২. সীহনাদৰগ্গো

১. সীহনাদসুত্তৰণ্ণনা

১১. দুতিযস্স পঠমে অৰাপুরেন্তি ৰিৰরন্তি দ্ৰারং এতেনাতি অৰাপুরণং. রজং হরন্তি এতেনাতি রজোহরণং. কল়োপিহত্থোতি ৰিলীৰমযভাজনহত্থো, ‘‘চম্মমযভাজনহত্থো’’তি চ ৰদন্তি. ছিন্নানি ৰিসাণানি এতস্সাতি ছিন্নৰিসাণো, উসভো চ সো ছিন্নৰিসাণো চাতি উসভছিন্নৰিসাণো. ৰিসেসনপরোযং সমাসো. অহিকুণপেন ৰাতিআদি অতিজেগুচ্ছপ্পটিকূলকুণপদস্সনত্থং ৰুত্তং. কণ্ঠে আসত্তেনাতি কেনচিদেৰ পচ্চত্থিকেন আনেত্ৰা কণ্ঠে বদ্ধেন, ওমুক্কেনাতি অত্থো. অট্টো আতুরো দুগ্গন্ধপীল়ায পীল়িতো. অচ্চযস্স পটিগ্গণ্হনং ৰা অধিৰাসনং. এৰঞ্হি সো কারণে দেসিযমানে ততো ৰিগতো নাম হোতি. তেনাহ ‘‘পটিগ্গণ্হতূতি খমতূ’’তি. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

সীহনাদসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. সউপাদিসেসসুত্তৰণ্ণনা

১২. দুতিযে ভৰস্স অপ্পমত্তকতা নাম ইত্তরকালতাযাতি আহ ‘‘অচ্ছরাসঙ্ঘাতমত্তম্পী’’তি.

সউপাদিসেসসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. কোট্ঠিকসুত্তৰণ্ণনা

১৩. ততিযে দিট্ঠধম্মো ৰুচ্চতি পচ্চক্খভূতো অত্তভাৰো, তস্মিং ৰেদিতব্বং ফলং দিট্ঠধম্মৰেদনীযং. তেনাহ ‘‘ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে’’তি. চতুপ্পঞ্চক্খন্ধফলতায সঞ্ঞাভৰূপগং কম্মং বহুৰেদনীযং. একক্খন্ধফলত্তা অসঞ্ঞাভৰূপগং কম্মং ‘‘অপ্পৰেদনীয’’ন্তি ৰুত্তং. কেচি পন ‘‘অরূপাৰচরকম্মং বহুকালং ৰেদিতব্বফলত্তা বহুৰেদনীযং, ইতরং অপ্পৰেদনীযং. রূপারূপাৰচরকম্মং ৰা বহুৰেদনীযং, পরিত্তং কম্মং অপ্পৰেদনীয’’ন্তি ৰদন্তি. ৰেদনীযন্তি পচ্চযন্তরসমৰাযে ৰিপাকুপ্পাদনসমত্থং, ন আরদ্ধৰিপাকমেৰ. অৰেদনীযন্তি পচ্চযৰেকল্লেন ৰিপচ্চিতুং অসমত্থং অহোসিকম্মাদিভেদং.

কোট্ঠিকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. সমিদ্ধিসুত্তৰণ্ণনা

১৪. চতুত্থে সমিদ্ধীতি থেরস্স কির অত্তভাৰো সমিদ্ধো অভিরূপো পাসাদিকো, তস্মা সমিদ্ধীত্ৰেৰ সঙ্খাতো. তেনাহ ‘‘অত্তভাৰসমিদ্ধতাযা’’তিআদি. রূপধাতুআদীসূতি আদি-সদ্দেন সদ্দধাতুআদিং সঙ্গণ্হাতি.

সমিদ্ধিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫-৯. গণ্ডসুত্তাদিৰণ্ণনা

১৫-১৯. পঞ্চমে মাতাপেত্তিকসম্ভৰস্সাতি মাতিতো চ পিতিতো চ নিব্বত্তেন মাতাপেত্তিকেন সুক্কসোণিতেন সম্ভূতস্স. উচ্ছাদনধম্মস্সাতি উচ্ছাদেতব্বসভাৰস্স. পরিমদ্দনধম্মস্সাতি পরিমদ্দিতব্বসভাৰস্স. এত্থ চ ওদনকুম্মাসূপচযউচ্ছাদনপদেহি ৰড্ঢি কথিতা, অনিচ্চভেদনৰিদ্ধংসনপদেহি হানি. পুরিমেহি ৰা সমুদযো, পচ্ছিমেহি অত্থঙ্গমোতি এৰং চাতুমহাভূতিকস্স কাযস্স ৰড্ঢিপরিহানিনিব্বত্তিভেদা দস্সিতা. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ. ছট্ঠাদীনি উত্তানত্থানি.

গণ্ডসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. ৰেলামসুত্তৰণ্ণনা

২০. দসমে সকুণ্ডকভত্তন্তি সকুণ্ডকং উত্তণ্ডুলভত্তং. পরিত্তেহি সকুণ্ডেহি তণ্ডুলেহিপি সদ্ধিং ৰিপক্কভত্তং উত্তণ্ডুলমেৰ হোতি. বিল়ঙ্গং ৰুচ্চতি আরনাল়ং, বিল়ঙ্গতো নিব্বত্তনতো তদেৰ কঞ্জিযতো জাতন্তি কঞ্জিযং, তং দুতিযং এতস্সাতি বিল়ঙ্গদুতিযং, তং কঞ্জিযদুতিযন্তি ৰুত্তং. অসক্করিত্ৰাতি দেয্যধম্মম্পি পুগ্গলম্পি অসক্করিত্ৰা. দেয্যধম্মস্স অসক্করণং অসম্পন্নকারো, পুগ্গলস্স অসক্করণং অগরুকরণং. দেয্যধম্মং অসক্করোন্তো হি উত্তণ্ডুলাদিদোসসমন্নাগতং আহারং দেতি, ন সম্পন্নং করোতি. পুগ্গলং অসক্করোন্তো নিসীদনট্ঠানং অসম্মজ্জিত্ৰা যত্থ তত্থ ৰা নিসীদাপেত্ৰা যং ৰা তং ৰা দারকং পেসেত্ৰা দেতি. অচিত্তীকত্ৰাতি ন চিত্তিং কত্ৰা, ন পূজেত্ৰাতি অত্থো. পূজেন্তো হি পূজেতব্বৰত্থুং চিত্তে ঠপেতি, ন ততো বহি করোতি. চিত্তং ৰা অচ্ছরিযং কত্ৰা পটিপত্তি চিত্তীকরণং সম্ভাৰনকিরিযা, তপ্পটিক্খেপতো অচিত্তীকরণং অসম্ভাৰনকিরিযা. অপৰিদ্ধন্তি উচ্ছিট্ঠাদিছড্ডনীযধম্মং ৰিয অৰখিত্তকং. যো হি ছড্ডেতুকামো হুত্ৰা রোগিনো সরীরে ওদনাদীনি মজ্জিত্ৰা ৰম্মিকে রোগং পক্খিপন্তো ৰিয দেতি, অযং অপৰিদ্ধং দেতি নাম. অনাগমনদিট্ঠিকোতি ‘‘অদ্ধা ইমস্স দানস্স ফলং মম আগচ্ছতী’’তি এৰং যস্স কম্মস্সকতদিট্ঠি অত্থি, সো আগমনদিট্ঠিকো. অযং পন ন তাদিসোতি অনাগমনদিট্ঠিকো, ফলং পাটিকঙ্খং হুত্ৰা ন দেতীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ন কম্মঞ্চ ফলঞ্চ সদ্দহিত্ৰা দেতী’’তি.

ৰেলামোতি এত্থ মা-সদ্দো পটিসেধৰচনো. জাতিগোত্তরূপভোগাদিগুণানং ৰেলা মরিযাদা নত্থি এতস্মিন্তি ৰেলামো. অথ ৰা যথাৰুত্তগুণানং ৰেলা মরিযাদা অমতি ওসানং গচ্ছতি এতস্মিন্তি ৰেলামো, ৰেলং ৰা মরিযাদং অমতি গচ্ছতি অতিক্কমতীতি ৰেলামো. তেনাহ ‘‘জাতিগোত্ত…পে… এৰংলদ্ধনামো’’তি. দীযতীতি দানং, দানৰত্থু. তং অগ্গীযতি নিস্সজ্জীযতি এত্থাতি দানগ্গং. দানং ৰা গণ্হন্তি এত্থাতি দানগ্গং, এৰং ভত্তগ্গং, পরিৰেসনট্ঠানং. দুকূলসন্দনানীতি রজতভাজনাদিনিস্সিতে দুকূলে খীরস্স সন্দনং এতেসন্তি দুকূলসন্দনানি. কংসূপধারণানীতি রজতমযদোহভাজনানি. তেনাহ ‘‘রজতমযখীরপটিচ্ছকানী’’তি. রজতমযানি খীরপটিচ্ছকানি খীরপটিগ্গহভাজনানি এতেসন্তি রজতমযখীরপটিচ্ছকানি. সোধেয্যাতি মহপ্ফলভাৰকরণেন ৰিসোধেয্য. মহপ্ফলভাৰপ্পত্তিযা হি দক্খিণা ৰিসুজ্ঝতি নাম.

মগ্গেনাগতং অনিৰত্তনসরণন্তি ইমিনা লোকুত্তরসরণগমনং দীপেতি. অপরেতিআদিনা লোকিযসরণগমনং ৰুত্তং. সরণং নাম তিণ্ণং রতনানং জীৰিতপরিচ্চাগমযং পুঞ্ঞং সব্বসম্পত্তিং দেতি, তস্মা মহপ্ফলতরন্তি অধিপ্পাযো. ইদঞ্চ – ‘‘সচে ত্ৰং যথা গহিতং সরণং ন ভিন্দিস্সসি, এৰাহং তং মারেমী’’তি যদিপি কোচি তিণ্হেন সত্থেন জীৰিতা ৰোরোপেয্য, তথাপি ‘‘নেৰাহং বুদ্ধং ন বুদ্ধোতি, ধম্মং ন ধম্মোতি, সঙ্ঘং ন সঙ্ঘোতি ৰদামী’’তি দল়্হতরং কত্ৰা গহিতস্স ৰসেন ৰুত্তং. মগ্গেনাগতন্তি লোকুত্তরসীলং সন্ধায ৰদতি. অপরেতিআদিনা পন লোকিযসীলং ৰুত্তং. সব্বেসং সত্তানং জীৰিতদানাদিনিহিতদণ্ডতায সকললোকিযলোকুত্তরগুণাধিট্ঠানতো চস্স মহপ্ফলমহানিসংসতা ৰেদিতব্বা.

উপসিঙ্ঘনমত্তন্তি ঘাযনমত্তং. গদ্দোহনমত্তন্তি পাঠন্তরে গোদোহনমত্তং কালন্তি অত্থো. সো চ ন সকলো গোদোহনক্খণো অধিপ্পেতোতি দস্সেতুং ‘‘গাৰিযা একৰারং থনঅঞ্ছনমত্ত’’ন্তি অত্থো ৰুত্তো. অঞ্ছনমত্তন্তি আকড্ঢনমত্তং. গাৰিযা থনং গহেত্ৰা একখীরবিন্দুদুহনকালমত্তম্পি গদ্দুহনমত্তন্তি ৰদন্তি. এত্তকম্পি হি কালং যো ৰসনগব্ভপরিৰেণৰিহারূপচারপরিচ্ছেদেন ৰা অপরিমাণাসু লোকধাতূসু সব্বসত্তে হিতফরণং মেত্তচিত্তং ভাৰেতুং সক্কোতি. ইদং ততো যথাৰুত্তদানাদিতো মহপ্ফলতরং.

ৰেলামসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সীহনাদৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.