৩. নগরোপমসুত্তৰণ্ণনা
৬৭. ততিযে পচ্চন্তে ভৰং পচ্চন্তিমং. ‘‘রথো সীলপরিক্খারো, ঝানক্খো চক্কৰীরিযো’’তিআদীসু (সং. নি. ৫.৪) ৰিয অলঙ্কারৰচনো পরিক্খারসদ্দোতি আহ ‘‘নগরালঙ্কারেহি অলঙ্কত’’ন্তি. পরিৰারৰচনোপি ৰট্টতিযেৰ ‘‘সত্ত সমাধিপরিক্খারা’’তিআদীসু (দী. নি. ৩.৩৩০) ৰিয. নেমং ৰুচ্চতি থম্ভাদীহি অনুপতভূমিপ্পদেসোতি আহ ‘‘গম্ভীরআৰাটা’’তি, গম্ভীরং ভূমিং অনুপ্পৰিট্ঠাতি অত্থো. সুট্ঠু সন্নিসীদাপিতাতি ভূমিং নিখনিত্ৰা সম্মদেৰ ঠপিতা.
অনুপরিযাযেতি এতেনাতি অনুপরিযাযো, সোযেৰ পথোতি অনুপরিযাযপথো, পরিতো পাকারস্স অনুযাযমগ্গো.
হত্থিং আরোহন্তি আরোহাপযন্তি চাতি হত্থারোহা (দী. নি. টী. ১.১৬৩). যেন হি পযোগেন পুরিসো হত্থিনো আরোহনযোগ্গো হোতি, হত্থিস্স তং পযোগং ৰিধাযন্তানং সব্বেসম্পেতেসং গহণং. তেনাহ ‘‘সব্বেপী’’তিআদি. তত্থ হত্থাচরিযা নাম যে হত্থিনো হত্থারোহকানঞ্চ সিক্খাপকা. হত্থিৰেজ্জা নাম হত্থিভিসক্কা. হত্থিবন্ধা নাম হত্থীনং পাদরক্খকা. আদি-সদ্দেন হত্থীনং যৰপদাযকাদিকে সঙ্গণ্হাতি. অস্সারোহা রথিকাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. রথে নিযুত্তা রথিকা. রথরক্খা নাম রথস্স আণিরক্খকা. ধনুং গণ্হন্তি গণ্হাপেন্তি চাতি ধনুগ্গহা, ইস্সাসা ধনুসিপ্পস্স সিক্খাপকা চ. তেনাহ ‘‘ধনুআচরিযা ইস্সাসা’’তি. চেলেন চেলপটাকায যুদ্ধে অকন্তি গচ্ছন্তীতি চেলকাতি আহ – ‘‘যে যুদ্ধে জযদ্ধজং গহেত্ৰা পুরতো গচ্ছন্তী’’তি. যথা তথা ঠিতে সেনিকে ব্রূহকরণৰসেন ততো ততো চলযন্তি উচ্চালেন্তীতি চলকা. সকুণগ্ঘিআদযো ৰিয মংসপিণ্ডং পরসেনাসমূহং সাহসিকমহাযোধতায ছেত্ৰা ছেত্ৰা দযন্তি উপ্পতিত্ৰা গচ্ছন্তীতি পিণ্ডদাযকা. দুতিযৰিকপ্পে পিণ্ডে দযন্তি জনসম্মদ্দে উপ্পতন্তা ৰিয গচ্ছন্তীতি পিণ্ডদাযকাতি অত্থো ৰেদিতব্বো. উগ্গতুগ্গতাতি থামজৰপরক্কমাদিৰসেন অতিৰিয উগ্গতা, উদগ্গাতি অত্থো. পক্খন্দন্তীতি অত্তনো ৰীরসূরভাৰেন অসজ্জমানা পরসেনং অনুপৰিসন্তীতি অত্থো. থামজৰবলপরক্কমাদিসম্পত্তিযা মহানাগা ৰিয মহানাগা. একসূরাতি একাকিসূরা অত্তনো সূরভাৰেনেৰ একাকিনো হুত্ৰা যুজ্ঝনকা. সজালিকাতি সৰম্মিকা. সরপরিত্তাণন্তি চম্মপরিসিব্বিতং খেটকং, চম্মমযং ৰা ফলকং. ঘরদাসযোধাতি অত্তনো দাসযোধা.
সম্পক্খন্দনলক্খণাতি সদ্ধেয্যৰত্থুনো এৰমেতন্তি সম্পক্খন্দনলক্খণা. সম্পসাদনলক্খণাতি পসীদিতব্বে ৰত্থুস্মিং পসীদনলক্খণা. ওকপ্পনসদ্ধাতি ওক্কন্তিত্ৰা পক্খন্দিত্ৰা অধিমুচ্চনং. পসাদনীযে ৰত্থুস্মিং পসীদনং পসাদসদ্ধা. অযং অনুধম্মোতি অযং নৰন্নং লোকুত্তরধম্মানং অনুলোমধম্মো. নিব্বিদাবহুলোতি উক্কণ্ঠনাবহুলো. সদ্ধা বন্ধতি পাথেয্যন্তি সদ্ধা নামাযং সত্তস্স মরণৰসেন মহাপথং সংৰজতো মহাকন্তারং পটিপজ্জতো মহাৰিদুগ্গং পক্খন্দতো পাথেয্যপুটং বন্ধতি, সম্বলং ৰিস্সজ্জেতীতি অত্থো. সদ্ধঞ্হি উপ্পাদেত্ৰা দানং দেতি, সীলং রক্খতি, উপোসথকম্মং করোতি. তেনেতং ৰুত্তং ‘‘সদ্ধা বন্ধতি পাথেয্য’’ন্তি. সিরীতি ইস্সরিযং. ইস্সরিযে হি অভিমুখীভূতে থলতোপি জলতোপি ভোগা আগচ্ছন্তিযেৰ. তেনেতং ৰুত্তং ‘‘সিরী ভোগানমাসযো’’তি. সদ্ধা দুতিযা পুরিসস্স হোতীতি পুরিসস্স দেৰলোকে, মনুস্সলোকে চেৰ নিব্বানঞ্চ গচ্ছন্তস্স সদ্ধা দুতিযা হোতি, সহাযকিচ্চং সাধেতি. ভত্তপুটাদীতি আদি-সদ্দেন দুতিযিকাদীনং সঙ্গহো দট্ঠব্বো. অনেকসরসতাতি অনেকসভাৰতা, অনেককিচ্চতা ৰা. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
নগরোপমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.