৩. সত্তাৰাসৰগ্গো

১. তিঠানসুত্তৰণ্ণনা

২১. ততিযস্স পঠমে অমমাতি ৰত্থাভরণপানভোজনাদীসুপি মমত্তৰিরহিতা. অপরিগ্গহাতি ইত্থিপরিগ্গহেন অপরিগ্গহা. তেসং কির ‘‘অযং ময্হং ভরিযা’’তি মমত্তং ন হোতি, মাতরং ৰা ভগিনিং ৰা দিস্ৰা ছন্দরাগো ন উপ্পজ্জতি. ধম্মতাসিদ্ধস্স সীলস্স আনুভাৰেন পুত্তে দিট্ঠমত্তে এৰ মাতুথনতো থঞ্ঞং পগ্ঘরতি, তেন সঞ্ঞাণেন নেসং মাতরি পুত্তস্স মাতুসঞ্ঞা, মাতু চ পুত্তে পুত্তসঞ্ঞা পচ্চুপট্ঠিতাতি কেচি.

অপিচেত্থ (সারত্থ. টী. ১.১ ৰেরঞ্জকণ্ডৰণ্ণনা) উত্তরকুরুকানং পুঞ্ঞানুভাৰসিদ্ধো অযম্পি ৰিসেসো ৰেদিতব্বো. তত্থ কির তেসু তেসু পদেসেসু ঘননিচিতপত্তসঞ্ছন্নসাখাপসাখা কূটাগারসমা মনোরমা রুক্খা তেসং মনুস্সানং নিৰেসনকিচ্চং সাধেন্তি. যত্থ সুখং নিৰসন্তি, অঞ্ঞেপি তত্থ রুক্খা সুজাতা সব্বদাপি পুপ্ফিতগ্গা তিট্ঠন্তি. জলাসযাপি ৰিকসিতকমলকুৰলযপুণ্ডরীকসোগন্ধিকাদিপুপ্ফসঞ্ছন্না সব্বকালং পরমসুগন্ধং সমন্ততো পৰাযন্তা তিট্ঠন্তি. সরীরম্পি তেসং অতিদীঘাদিদোসরহিতং আরোহপরিণাহসম্পন্নং জরায অনভিভূতত্তা ৰলিতপলিতাদিদোসৰিরহিতং যাৰতাযুকং অপরিক্খীণজৰবলপরক্কমসোভমেৰ হুত্ৰা তিট্ঠতি. অনুট্ঠানফলূপজীৰিতায ন চ নেসং কসিৰণিজ্জাদিৰসেন আহারপরিযেট্ঠিৰসেন দুক্খং অত্থি, ততো এৰ ন দাসদাসিকম্মকরাদিপরিগ্গহো অত্থি, ন চ তত্থ সীতুণ্হডংসমকসৰাতাতপসরীসপৰাল়াদিপরিস্সযো অত্থি. যথা নামেত্থ গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে পচ্চূসৰেলাযং সমসীতুণ্হো উতু হোতি, এৰমেৰ সব্বকালং তত্থ সমসীতুণ্হোৰ উতু হোতি, ন চ নেসং কোচি উপঘাতো ৰিহেসা ৰা উপ্পজ্জতি. অকট্ঠপাকিমেৰ সালিং অকণং অথুসং সুদ্ধং সুগন্ধং তণ্ডুলপ্ফলং পরিভুঞ্জন্তি. তং ভুঞ্জন্তানং নেসং কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, কাসো, সাসো, অপমারো, জরোতি এৰমাদিকো ন কোচি রোগো উপ্পজ্জতি, ন চ তে খুজ্জা ৰা ৰামনা ৰা কাণা ৰা কুণী ৰা খঞ্জা ৰা পক্খহতা ৰা ৰিকলঙ্গা ৰা ৰিকলিন্দ্রিযা ৰা হোন্তি.

ইত্থিযোপি তত্থ নাতিদীঘা, নাতিরস্সা, নাতিকিসা, নাতিথূলা, নাতিকাল়া, নচ্চোদাতা, সোভগ্গপ্পত্তরূপা হোন্তি. তথা হি দীঘঙ্গুলী, তম্বনখা, অলম্বথনা, তনুমজ্ঝা, পুণ্ণচন্দমুখী, ৰিসালক্খী, মুদুগত্তা, সহিতোরূ, ওদাতদন্তা, গম্ভীরনাভী, তনুজঙ্ঘা, দীঘনীলৰেল্লিতকেসী, পুথুলসুস্সোণী, নাতিলোমা, নালোমা, সুভগা, উতুসুখসম্ফস্সা, সণ্হা, সখিলা, সুখসম্ভাসা, নানাভরণৰিভূসিতা ৰিচরন্তি. সব্বদাপি সোল়সৰস্সুদ্দেসিকা ৰিয হোন্তি, পুরিসা চ পঞ্চৰীসতিৰস্সুদ্দেসিকা ৰিয. ন পুত্তদারেসু রজ্জন্তি. অযং তত্থ ধম্মতা.

সত্তাহিকমেৰ চ তত্থ ইত্থিপুরিসা কামরতিযা ৰিহরন্তি. ততো ৰীতরাগা ৰিয যথাসকং গচ্ছন্তি, ন তত্থ ইধ ৰিয গব্ভোক্কন্তিমূলকং, গব্ভপরিহরণমূলকং, ৰিজাযনমূলকং ৰা দুক্খং হোতি. রত্তকঞ্চুকতো কঞ্চনপটিমা ৰিয দারকা মাতুকুচ্ছিতো অমক্খিতা এৰ সেম্হাদিনা সুখেনেৰ নিক্খমন্তি. অযং তত্থ ধম্মতা.

মাতা পন পুত্তং ৰা ধীতরং ৰা ৰিজাযিত্ৰা তে ৰিচরণকপ্পদেসে ঠপেত্ৰা অনপেক্খা যথারুচি গচ্ছতি. তেসং তত্থ সযিতানং যে পস্সন্তি পুরিসা ৰা ইত্থিযো ৰা, তে অত্তনো অঙ্গুলিযো উপনামেন্তি. তেসং কম্মবলেন ততো খীরং পৰত্ততি, তেন তে দারকা যাপেন্তি. এৰং পন ৰড্ঢেন্তা কতিপযদিৰসেহেৰ লদ্ধবলা হুত্ৰা দারিকা ইত্থিযো উপগচ্ছন্তি, দারকা পুরিসে. কপ্পরুক্খতো এৰ চ তেসং তত্থ ৰত্থাভরণানি নিপ্ফজ্জন্তি. নানাৰিরাগৰণ্ণৰিচিত্তানি হি সুখুমানি মুদুসুখসম্ফস্সানি ৰত্থানি তত্থ তত্থ কপ্পরুক্খেসু ওলম্বন্তানি তিট্ঠন্তি. নানাৰিধরস্মিজালসমুজ্জলৰিৰিধৰণ্ণরতনৰিনদ্ধানি অনেকৰিধমালাকম্মলতাকম্মভিত্তিকম্মৰিচিত্তানি সীসূপগগীৰূপগহত্থূপগকটূপগপাদূপগানি সোৰণ্ণমযানি আভরণানি কপ্পরুক্খতো ওলম্বন্তি. তথা ৰীণামুদিঙ্গপণৰসম্মতাল়সঙ্খৰংসৰেতাল়পরিৰাদিনীৰল্লকীপভুতিকা তূরিযভণ্ডাপি ততো ততো ওলম্বন্তি. তত্থ বহূ ফলরুক্খা কুম্ভমত্তানি ফলানি ফলন্তি মধুররসানি, যানি পরিভুঞ্জিত্ৰা তে সত্তাহম্পি খুপ্পিপাসাহি ন বাধীযন্তি.

নজ্জোপি তত্থ সুৰিসুদ্ধজলা সুপ্পতিত্থা রমণীযা অকদ্দমা ৰালুকতলা নাতিসীতা নচ্চুণ্হা সুরভিগন্ধীহি জলজপুপ্ফেহি সঞ্ছন্না সব্বকালং সুরভী ৰাযন্তিযো সন্দন্তি, ন তত্থ কণ্টকিকা কক্খল়গচ্ছলতা হোন্তি, অকণ্টকা পুপ্ফফলসম্পন্না এৰ হোন্তি, চন্দননাগরুক্খা সযমেৰ রসং পগ্ঘরন্তি, নহাযিতুকামা চ নদিতিত্থে একজ্ঝং ৰত্থাভরণানি ঠপেত্ৰা নদিং ওতরিত্ৰা ন্হত্ৰা উত্তিণ্ণুত্তিণ্ণা উপরিট্ঠিমং উপরিট্ঠিমং ৰত্থাভরণং গণ্হন্তি, ন তেসং এৰং হোতি ‘‘ইদং মম, ইদং পরস্সা’’তি. ততো এৰ ন তেসং কোচি ৰিগ্গহো ৰা ৰিৰাদো ৰা. সত্তাহিকা এৰ চ নেসং কামরতিকীল়া হোতি, ততো ৰীতরাগা ৰিয ৰিচরন্তি. যত্থ চ রুক্খে সযিতুকামা হোন্তি, তত্থেৰ সযনং উপলব্ভতি. মতে চ সত্তে দিস্ৰা ন রোদন্তি ন সোচন্তি. তঞ্চ মণ্ডযিত্ৰা নিক্খিপন্তি. তাৰদেৰ চ নেসং তথারূপা সকুণা উপগন্ত্ৰা মতং দীপন্তরং নেন্তি, তস্মা সুসানং ৰা অসুচিট্ঠানং ৰা তত্থ নত্থি, ন চ ততো মতা নিরযং ৰা তিরচ্ছানযোনিং ৰা পেত্তিৰিসযং ৰা উপপজ্জন্তি. ধম্মতাসিদ্ধস্স পঞ্চসীলস্স আনুভাৰেন তে দেৰলোকে নিব্বত্তন্তীতি ৰদন্তি. ৰস্সসহস্সমেৰ চ নেসং সব্বকালং আযুপ্পমাণং, সব্বমেতং তেসং পঞ্চসীলং ৰিয ধম্মতাসিদ্ধমেৰাতি.

তিঠানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. তণ্হামূলকসুত্তৰণ্ণনা

২৩. ততিযে (দী. নি. টী. ২.১০৩) এসনতণ্হাতি ভোগানং পরিযেসনৰসেন পৰত্তা তণ্হা. এসিততণ্হাতি পরিযিট্ঠেসু ভোগেসু উপ্পজ্জমানতণ্হা. পরিতস্সনৰসেন পরিযেসতি এতাযাতি পরিযেসনা, আসযতো পযোগতো চ পরিযেসনা তথাপৰত্তো চিত্তুপ্পাদো. তেনাহ ‘‘তণ্হায সতি হোতী’’তি. রূপাদিআরম্মণপ্পটিলাভোতি সৰত্থুকানং রূপাদিআরম্মণানং গৰেসনৰসেন পটিলাভো. যং পন অপরিযিট্ঠংযেৰ লব্ভতি, তম্পি অত্থতো পরিযেসনায লদ্ধমেৰ নাম তথারূপস্স কম্মস্স পুব্বেকতত্তা এৰ লব্ভনতো. তেনাহ ‘‘সো হি পরিযেসনায সতি হোতী’’তি.

সুখৰিনিচ্ছযন্তি সুখং ৰিসেসতো নিচ্ছিনোতীতি সুখৰিনিচ্ছযো. সুখং সভাৰতো সমুদযতো অত্থঙ্গমতো আদীনৰতো নিস্সরণতো চ যাথাৰতো জানিত্ৰা পৰত্তঞাণংৰ সুখৰিনিচ্ছযং. জঞ্ঞাতি জানেয্য. ‘‘সুভং সুখ’’ন্তিআদিকং আরম্মণে অভূতাকারং ৰিৰিধং নিন্নভাৰেন চিনোতি আরোপেতীতি ৰিনিচ্ছযো, অস্সাদানুপস্সনা তণ্হা. দিট্ঠিযাপি এৰমেৰ ৰিনিচ্ছযভাৰো ৰেদিতব্বো. ইমস্মিং পন সুত্তে ৰিতক্কোযেৰ আগতোতি যোজনা. ইমস্মিং পন সুত্তেতি সক্কপঞ্হসুত্তে (দী. নি. ২.৩৫৮). তত্থ হি ‘‘ছন্দো খো, দেৰানমিন্দ, ৰিতক্কনিদানো’’তি আগতং. ইধাতি ইমস্মিং সুত্তে. ৰিতক্কেনেৰ ৰিনিচ্ছিনন্তীতি এতেন ‘‘ৰিনিচ্ছিনতি এতেনাতি ৰিনিচ্ছযো’’তি ৰিনিচ্ছযসদ্দস্স করণসাধনমাহ. এত্তকন্তিআদি ৰিনিচ্ছযনাকারদস্সনং.

ছন্দনট্ঠেন ছন্দো, এৰং রঞ্জনট্ঠেন রাগোতি ছন্দরাগো. স্ৰাযং অনাসেৰনতায মন্দো হুত্ৰা পৰত্তো ইধাধিপ্পেতোতি আহ ‘‘দুব্বলরাগস্সাধিৰচন’’ন্তি. অজ্ঝোসানন্তি তণ্হাদিট্ঠিৰসেন অভিনিৰেসনং. ‘‘ময্হং ইদ’’ন্তি হি তণ্হাগাহো যেভুয্যেন অত্তগ্গাহসন্নিস্সযোৰ হোতি. তেনাহ ‘‘অহং মমন্তী’’তি. বলৰসন্নিট্ঠানন্তি চ তেসং গাহানং থিরভাৰপ্পত্তিমাহ. তণ্হাদিট্ঠিৰসেন পরিগ্গহকরণন্তি অহং মমন্তি বলৰসন্নিট্ঠানৰসেন অভিনিৰিট্ঠস্স অত্তত্তনিযগ্গাহৰত্থুনো অঞ্ঞাসাধারণং ৰিয কত্ৰা পরিগ্গহেত্ৰা ঠানং, তথাপৰত্তো লোভসহগতচিত্তুপ্পাদো. অত্তনা পরিগ্গহিতস্স ৰত্থুনো যস্স ৰসেন পরেহি সাধারণভাৰস্স অসহমানো হোতি পুগ্গলো, সো ধম্মো অসহনতা. এৰং ৰচনত্থং ৰদন্তি নিরুত্তিনযেন. সদ্দলক্খণেন পন যস্স ধম্মস্স ৰসেন মচ্ছরিযযোগতো পুগ্গলো মচ্ছরো, তস্স ভাৰো, কম্মং ৰা মচ্ছরিযং, মচ্ছরো ধম্মো. মচ্ছরিযস্স বলৰভাৰতো আদরেন রক্খণং আরক্খোতি আহ ‘‘দ্ৰার…পে… সুট্ঠু রক্খণ’’ন্তি.

অত্তনো ফলং করোতীতি করণং, যং কিঞ্চি কারণং. অধিকং করণন্তি অধিকরণং, ৰিসেসকারণং. ৰিসেসকারণঞ্চ ভোগানং আরক্খদণ্ডাদানাদিঅনত্থসম্ভৰস্সাতি ৰুত্তং ‘‘আরক্খাধিকরণ’’ন্তিআদি. পরনিসেধনত্থন্তি মারণাদিনা পরেসং ৰিবাধনত্থং. আদিযন্তি এতেনাতি আদানং, দণ্ডস্স আদানং দণ্ডাদানং, দণ্ডং আহরিত্ৰা পরৰিহেঠনচিত্তুপ্পাদো. সত্থাদানেপি এসেৰ নযো. হত্থপরামাসাদিৰসেন কাযেন কাতব্বো কলহো কাযকলহো. মম্মঘট্টনাদিৰসেন ৰাচায কাতব্বো কলহো ৰাচাকলহো. ৰিরুজ্ঝনৰসেন ৰিরূপং গণ্হাতি এতেনাতি ৰিগ্গহো. ৰিরুদ্ধং ৰদতি এতেনাতি ৰিৰাদো. ‘‘তুৰং তুৰ’’ন্তি অগারৰৰচনসহচরণতো তুৰংতুৰং. সব্বেপি তে তথাপৰত্তদোসসহগতা চিত্তুপ্পাদা ৰেদিতব্বা. তেনাহ ভগৰা ‘‘অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৰন্তী’’তি.

তণ্হামূলকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪-৫. সত্তাৰাসসুত্তাদিৰণ্ণনা

২৪-২৫. চতুত্থে সত্তা আৰসন্তি এতেসূতি সত্তাৰাসা, নানত্তসঞ্ঞিআদিভেদা সত্তনিকাযা. যস্মা তে তে সত্তনিৰাসা তপ্পরিযাপন্নানং সত্তানং তায এৰ তপ্পরিযাপন্নতায আধারো ৰিয ৰত্তব্বতং অরহন্তি. সমুদাযাচারো হি অৰযৰস্স যথা ‘‘রুক্খে সাখা’’তি, তস্মা ‘‘সত্তানং আৰাসা, ৰসনট্ঠানানীতি অত্থো’’তি ৰুত্তং. সুদ্ধাৰাসাপি সত্তাৰাসোৰ ‘‘ন সো, ভিক্খৰে, সত্তাৰাসো সুলভরূপো, যো মযা অনাৰুত্থপুব্বো ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা অঞ্ঞত্র সুদ্ধাৰাসেহি দেৰেহী’’তি (দী. নি. ২.৯১) ৰচনতো. যদি এৰং তে কস্মা ইধ ন গহিতাতি তত্থ কারণমাহ ‘‘অসব্বকালিকত্তা’’তিআদি. ৰেহপ্ফলা পন চতুত্থেযেৰ সত্তাৰাসে ভজন্তীতি দট্ঠব্বং. পঞ্চমং উত্তানমেৰ.

সত্তাৰাসসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. সিলাযূপসুত্তৰণ্ণনা

২৬. ছট্ঠে পমাণমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স চতুৰীসতঙ্গুলিকো হত্থো কুক্কু, ‘‘কক্কূ’’তিপি তস্সেৰ নামং. অট্ঠ কুক্কূ উপরি নেমস্সাতি অট্ঠ হত্থা আৰাটস্স উপরি উগ্গন্ত্ৰা ঠিতা ভৰেয্যুং. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

সিলাযূপসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. পঠমৰেরসুত্তৰণ্ণনা

২৭. সত্তমে (সং. নি. টী. ২.২৪১) যতোতি যস্মিং কালে. অযঞ্হি তো-সদ্দো দা-সদ্দো ৰিয ইধ কালৰিসযো, যদাতি ৰুত্তং হোতি. ভযানি ৰেরানীতি ভীযতে ভযং, ভযেন যোগা, ভাযিতব্বেন ৰা ভযং এৰ ৰেরপ্পসৰট্ঠেন ৰেরন্তি চ লদ্ধনামা চেতনাদযো. পাণাতিপাতাদযো হি যস্স পৰত্তন্তি, যঞ্চ উদ্দিস্স পৰত্তীযন্তি, উভযেসঞ্চ ৰেরাৰহা, ততো এৰ চেতে ভাযিতব্বা ৰেরসঞ্জনকা নামাতি. সোতস্স অরিযমগ্গস্স আদিতো পজ্জনং পটিপত্তি অধিগমো সোতাপত্তি. তদত্থায তত্থ পতিট্ঠিতস্স চ অঙ্গানি সোতাপত্তিযঙ্গানি. দুৰিধঞ্হি (সং. নি. অট্ঠ. ২.২.৪১) সোতাপত্তিযঙ্গং সোতাপত্তিঅত্থায চ অঙ্গং কারণং, যং সোতাপত্তিমগ্গপ্পটিলাভতো পুব্বভাগে সোতাপত্তিপ্পটিলাভায সংৰত্ততি, ‘‘সপ্পুরিসসংসেৰো সদ্ধম্মস্সৰনং যোনিসোমনসিকারো ধম্মানুধম্মপটিপত্তী’’তি (দী. নি. ৩.৩১১) এৰং আগতং. পটিলদ্ধগুণস্স চ সোতাপত্তিং পত্ৰা ঠিতস্স অঙ্গং, যং ‘‘সোতাপন্নস্স অঙ্গ’’ন্তিপি ৰুচ্চতি ‘‘সোতাপন্নো অঙ্গীযতি ঞাযতি এতেনা’’তি কত্ৰা, বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদাদীনং এতং অধিৰচনং. ইদমিধাধিপ্পেতং.

খীণনিরযোতিআদীসু আযতিং তত্থ অনুপ্পজ্জনতায খীণো নিরযো ময্হতি, সো অহং খীণনিরযো. এস নযো সব্বত্থ. সোতাপন্নোতি মগ্গসোতং আপন্নো. অৰিনিপাতধম্মোতি ন ৰিনিপাতসভাৰো. নিযতোতি পঠমমগ্গসঙ্খাতেন সম্মত্তনিযামেন নিযতো. সম্বোধিপরাযণোতি উপরিমগ্গত্তযসঙ্খাতো সম্বোধি পরং অযনং ময্হন্তি সোহং সম্বোধিপরাযণো, সম্বোধিং অৰস্সং অভিসম্বুজ্ঝনকোতি অত্থো.

পাণাতিপাতপচ্চযাতি পাণাতিপাতকম্মস্স করণহেতু. ভযং ৰেরন্তি অত্থতো একং. ৰেরং ৰুচ্চতি ৰিরোধো, তদেৰ ভাযিতব্বতো ‘‘ভয’’ন্তি ৰুচ্চতি. তঞ্চ পনেতং দুৰিধং হোতি – বাহিরং, অজ্ঝত্তিকন্তি. একেন হি একস্স পিতা মারিতো হোতি. সো চিন্তেতি ‘‘এতেন কির মে পিতা মারিতো, অহম্পি তংযেৰ মারেস্সামী’’তি নিসিতং সত্থং আদায চরতি. যা তস্স অব্ভন্তরে উপ্পন্না ৰেরচেতনা, ইদং বাহিরং ৰেরং নাম তস্স ৰেরস্স মূলভূততো ৰেরকারকপুগ্গলতো বহিভাৰত্তা. যা পন ইতরস্স ‘‘অযং কির মং মারেস্সামীতি চরতি, অহমেৰ নং পঠমতরং মারেস্সামী’’তি চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদং অজ্ঝত্তিকং ৰেরং নাম. ইদং তাৰ উভযম্পি দিট্ঠধম্মিকমেৰ. যা পন তং নিরযে উপ্পন্নং দিস্ৰা ‘‘এতং পহরিস্সামী’’তি জলিতং অযমুগ্গরং গণ্হন্তস্স নিরযপালস্স চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদমস্স সম্পরাযিকং বাহিরং ৰেরং. যা চস্স ‘‘অযং নিদ্দোসং মং পহরিস্সামীতি আগচ্ছতি, অহমেৰ নং পঠমতরং পহরিস্সামী’’তি চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদমস্স সম্পরাযিকং অজ্ঝত্তং ৰেরং. যং পনেতং বাহিরং ৰেরং, তং অট্ঠকথাসু ‘‘পুগ্গলৰের’’ন্তি ৰুচ্চতি. দুক্খং দোমনস্সন্তি অত্থতো একমেৰ. যথা চেত্থ, এৰং সেসেসুপি ‘‘ইমিনা মম ভণ্ডং হটং, ময্হং দারেসু চারিত্তং আপন্নং, মুসা ৰত্ৰা অত্থো ভগ্গো, সুরামদমত্তেন ইদং নাম কত’’ন্তিআদিনা নযেন ৰেরপ্পৰত্তি ৰেদিতব্বা.

অৰেচ্চপ্পসাদেনাতি অধিগতেন অচলপ্পসাদেন. অরিযকন্তেহীতি পঞ্চহি সীলেহি. তানি হি অরিযানং কন্তানি পিযানি ভৰন্তি, ভৰন্তরগতাপি অরিযা তানি ন ৰিজহন্তি, তস্মা ‘‘অরিযকন্তানী’’তি ৰুচ্চন্তি. সেসমেত্থ যং ৰত্তব্বং সিযা, তং সব্বং ৰিসুদ্ধিমগ্গে অনুস্সতিনিদ্দেসে ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং.

পঠমৰেরসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. আঘাতৰত্থুসুত্তৰণ্ণনা

২৯. নৰমে ৰসতি এত্থ ফলং তন্নিমিত্ততায পৰত্ততীতি ৰত্থু, কারণন্তি আহ ‘‘আঘাতৰত্থূনী’’তি. কোপো নামাযং যস্মিং ৰত্থুস্মিং উপ্পজ্জতি, ন তত্থ একৰারমেৰ উপ্পজ্জতি, অথ খো পুনপি উপ্পজ্জতেৰাতি ৰুত্তং ‘‘বন্ধতী’’তি. অথ ৰা যো পচ্চযৰিসেসেন উপ্পজ্জমানো আঘাতো সৰিসযে বদ্ধো ৰিয ন ৰিগচ্ছতি, পুনপি উপ্পজ্জতেৰ. তং সন্ধাযাহ ‘‘আঘাতং বন্ধতী’’তি. তং পনস্স পচ্চযৰসেন নিব্বত্তনং উপ্পাদনমেৰাতি ৰুত্তং ‘‘উপ্পাদেতী’’তি.

আঘাতৰত্থুসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. আঘাতপটিৰিনযসুত্তৰণ্ণনা

৩০. দসমে তং কুতেত্থ লব্ভাতি এত্থ তন্তি কিরিযাপরামসনং. পদজ্ঝাহারেন চ অত্থো ৰেদিতব্বোতি ‘‘তং অনত্থচরণং মা অহোসী’’তিআদিমাহ. কেন কারণেন লদ্ধব্বং নিরত্থকভাৰতো. কম্মস্সকা হি সত্তা. তে কস্স রুচিযা দুক্খিতা সুখিতা ৰা ভৰন্তি, তস্মা কেৰলং তস্মিং ময্হং অনত্থচরণং, তং কুতেত্থ লব্ভাতি অধিপ্পাযো. অথ ৰা তং কোপকারণং এত্থ পুগ্গলে কুতো লব্ভা পরমত্থতো কুজ্ঝিতব্বস্স কুজ্ঝনকস্স চ অভাৰতো. সঙ্খারমত্তঞ্হেতং, যদিদং খন্ধপঞ্চকং যং ‘‘সত্তো’’তি ৰুচ্চতি, তে সঙ্খারা ইত্তরখণিকা, কস্স কো কুজ্ঝতীতি অত্থো. লাভা নাম কে সিযুং অঞ্ঞত্র অনত্থুপ্পত্তিতো.

আঘাতপটিৰিনযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১১. অনুপুব্বনিরোধসুত্তৰণ্ণনা

৩১. একাদসমে অনুপুব্বনিরোধাতি অনুপুব্বেন অনুক্কমেন পৰত্তেতব্বনিরোধা. তেনাহ ‘‘অনুপটিপাটিনিরোধা’’তি.

অনুপুব্বনিরোধসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সত্তাৰাসৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.