(৪.) চতুক্কনিদ্দেসৰণ্ণনা
৭৯৩. ন পরিতস্সতীতি ‘‘অপি নাম মে তণ্ডুলাদীনি সিযু’’ন্তি ন পত্থেতি, তদভাৰেন ৰা ন উত্তসতি.
৭৯৬. অপরপ্পচ্চযেতি পরেন নপত্তিযাযিতব্বে. ধম্মে ঞাণন্তি সচ্চৰিসযং ঞাণং. অরিযসচ্চেসু হি ধম্ম-সদ্দো তেসং অৰিপরীতসভাৰত্তাতি. সঙ্খতপৰরো ৰা অরিযমগ্গো তস্স চ ফলং ধম্মো, তত্থ পঞ্ঞা তংসহগতা ধম্মে ঞাণং. ন অঞ্ঞঞাণুপ্পাদনং নযনযনং, ঞাণস্সেৰ পন পৰত্তিৰিসেসোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘পচ্চৰেক্খণঞাণস্স কিচ্চ’’ন্তি. এত্থ চ ইমিনা ধম্মেনাতি মগ্গঞাণেনাতি ৰুত্তং, দুৰিধম্পি পন মগ্গফলঞাণং পচ্চৰেক্খণায চ মূলং, কারণঞ্চ নযনযনস্সাতি দুৰিধেনপি তেন ধম্মেনাতি ন ন যুজ্জতি, তথা চতুসচ্চধম্মস্স ঞাতত্তা, মগ্গফলসঙ্খাতস্স চ ধম্মস্স সচ্চপটিৰেধসম্পযোগং গতত্তা নযনং হোতীতি তেন ইমিনা ধম্মেন ঞাণৰিসযভাৰেন, ঞাণসম্পযোগেন ৰা ঞাতেনাতি চ অত্থো ন ন যুজ্জতি.
যদিপি সব্বেন সব্বং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং দুক্খং অভিজানন্তি, তথাপি পচ্চুপ্পন্নে সসন্ততিপরিযাপন্নে সৰিসেসে অভিনিৰেসো হোতীতি আহ ‘‘ন তঞ্ঞেৰ ইম’’ন্তি. দিট্ঠেন অদিট্ঠেন নযতো নযনঞাণং, অদিট্ঠস্স দিট্ঠতায কারণভূতত্তা কারণঞাণং, অনুরূপত্থৰাচকো ৰা কারণ-সদ্দোতি ধম্মে ঞাণস্স অনুরূপঞাণন্তি অত্থো.
সম্মুতিম্হি ঞাণন্তি ধম্মে ঞাণাদীনং ৰিয সাতিসযস্স পটিৰেধকিচ্চস্স অভাৰা ৰিসযোভাসনমত্তজাননসামঞ্ঞেন ঞাণন্তি সম্মতেসু অন্তোগধন্তি অত্থো. সম্মুতিৰসেন ৰা পৰত্তং সম্মুতিম্হি ঞাণং, অৰসেসং পন ইতরঞাণত্তযৰিসভাগং ঞাণং তব্বিসভাগসামঞ্ঞেন সম্মুতিঞাণম্হি পৰিট্ঠত্তা সম্মুতিঞাণং নাম হোতীতি.
৭৯৭. কিলেসমূলকে চাতি নীৰরণমূলকে চ কামভৰধম্মে.
৭৯৮. সা হিস্সাতি এত্থ অস্সাতি যো ‘‘কামেসু ৰীতরাগো হোতী’’তি এৰং ৰুত্তো, অস্স পঠমজ্ঝানসমঙ্গিস্সাতি অত্থো. স্ৰেৰাতি এতেন কামেসু ৰীতরাগভাৰনাৰত্থস্সেৰ পঠমজ্ঝানসমঙ্গিস্স গহণে পৰত্তে তস্স ততো পরং অৰত্থং দস্সেতুং ‘‘কামেসু ৰীতরাগো সমানো’’তি ৰুত্তং. চতুত্থমগ্গপঞ্ঞা ছট্ঠাভিঞ্ঞাভাৰপ্পত্তিযা তং পটিৰিজ্ঝতি নাম, ইতরা তদুপনিস্সযত্তা. যথানুরূপং ৰা আসৰক্খযভাৰতো, ফলে ৰা আসৰক্খযে সতি যথানুরূপং তংনিব্বত্তনতো চতূসুপি মগ্গেসু পঞ্ঞা ছট্ঠং অভিঞ্ঞং পটিৰিজ্ঝতীতি দট্ঠব্বা.
৭৯৯. কামসহগতাতি ৰত্থুকামারম্মণা. চোদেন্তীতি কামাভিমুখং তন্নিন্নং করোন্তীতি অত্থো. তদনুধম্মতাতি তদনুধম্মা ইচ্চেৰ ৰুত্তং হোতি. তা-সদ্দস্স অপুব্বত্থাভাৰতোতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘তদনুরূপসভাৰা’’তি. নিকন্তিং, নিকন্তিসহগতচিত্তুপ্পাদং ৰা ‘‘মিচ্ছাসতী’’তি ৰদতি. ‘‘অহো ৰত মে অৰিতক্কং উপ্পজ্জেয্যা’’তি অৰিতক্কারম্মণা অৰিতক্কসহগতা.
৮০১. অধিগমভাৰেন অভিমুখং জানন্তস্স অভিজানন্তস্স, অভিৰিসিট্ঠেন ৰা ঞাণেন জানন্তস্স, অনারম্মণভূতঞ্চ তং ঠানং পাকটং করোন্তস্সাতি অত্থো.
৮০২. ৰসিতাপঞ্চকরহিতং ঝানং অপ্পগুণং. এত্থ চতস্সো পটিপদা চত্তারি আরম্মণানীতি পঞ্ঞায পটিপদারম্মণুদ্দেসেন পঞ্ঞা এৰ উদ্দিট্ঠাতি সা এৰ ৰিভত্তাতি.
চতুক্কনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.