেসোতি সমানেপি নযদ্ৰযস্স তেসং অহেতুভাৰাদিদীপনে একস্স হেতুভাৰাদিপটিসেধতা, ইতরস্স রাসন্তরাসঙ্গহোতি ইদং নানাকরণং. একায জাতিযাতি আদাননিক্খেপপরিচ্ছিন্নস্স একস্স ভৰস্স. তদন্তোগধতাযাতি গতিঅন্তোগধতায. তত্থ তত্থাতি তংতংগতিচুতিভৰেসু.
৭৬২. তথাতি অঞ্ঞদ্ৰারারম্মণতায. খীরাদীনং…পে… ৰিলক্খণতাতি যথা খীরস্স দধিভাৰেন, দধিনো তক্কভাৰেন ৰিলক্খণতাপত্তি, ন এৰং পঞ্চৰিঞ্ঞাণানং নহেতুভাৰাদিতো অঞ্ঞস্স সভাৰাপত্তি অত্থীতি অত্থো.
৭৬৩. মহত্তেপীতি পুথুত্তেপি. বহুভাৰৰাচকো হি অযং মহা-সদ্দো ‘‘মহাজনো’’তিআদীসু ৰিয রূপসঙ্ঘাটস্স অধিপ্পেতত্তা. অঞ্ঞথা সভাৰধম্মস্স কা মহন্ততা, সুখুমতা ৰা. চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স ৰচনং কত্ৰা ৰুত্তত্তা আহ ‘‘চক্খুপসাদে মম ৰত্থুম্হী’’তি. ইস্সরিযট্ঠানন্তি ইস্সরিযপৰত্তনট্ঠানং. তথা হি নং অঞ্ঞত্থ ভাৰিতং ৰিভাৰেন্তমেৰ তিট্ঠতি, অঞ্ঞৰিঞ্ঞাণানি চ তেন দিন্ননযানেৰ তত্থ পৰত্তন্তি, অপি দিব্বচক্খুঞাণং, যতো তং অন্ধস্স ন নিপ্ফজ্জতি.
৭৬৪. ৰৰত্থিতানম্পীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং অসংকিণ্ণানম্পি. পটিপাটিনিযমো নিযতানুপুব্বিকতা. তেনাতি ‘‘অব্বোকিণ্ণা’’তি ৰচনেন.
৭৬৬. আৰট্টনভাৰো আৰজ্জনকিচ্চতা.
তেসন্তি রূপাদীনং. এতেসঞ্হি রূপাদীনং পঞ্চহি ৰিঞ্ঞাণেহি সমাগমো. অভিনিপতিতব্বানি আলম্বিতব্বানি, ৰিজানিতব্বানীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘আরম্মণকরণেন পটিৰিজানিতব্বানী’’তি. কুসলাকুসলচেতনায, তংসম্পযুত্তানঞ্চ যথাৰুত্তানং ‘‘মনোপুব্বঙ্গমা…পে… অকুসলং ৰা’’তি (ৰিভ. অট্ঠ. ৭৬৬) এৰং ৰুত্তানং পটিৰিজানিতব্বানং পটিৰিজাননন্তি সম্বন্ধো. কম্মত্থে হি এতং সামিৰচনং. সহজপুব্বঙ্গমধম্মেনাতি দস্সনাদীহি সহজাতফস্সাদিনা পুব্বঙ্গমেন আৰজ্জনাদিনা. কিচ্চন্তরন্তি দস্সনাদিকিচ্চতো অঞ্ঞং সম্পটিচ্ছনাদিকিচ্চং.
অৰিপাকভাৰেন কারণেন, তেন ৰা সদ্ধিং. অঞ্ঞন্তি রূপভাৰাদিং. ভাসনকরণকরাতি ৰিঞ্ঞত্তিসমুট্ঠাপনৰসেন পৰত্তকুসলাকুসলচিত্তুপ্পাদধম্মা. তে এৰ কাযঙ্গৰাচঙ্গং অচোপেত্ৰা পৰত্তা তংসদিসা. পুব্বঙ্গমপটিৰিজাননন্তি পুব্বঙ্গমভাৰেন ৰিজাননং মনোদ্ৰারিকজৰনানং পুরেচরভাৰেন গহণং. তত্থাতি পঞ্চদ্ৰারে. ‘‘ন পটিসিদ্ধ’’ন্তি ৰত্ৰা স্ৰাযমপ্পটিসেধো সামত্থিযলদ্ধোতি দস্সেতুং ‘‘ন কাযকম্মং…পে… অনুঞ্ঞাতত্তা’’তি ৰুত্তং. ‘‘তথা’’তি ইদং যথা কাযৰচীকম্মপট্ঠপনং, এৰং কুসলাদিধম্মসমাদানম্পি নত্থীতি উপসংহরণত্থং ৰেদিতব্বং. যদি ন ভৰতো চৰতি, কথং পঞ্চদ্ৰারে চুতি ৰুত্তাতি আহ ‘‘ন পঞ্চদ্ৰারিক…পে… অতংদ্ৰারিকত্তা’’তি. তস্সা পাল়িযা. আপাথমত্তন্তি আপাথগমনমত্তং আরম্মণপচ্চযভাৰমত্তং. অঞ্ঞন্তি ‘‘রূপং নীল’’ন্তি এৰমাদিধম্মৰিসেসং. তেনাহ ‘‘ধম্মসভাৰ’’ন্তি. রূপন্তি চ ন গণ্হাতীতি রূপারম্মণম্পি সমানং ‘‘রূপং নামেত’’ন্তি ন গণ্হাতি. তথা চাহু একে ‘‘চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী নীলং ৰিজানাতি, নো তু নীল’’ন্তি. রূপনীলাদিআকারো রূপারম্মণরূপাদানাকারপঞ্ঞত্তি. তজ্জাপঞ্ঞত্তি হেসা যথা অনিচ্চতাদি. সাতিসযং সৰিতক্কসৰিচারত্তা. ততো অঞ্ঞন্তি সদ্দারম্মণতো অঞ্ঞং নামপঞ্ঞত্তিআরম্মণং, অঞ্ঞথা সহুপ্পত্তিপটিসেধো ন সম্ভৰেয্যাতি অধিপ্পাযো.
মনোদ্ৰারেপীতি ন পঞ্চদ্ৰারেযেৰ দুতিযে মোঘৰারে, অথ খো মনোদ্ৰারেপি. আৰজ্জনং দ্ৰত্তিক্খত্তুং…পে… দট্ঠব্বং একচিত্তক্খণিকস্স আৰজ্জনস্স উপ্পত্তিযং তথা অসম্ভৰতো.
তস্সাতি যাথাৰকৰত্থুৰিভাৰনায পঞ্ঞায.
এককনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.