(৯) ৪. মচলৰগ্গো

১-৬. পাণাতিপাতসুত্তাদিৰণ্ণনা

৮১-৮৬. চতুত্থস্স পঠমাদীনি উত্তানত্থানেৰ. পঞ্চমে (সং. নি. টী. ১.১.১৩২) ‘‘নীচে কুলে পচ্চাজাতো’’তিআদিকেন অপ্পকাসভাৰেন তমতীতি তমো, তেন তমেন যুত্তোতি তমো পুগ্গলো ৰুচ্চতি. তথা হি তংযোগতো পুগ্গলস্স তব্বোহারো যথা ‘‘মচ্ছেরযোগতো মচ্ছরো’’তি, তস্মা তমোতি অপ্পকাসভাৰেন তমো তমভূতো অন্ধকারং ৰিয জাতো, অন্ধকারত্তং ৰা পত্তোতি অত্থো. ৰুত্তলক্খণং তমমেৰ পরম্পরতো অযনং গতি নিট্ঠা এতস্সাতি তমপরাযণো. উভযেনপি তমগ্গহণেন খন্ধতমো কথিতো, ন অন্ধকারতমো. খন্ধতমোতি চ সম্পত্তিরহিতা খন্ধপৰত্তিযেৰ দট্ঠব্বা. ‘‘উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো’’তিআদিকেন পকাসভাৰেন জোতেতীতি জোতি, তেন জোতিনাযুত্তোতিআদি সব্বং ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং. ইতরে দ্ৰেতি জোতিতমপরাযণো, জোতিজোতিপরাযণোতি ইতরে দ্ৰে পুগ্গলে.

ৰেণুৰেত্তাদিৰিলীৰেহি পেল়ভাজনাদিকারকা ৰিলীৰকারকা. মিগমচ্ছাদীনং নিসাদনতো নেসাদা, মাগৰিকমচ্ছবন্ধাদযো. রথেসু চম্মেন নহণকরণতো রথকারা, চম্মকারা. পুইতি করীসস্স নামং, তং কুসেন্তি অপনেন্তীতি পুক্কুসা, পুপ্ফছড্ডকা. দুব্বণ্ণোতি ৰিরূপো. ওকোটিমকোতি আরোহাভাৰেন হেট্ঠিমকো, রস্সকাযোতি অত্থো. তেনাহ ‘‘লকুণ্ডকো’’তি. লকু ৰিয ঘটিকা ৰিয ডেতি পৰত্ততীতি লকুণ্ডকো, রস্সো. কণতি নিমীলতীতি কাণো. তং পনস্স নিমীলনং একেন অক্খিনা দ্ৰীহিপি ৰাতি আহ ‘‘একচ্ছিকাণো ৰা উভযচ্ছিকাণো ৰা’’তি. কুণনং কুণো, হত্থৰেকল্লং, সো এতস্স অত্থীতি কুণী. খঞ্জো ৰুচ্চতি পাদৰিকলো. হেট্ঠিমকাযসঙ্খাতো সরীরস্স পক্খো পদেসো হতো অস্সাতি পক্খহতো. তেনাহ ‘‘পীঠসপ্পী’’তি. পদীপে পদীপনে এতব্বং নেতব্বন্তি পদীপেয্যং, তেলকপালাদিউপকরণং. ৰুত্তন্তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তং.

আগমনৰিপত্তীতি আগমনট্ঠানৰসেন ৰিপত্তি ‘‘আগমো এত্থা’’তি কত্ৰা. পুব্বুপ্পন্নপচ্চযৰিপত্তীতি পঠমুপ্পন্নপচ্চযৰসেন ৰিপরাৰত্তি. চণ্ডালাদিসভাৰা হিস্স মাতাপিতরো পঠমুপ্পন্নপচ্চযো. পৰত্তপচ্চযৰিপত্তীতি পৰত্তে সুখপচ্চযৰিপত্তি. তাদিসে নিহীনকুলে উপ্পন্নোপি কোচি ৰিভৰসম্পন্নো সিযা, অযং পন দুগ্গতো দুরূপো. আজীৰুপাযৰিপত্তীতি আজীৰনুপাযৰসেন ৰিপত্তি. সুখেন হি জীৰিকং পৰত্তেতুং উপাযভূতা হত্থিসিপ্পাদযো ইমস্স নত্থি, পুপ্ফছড্ডনসিলাকোট্টনাদিকম্মং পন কত্ৰা জীৰিকং পৰত্তেতি. তেনাহ ‘‘কসিরৰুত্তিকে’’তি. অত্তভাৰৰিপত্তীতি উপধিৰিপত্তি. দুক্খকারণসমাযোগোতি কাযিকচেতসিকদুক্খুপ্পত্তিযা পচ্চযসমোধানং. সুখকারণৰিপত্তীতি সুখপচ্চযপরিহানি. উপভোগৰিপত্তীতি উপভোগসুখস্স ৰিনাসো অনুপলদ্ধি. জোতি চেৰ জোতিপরাযণভাৰো চ সুক্কপক্খো. ছট্ঠং উত্তানমেৰ.

পাণাতিপাতসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. পুত্তসুত্তৰণ্ণনা

৮৭. সত্তমে ম-কারো পদসন্ধিকরো ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞ’’ন্তিআদীসু ৰিয. নিচ্চলসমণোতি থিরসমণো. অভিসিঞ্চিতব্বোতি অভিসেকোতি কম্মসাধনো অভিসেকসদ্দো. তেনাহ ‘‘অভিসেকং কাতুং যুত্তো’’তি.

বাকুলত্থেরো ৰিযাতি থেরো হি মহাযসস্সী, তস্স পুত্তধীতরো নত্তুপনত্তকা সুখুমসাটকেহি চীৰরানি কারেত্ৰা রজাপেত্ৰা সমুগ্গে পক্খিপিত্ৰা পহিণন্তি. থেরস্স নহানকালে নহানকোট্ঠকে ঠপেন্তি. থেরো তানি নিৰাসেতি চেৰ পারুপতি চ. তেনেৰেতং ৰুত্তং.

খদিরৰনমগ্গে সীৰলিত্থেরো ৰিযাতি সত্থরি কির তং মগ্গং পটিপন্নে দেৰতা ‘‘অম্হাকং অয্যস্স সীৰলিত্থেরস্স সক্কারং করিস্সামা’’তি চিন্তেত্ৰা একেকযোজনে ৰিহারং কারেত্ৰা একযোজনতো উদ্ধং গন্তুং অদত্ৰা পাতোৰ উট্ঠায দিব্বানি যাগুআদীনি গহেত্ৰা ‘‘অম্হাকং অয্যো সীৰলিত্থেরো কহং নিসিন্নো’’তি ৰিচরন্তি. থেরো অত্তনো অভিহটং বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দাপেসি. এৰং সত্থা সপরিৰারো তিংসযোজনিকং কন্তারং সীৰলিত্থেরস্স পুঞ্ঞফলং অনুভৰমানোৰ অগমাসি. তেনেৰেতং ৰুত্তং.

অট্ঠকনাগরসুত্তে আনন্দত্থেরো ৰিযাতি অট্ঠকনাগরকো কির গহপতি থেরস্স ধম্মদেসনায পসীদিত্ৰা পঞ্চসতগ্ঘনকং ৰিহারং কারেত্ৰা অদাসি. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং.

পিলিন্দৰচ্ছত্থেরো ৰিযাতি থেরস্স কির ইদ্ধানুভাৰেন পসন্না মনুস্সা সপ্পিআদীনি বহূনি ভেসজ্জানি অভিহরিংসু. পকতিযাপি চ আযস্মা পিলিন্দৰচ্ছো লাভী হোতি পঞ্চন্নং ভেসজ্জানং, লদ্ধং লদ্ধং পরিসায ৰিস্সজ্জেতি. তেনেতং ৰুত্তং ‘‘গিলানপচ্চযং পিলিন্দৰচ্ছত্থেরো ৰিযা’’তি.

তিণ্ণম্পি সন্নিপাতেন নিব্বত্তানীতি পিত্তাদীনং তিণ্ণম্পি ৰিসমানং সন্নিপাতেন জাতানি. অতিসীতাদিভাৰেন উতূনং পরিণামোতি আহ ‘‘অতিসীতঅতিউণ্হউতুতো জাতানী’’তি. পুরিমউতুতো ৰিসদিসো উতু উতুপরিণামো, ততো জাতানি উতুপরিণামজানি, ৰিসভাগউতুতো জাতানীতি অত্থো. জঙ্গলদেসৰাসীনঞ্হি অনূপদেসে ৰসন্তানং ৰিসভাগোৰ উতু উপ্পজ্জতি, অনূপদেসৰাসীনঞ্চ জঙ্গলদেসেতি. এৰং মলযসমুদ্দতীরাদিৰসেনপি উতুৰিসভাগতা উপ্পজ্জতিযেৰ. ততো জাতানি উতুপরিণামজানি নাম.

অত্তনো পকতিচরিযানং ৰিসমং কাযস্স পরিহরণৰসেন ৰিসমপরিহারজানি. তানি পন অচ্চাসনঅতিট্ঠানাদিনা ৰেদিতব্বানীতি আহ ‘‘অচ্চাসনঅতিট্ঠানাদিকা’’তি. আদি-সদ্দেন মহাভারৰহণসুধাকোট্টনঅদেসকালচরণাদীনি সঙ্গণ্হাতি. পরস্স উপক্কমতো নিব্বত্তানি ওপক্কমিকানি, অযং চোরোতি ৰা পারদারিকোতি ৰা গহেত্ৰা জণ্ণুককপ্পরমুগ্গরাদীহি নিপ্পোথনউপক্কমং পচ্চযং কত্ৰা উপ্পন্নানীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ৰধবন্ধনাদিউপক্কমেন নিব্বত্তানী’’তি. কেৰলন্তি বাহিরং পচ্চযং অনপেক্খিত্ৰা কেৰলং, তেন ৰিনাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘পুব্বেকতকম্মৰিপাকৰসেনেৰ জাতানী’’তি.

পুত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮-১০. সংযোজনসুত্তাদিৰণ্ণনা

৮৮-৯০. অট্ঠমে সোতাপন্নো চতূহি ৰাতেহি ইন্দখীলো ৰিয পরপ্পৰাদেহি অকম্পিযো অচলসদ্ধায সমন্নাগতত্তা সাসনে লদ্ধপ্পতিট্ঠো সমণমচলো নামাতি আহ ‘‘সাসনে লদ্ধপ্পতিট্ঠত্তা’’তিআদি. থদ্ধভাৰকরানং কিলেসানং সব্বসো সমুচ্ছিন্নত্তাতি চিত্তস্স থদ্ধভাৰকরানং উদ্ধম্ভাগিযকিলেসানং সব্বসো অভাৰা সমণসুখুমালো নাম সুখুমালভাৰপ্পত্তিতো. নৰমদসমানি সুৰিঞ্ঞেয্যানেৰ.

সংযোজনসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

মচলৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.