৮-৯. ৰাচাসুত্তাদিৰণ্ণনা

১৯৮-৯. অট্ঠমে অঙ্গেহীতি কারণেহি. অঙ্গীযন্তি হেতুভাৰেন ঞাযন্তীতি অঙ্গানি, কারণানি. কারণত্থে চ অঙ্গ-সদ্দো. পঞ্চহীতি হেতুম্হি নিস্সক্কৰচনং. সমন্নাগতাতি সমনুআগতা পৰত্তা যুত্তা চ. ৰাচাতি সমুল্লপন-ৰাচা. যা ‘‘ৰাচা গিরা ব্যপ্পথো’’তি (ধ. স. ৬৩৬) চ, ‘‘নেলা কণ্ণসুখা’’তি (দী. নি. ১.৯) চ আগচ্ছতি. যা পন ‘‘ৰাচায চে কতং কম্ম’’ন্তি (ধ. স. অট্ঠ. ১ কাযকম্মদ্ৰার) এৰং ৰিঞ্ঞত্তি চ, ‘‘যা চতূহি ৰচীদুচ্চরিতেহি আরতি…পে… অযং ৰুচ্চতি সম্মাৰাচা’’তি (ধ. স. ২৯৯) এৰং ৰিরতি চ, ‘‘ফরুসৰাচা, ভিক্খৰে, আসেৰিতা ভাৰিতা বহুলীকতা নিরযসংৰত্তনিকা হোতী’’তি (অ. নি. ৮.৪০) এৰং চেতনা চ ৰাচাতি আগতা, ন সা ইধ অধিপ্পেতা. কস্মা? অভাসিতব্বতো. ‘‘সুভাসিতা হোতি, নো দুব্ভাসিতা’’তি হি ৰুত্তং. সুভাসিতাতি সুট্ঠু ভাসিতা. তেনস্সা অত্থাৰহতং দীপেতি. অনৰজ্জাতি রাগাদিঅৰজ্জরহিতা. ইমিনাস্স কারণসুদ্ধিং অগতিগমনাদিপ্পৰত্তদোসাভাৰঞ্চ দীপেতি. রাগদোসাদিৰিমুত্তঞ্হি যং ভাসতো অনুরোধৰিৰজ্জনতো অগতিগমনং দুরসমুস্সিতমেৰাতি. অননুৰজ্জাতি অনুৰাদৰিমুত্তা. ইমিনাস্সা সব্বাকারসম্পত্তিং দীপেতি. সতি হি সব্বাকারসম্পত্তিযং অননুৰজ্জতাতি. ৰিঞ্ঞূনন্তি পণ্ডিতানং. তেন নিন্দাপসংসাসু বালা অপ্পমাণাতি দীপেতি.

ইমেহি খোতিআদীনি তানি অঙ্গানি পচ্চক্খতো দস্সেন্তো তং ৰাচং নিগমেতি. যঞ্চ অঞ্ঞে পটিঞ্ঞাদীহি অৰযৰেহি, নামাদীহি পদেহি, লিঙ্গৰচনৰিভত্তিকালকারকসম্পত্তীহি চ সমন্নাগতং মুসাৰাদাদিৰাচম্পি সুভাসিতন্তি মঞ্ঞন্তি, তং পটিসেধেতি. অৰযৰাদিসমন্নাগতাপি হি তথারূপী ৰাচা দুব্ভাসিতাৰ হোতি অত্তনো চ পরেসঞ্চ অনত্থাৰহত্তা. ইমেহি পন পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতা সচেপি মিলক্খুভাসাপরিযাপন্না ঘটচেটিকাগীতিকপরিযাপন্নাপি হোতি, তথাপি সুভাসিতাৰ লোকিযলোকুত্তরহিতসুখাৰহত্তা. তথা হি মগ্গপস্সে সস্সং রক্খন্তিযা সীহল়চেটিকায সীহল়কেনেৰ জাতিজরামরণযুত্তং গীতিকং গাযন্তিযা সদ্দং সুত্ৰা মগ্গং গচ্ছন্তা সট্ঠিমত্তা ৰিপস্সকভিক্খূ অরহত্তং পাপুণিংসু.

তথা তিস্সো নাম আরদ্ধৰিপস্সকো ভিক্খু পদুমস্সরসমীপেন গচ্ছন্তো পদুমস্সরে পদুমানি ভঞ্জিত্ৰা –

‘‘পাতোৰ ফুল্লিতকোকনদং,

সূরিযালোকেন ভিজ্জিযতে;

এৰং মনুস্সত্তং গতা সত্তা,

জরাভিৰেগেন মদ্দীযন্তী’’তি. (সং. নি. অট্ঠ. ১.১.২১৩; সু. নি. অট্ঠ. ২.৪৫২ সুভাসিতসুত্তৰণ্ণনা) –

ইমং গীতিং গাযন্তিযা চেটিকায সুত্ৰা অরহত্তং পত্তো.

বুদ্ধন্তরেপি অঞ্ঞতরো পুরিসো সত্তহি পুত্তেহি সদ্ধিং অটৰিতো আগম্ম অঞ্ঞতরায ইত্থিযা মুসলেন তণ্ডুলে কোট্টেন্তিযা –

‘‘জরায পরিমদ্দিতং এতং, মিলাতচম্মনিস্সিতং;

মরণেন ভিজ্জতি এতং, মচ্চুস্স ঘাসমামিসং.

‘‘কিমীনং আলযং এতং, নানাকুণপেন পূরিতং;

অসুচিভাজনং এতং, তদলিক্খন্ধসমং ইদ’’ন্তি. (সং. নি. অট্ঠ. ১.১.২১৩; সু. নি. অট্ঠ. ২.৪৫২ সুভাসিতসুত্তৰণ্ণনা) –

ইমং গীতং সুত্ৰা পচ্চৰেক্খন্তো সহ পুত্তেহি পচ্চেকবোধিং পত্তো. এৰং ইমেহি পঞ্চহি অঙ্গেহি সমন্নাগতা ৰাচা সচেপি মিলক্খুভাসায পরিযাপন্না ঘটচেটিকাগীতিকপরিযাপন্না ৰাচা হোতি, তথাপি সুভাসিতাতি ৰেদিতব্বা. সুভাসিতা এৰ অনৰজ্জা অননুৰজ্জা চ ৰিঞ্ঞূনং অত্থত্থিকানং কুলপুত্তানং অত্থপ্পটিসরণানং, নো ব্যঞ্জনপ্পটিসরণানন্তি. নৰমং উত্তানমেৰ.

ৰাচাসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.