(৮) ৩. অপণ্ণকৰগ্গো
১-২. পধানসুত্তাদিৰণ্ণনা
৭১-৭২. ততিযৰগ্গস্স পঠমে যৰতি তেন ফলং মিস্সিতং ৰিয হোতীতি যোনি, একন্তিকং কারণং. অস্সাতি যথাৰুত্তস্স ভিক্খুনো. পরিপুণ্ণন্তি অৰিকলং অনৰসেসং. আসৰে খেপেতীতি আসৰক্খযো, অগ্গমগ্গো. ইধ পন অরহত্তফলং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘অরহত্তত্থাযা’’তি. দুতিযং উত্তানমেৰ.
পধানসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩-৫. সপ্পুরিসসুত্তাদিৰণ্ণনা
৭৩-৭৫. ততিযে পঞ্হত্থায অভিনীতোতি পঞ্হকরণত্থায অভিমুখং নীতো. অলম্বিতং কত্ৰাতি অলম্বং কত্ৰা, অযমেৰ ৰা পাঠো, ৰিপলম্বং অকত্ৰাতি অত্থো. অৰজানাতীতি অৰঞ্ঞং করোতি, নিন্দতীতি অত্থো. চতুত্থপঞ্চমে নত্থি ৰত্তব্বং.
সপ্পুরিসসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. কুসিনারসুত্তৰণ্ণনা
৭৬. ছট্ঠে নগরং পৰিসিতুকামা উয্যানতো উপেচ্চ ৰত্তন্তি গচ্ছন্তি এতেনাতি উপৰত্তনং. যথেৰ হি কলম্বনদিতীরতো রাজমাতুৰিহারদ্ৰারেন থূপারামং গন্তব্বং হোতি, এৰং হিরঞ্ঞৰতিকায পারিমতীরতো সালৰনং উয্যানং, যথা অনুরাধপুরস্স থূপারামো দক্খিণপচ্ছিমদিসায, এৰং তং উয্যানং কুসিনারায দক্খিণপচ্ছিমদিসায হোতি. যথা থূপারামতো দক্খিণদ্ৰারেন নগরং পৰিসনমগ্গো পাচীনমুখো গন্ত্ৰা উত্তরেন নিৰত্ততি, এৰং উয্যানতো সালপন্তি পাচীনমুখা গন্ত্ৰা উত্তরেন নিৰত্তা, তস্মা তং ‘‘উপৰত্তন’’ন্তি ৰুচ্চতি. অন্তরেতি দ্ৰিন্নং সালরুক্খানং ৰেমজ্ঝে. তত্থ হি পঞ্ঞাপিযমানস্স মঞ্চস্স একা সালপন্তি সীসভাগে হোতি, একা পাদভাগে. তত্রপি একো তরুণসালো সীসভাগস্স আসন্নো হোতি, একো পাদভাগস্স. অপিচ যমকসালা নাম মূলখন্ধৰিটপপত্তেহি অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসিব্বিত্ৰা ঠিতসালাতিপি ৰদন্তি.
দ্ৰেল়্হকন্তি দ্ৰিধাগাহো, অনেকংসগ্গাহোতি অত্থো. ৰিমতীতি সংসযাপত্তীতি আহ ‘‘ৰিনিচ্ছিতুং অসমত্থতা’’তি. তং ৰো ৰদামীতি তং সংসযৰন্তং ভিক্খুং সন্ধায ৰো তুম্হে ৰদামীতি. নিক্কঙ্খভাৰপচ্চক্খকরণন্তি বুদ্ধাদীসু তেসং ভিক্খূনং নিক্কঙ্খভাৰস্স পচ্চক্খকারিযা যাথাৰতো তমত্থং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা ঠিতং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণমেৰ. এত্থাতি এতস্মিং অত্থে.
কুসিনারসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. অচিন্তেয্যসুত্তৰণ্ণনা
৭৭. সত্তমে লোকচিন্তাতি লোকসন্নিৰেসপ্পটিসংযুত্তা ৰীমংসা. তেনাহ ‘‘কেন নু খো চন্দিমসূরিযা’’তিআদি. নাল়িকেরাদযোতি আদি-সদ্দেন অৰুত্তানং ওসধিতিণৰনপ্পতিআদীনং সঙ্গহো. এৰরূপা লোকচিন্তাতি এদিসা ৰুত্তসদিসা অঞ্ঞাপি সা লোকচিন্তা.
অচিন্তেয্যসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. দক্খিণসুত্তৰণ্ণনা
৭৮. অট্ঠমে দানসঙ্খাতায দক্খিণাযাতি দেয্যধম্মসঙ্খাতায দক্খিণায. ৰিসুদ্ধি নাম মহাজুতিকতা. সা পন মহপ্ফলতায ৰেদিতব্বাতি আহ ‘‘মহপ্ফলভাৰেনা’’তি. ৰিসুজ্ঝতীতি ন কিলিস্সতি, অমলিনা মহাজুতিকা মহাৰিপ্ফারা হোতীতি অত্থো. সুচিধম্মোতি রাগাদিঅসুচিৰিধমনেন সুচিসভাৰো. লামকধম্মোতি হীনসভাৰো পাপকিরিযায. অকুসলধম্মা হি একন্তনিহীনা. জূজকো সীলৰা কল্যাণধম্মো ন হোতি, তস্স মহাবোধিসত্তস্স অত্তনো পুত্তদানং দানপারমিযা মত্থকং গণ্হন্তং মহাপথৰিকম্পনসমত্থং জাতং. স্ৰাযং দাযকগুণোতি আহ ‘‘ৰেস্সন্তরমহারাজা কথেতব্বো’’তিআদি. উদ্ধরতীতি বহুলং পাপকম্মৰসেন লদ্ধব্বৰিনিপাততো উদ্ধরতি, তস্মা নত্থি ময্হং কিঞ্চি চিত্তস্স অঞ্ঞত্থত্তন্তি অধিপ্পাযো.
পেতদক্খিণন্তি পেতে উদ্দিস্স দাতব্বদক্খিণং. পাপিতকালেযেৰাতি ‘‘ইদং দানং অসুকস্স পেতস্স হোতূ’’তি তংউদ্দিসনৰসেন পত্তিযা পাপিতকালেযেৰ. অস্সাতি পেতস্স. পাপুণীতি ফলসম্পত্তিলভাপনৰসেন পাপুণি. অযঞ্হি পেতে উদ্দিস্স দানে ধম্মতা. তদা কোসলরঞ্ঞো পরিচ্চাগৰসেন অতিৰিয দানজ্ঝাসযতং বুদ্ধপ্পমুখস্স চ সঙ্ঘস্স উক্কংসগতগুণৰিসিট্ঠতং সন্ধাযাহ ‘‘অসদিসদানং কথেতব্ব’’ন্তি.
দক্খিণসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯-১০. ৰণিজ্জসুত্তাদিৰণ্ণনা
৭৯-৮০. নৰমে তংসদিসাতি যাদিসা ৰণিজ্জা পযুত্তা অযথাধিপ্পাযা অঞ্ঞা ৰা সম্পজ্জতি, তাদিসাৰাতি অত্থো. ছেদং গচ্ছতীতি ৰিনাসং পাপুণাতি. অধিপ্পাযতো পরা ৰিসিট্ঠাতি পরাধিপ্পাযো. তেনেৰাহ ‘‘অজ্ঝাসযতো অধিকতরফলা হোতী’’তি. চীৰরাদিনা পচ্চযেন ৰদেয্যাসীতি চীৰরাদিপচ্চযহেতু মং ৰদেয্যাসি পত্থেয্যাসি. অথ ৰা যদা চীৰরাদিনা পচ্চযেন অত্থো হোতি, তদা মং যাচেয্যাসীতি অত্থো. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ. দসমং উত্তানমেৰ.
ৰণিজ্জসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অপণ্ণকৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.