৫. রূপসুত্তৰণ্ণনা
৬৫. পঞ্চমে পমিনোতি উল়ারতাদিৰিসেসং এতেনাতি পমাণং, রুপকাযো পমাণং এতস্সাতি রূপপ্পমাণো. ততো এৰ রূপে পসন্নোতি রূপপ্পসন্নো. ঘোসোতি চেত্থ থুতিঘোসো. লূখন্তি পচ্চযলূখতা. ধম্মাতি সীলাদযো গুণধম্মা অধিপ্পেতা. ইমেসং পন চতুন্নং পুগ্গলানং নানাকরণং পাল়িযংযেৰ আগতং. ৰুত্তঞ্হেতং –
‘‘কতমো চ পুগ্গলো রূপপ্পমাণো রূপপ্পসন্নো? ইধেকচ্চো পুগ্গলো আরোহং ৰা পস্সিত্ৰা পরিণাহং ৰা পস্সিত্ৰা সণ্ঠানং ৰা পস্সিত্ৰা পারিপূরিং ৰা পস্সিত্ৰা তত্থ পমাণং গহেত্ৰা পসাদং জনেতি. অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো রূপপ্পমাণো রূপপ্পসন্নো.
‘‘কতমো চ পুগ্গলো ঘোসপ্পমাণো ঘোসপ্পসন্নো? ইধেকচ্চো পুগ্গলো পরৰণ্ণনায পরথোমনায পরপসংসনায পরৰণ্ণহারিকায তত্থ পমাণং গহেত্ৰা পসাদং জনেতি. অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো ঘোসপ্পমাণো ঘোসপ্পসন্নো.
‘‘কতমো চ পুগ্গলো লূখপ্পমাণো লূখপ্পসন্নো? ইধেকচ্চো পুগ্গলো চীৰরলূখং ৰা পস্সিত্ৰা পত্তলূখং ৰা পস্সিত্ৰা সেনাসনলূখং ৰা পস্সিত্ৰা ৰিৰিধং ৰা দুক্করকারিকং পস্সিত্ৰা তত্থ পমাণং গহেত্ৰা পসাদং জনেতি. অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো লূখপ্পমাণো লূখপ্পসন্নো.
‘‘কতমো চ পুগ্গলো ধম্মপ্পমাণো ধম্মপ্পসন্নো? ইধেকচ্চো পুগ্গলো সীলং ৰা পস্সিত্ৰা সমাধিং ৰা পস্সিত্ৰা পঞ্ঞং ৰা পস্সিত্ৰা তত্থ পমাণং গহেত্ৰা পসাদং জনেতি. অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো ধম্মপ্পমাণো ধম্মপ্পসন্নো’’তি (পু. প. ১৭১-১৭২).
তত্থ আরোহন্তি উচ্চতং. সা চ খো তস্মিং তস্মিং কালে পমাণযুত্তা দট্ঠব্বা. পরিণাহন্তি নাতিকিসথূলতাৰসেন পীণতং. সণ্ঠানন্তি তেসং তেসং অঙ্গপচ্চঙ্গানং সুসণ্ঠিততং দীঘরস্সৰট্টাদিযুত্তট্ঠানেসু তথাভাৰং. পারিপূরিন্তি সব্বেসং সরীরাৰযৰানং পরিপুণ্ণতং অৰিকলতং. তত্থ পমাণং গহেত্ৰাতি তস্মিং রূপে রূপসম্পত্তিযং পমাণভাৰং উপাদায. পসাদং জনেতীতি অধিমোক্খং জনেতি উপ্পাদেতি.
পরৰণ্ণনাযাতি ‘‘অসুকো এদিসো চ এদিসো চা’’তি পরস্স গুণৰচনেন. পরথোমনাযাতি পরম্মুখা পরস্স সিলাঘুপ্পাদকেন অভিত্থৰনেন পরেন থুতিৰসেন, গাথাদিউপনিবন্ধনেন ৰুত্তায থোমনাযাতি ৰুত্তং হোতি. পরপসংসনাযাতি পরম্মুখা পরস্স গুণসংকিত্তনেন. পরৰণ্ণহারিকাযাতি পরম্পরৰণ্ণহারিকায পরম্পরায পরস্স কিত্তনসদ্দস্স উপসংহারেন. তত্থাতি তস্মিং থুতিঘোসে.
চীৰরলূখন্তি থূলজিণ্ণবহুতুন্নকতাদিচীৰরস্স লূখভাৰং. পত্তলূখন্তি অনেকগন্থিকাহটতাদিপত্তস্স লূখভাৰং. ৰিৰিধং ৰা দুক্করকারিকন্তি ধুতঙ্গাদিৰসেন পৰত্তনানাৰিধং দুক্করচরিযং. সীলং ৰা পস্সিত্ৰাতি সীলপারিপূরিৰসেন ৰিসুদ্ধং কাযৰচীসুচরিতং ঞাণচক্খুনা পস্সিত্ৰা, ঝানাদিঅধিগমসুদ্ধিসমাধিং ৰা ৰিপস্সনাভিঞ্ঞাসঙ্খাতং পঞ্ঞং ৰা পস্সিত্ৰাতি অত্থো.
এৰমেতস্মিং চতুপ্পমাণে লোকসন্নিৰাসে বুদ্ধেসু অপ্পসন্না মন্দা, পসন্না বহুকা. রূপপ্পমাণস্স হি বুদ্ধরূপতো উত্তরি পসাদাৰহং রূপং নাম নত্থি. ঘোসপ্পমাণস্স বুদ্ধানং কিত্তিঘোসতো উত্তরি পসাদাৰহো ঘোসো নাম নত্থি. লূখপ্পমাণস্স কাসিকানি ৰত্থানি মহারহানি কঞ্চনভাজনানি তিণ্ণং উতূনং অনুচ্ছৰিকে সব্বসম্পত্তিযুত্তে পাসাদৰরে পহায পংসুকূলচীৰরসেলমযপত্তরুক্খমূলাদিসেনাসনসেৰিনো বুদ্ধস্স ভগৰতো লূখতো উত্তরি পসাদাৰহং অঞ্ঞং লূখং নাম নত্থি. ধম্মপ্পমাণস্স সদেৰকে লোকে অসাধারণসীলাদিগুণস্স তথাগতস্স সীলাদিগুণতো উত্তরি পসাদাৰহো অঞ্ঞো সীলাদিগুণো নাম নত্থি. ইতি ভগৰা ইমং চতুপ্পমাণিকং লোকসন্নিৰাসং মুট্ঠিনা গহেত্ৰা ৰিয ঠিতোতি.
পমাণিংসূতি পমাণং অগ্গহেসুং. নিযকজ্ঝত্তে তস্স গুণং ন জানাতীতি তস্স অব্ভন্তরে পৰত্তমানং সীলাদিগুণং ন জানাতি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
রূপসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.