(২৫) ৫. আপত্তিভযৰগ্গো
১. সঙ্ঘভেদকসুত্তৰণ্ণনা
২৪৩. পঞ্চমস্স পঠমে ৰিৰাদাধিকরণাদীসূতি ৰিৰাদাধিকরণং অনুৰাদাধিকরণং আপত্তাধিকরণং কিচ্চাধিকরণন্তি ইমেসু চতূসু. তত্থ ধম্মোতি ৰা অধম্মোতি ৰা অট্ঠারসহি ৰত্থূহি ৰিৰদন্তানং ভিক্খূনং যো ৰিৰাদো, ইদং ৰিৰাদাধিকরণং নাম. সীলৰিপত্তিযা ৰা আচারদিট্ঠিআজীৰৰিপত্তিযা ৰা অনুৰদন্তানং যো অনুৰাদো উপৰদনা চেৰ চোদনা চ, ইদং অনুৰাদাধিকরণং নাম. মাতিকায আগতা পঞ্চ, ৰিভঙ্গে দ্ৰেতি সত্তপি আপত্তিক্খন্ধা, ইদং আপত্তাধিকরণং নাম. সঙ্ঘস্স অপলোকনাদীনং চতুন্নং কম্মানং করণং, ইদং কিচ্চাধিকরণং নাম. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
সঙ্ঘভেদকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২-৩. আপত্তিভযসুত্তাদিৰণ্ণনা
২৪৪-৫. দুতিযে ভস্সতি নিরত্থকভাৰেন খিপীযতীতি ভস্মং, ছারিকা. তস্স পুটং ভণ্ডিকা ভস্মপুটং. তেনাহ ‘‘ভস্মপুটন্তি ছারিকাভণ্ডিক’’ন্তি. ততিযং উত্তানত্থমেৰ.
আপত্তিভযসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪-৭. সেয্যাসুত্তাদিৰণ্ণনা
২৪৬-৯. চতুত্থে পেতাতি পেচ্চভাৰং গতা. তে পন যস্মা ইধ কতকালকিরিযা কালেন কতজীৰিতুচ্ছেদা হোন্তি, তস্মা ৰুত্তং ‘‘কালকতা ৰুচ্চন্তী’’তি, মতাতি অত্থো. অথ ৰা পেচ্চভৰং গতা, পেতূপপত্তিৰসেন নিব্বত্তিং উপগতাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘অথ ৰা পেতৰিসযে নিব্বত্তা পেতা নামা’’তি. একেন পস্সেন সযিতুং ন সক্কোন্তি দুক্খুপ্পত্তিতো.
তেজুস্সদত্তাতি ইমিনা সীহস্স অভীরুকভাৰং দস্সেতি. ভীরুকা সেসমিগা অত্তনো আসযং পৰিসিত্ৰা সন্তাসপুব্বকং যথা তথা সযন্তি, সীহো পন অভীরুকো সভাৰতো সতোকারী ভিক্খু ৰিয সতিং উপট্ঠপেত্ৰাৰ সযতি. তেনাহ ‘‘দ্ৰে পুরিমপাদে’’তিআদি. দক্খিণে পুরিমপাদে ৰামস্স পুরিমপাদস্স ঠপনৰসেন দ্ৰে পুরিমপাদে একস্মিং ঠানে ঠপেত্ৰা. পচ্ছিমপাদে ৰুত্তনযেনেৰ ইধাপি একস্মিং ঠানে ঠপনং ৰেদিতব্বং, ঠিতোকাসসল্লক্খণং অভীরুকৰসেনেৰ. সীসং পন উক্খিপিত্ৰাতিআদিনা ৰুত্তসীহকিরিযা অনুত্রস্তপ্পবুজ্ঝনা ৰিয অভীরুভাৰসিদ্ধধম্মতাৰসেনেৰাতি ৰেদিতব্বা. সীহৰিজম্ভনং অতিৰেলং একাকারে ঠপিতানং সরীরাৰযৰানং গমনাদিকিরিযাসু যোগ্যভাৰাপাদনত্থং. তিক্খত্তুং সীহনাদনদনং অপ্পেসক্খমিগরাজেহি পরিত্তাসপরিহরণত্থং.
অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, তথাগতসেয্যাতি ইমিনা চতুত্থজ্ঝানসেয্যা তথাগতসেয্যা নামাতি দস্সেতি. সেতি অব্যাৰটভাৰেন পৰত্ততি এত্থাতি সেয্যা, চতুত্থজ্ঝানমেৰ সেয্যা চতুত্থজ্ঝানসেয্যা. কিং পন তং চতুত্থজ্ঝানন্তি? আনাপানচতুত্থজ্ঝানং. তত্থ হি ঠত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা ভগৰা অনুক্কমেন অগ্গমগ্গং অধিগন্ত্ৰা তথাগতো জাতোতি. তযিদং পদট্ঠানং নাম ন সেয্যা, তথাপি যস্মা ‘‘চতুত্থজ্ঝানসমনন্তরা ভগৰা পরিনিব্বাযী’’তি মহাপরিনিব্বানে (দী. নি. ২.২১৯) আগতং, তস্মা লোকিযচতুত্থজ্ঝানসমাপত্তি এৰ তথাগতসেয্যাতি কেচি. এৰং সতি পরিনিব্বানকালিকাৰ তথাগতসেয্যা আপজ্জতি, ন চ ভগৰা লোকিযচতুত্থজ্ঝানসমাপজ্জনবহুলো ৰিহাসি. অগ্গফলৰসেন পৰত্তং পনেত্থ চতুত্থজ্ঝানং ৰেদিতব্বং. তত্থ যথা সত্তানং নিদ্দূপগমলক্খণা সেয্যা ভৰঙ্গচিত্তৰসেন হোতি, সা পন নেসং পঠমজাতিসমন্ৰযা যেভুয্যৰুত্তিকা, এৰং ভগৰতো অরিযজাতিসমন্ৰযং যেভুয্যৰুত্তিকং অগ্গফলভূতং চতুত্থজ্ঝানং তথাগতসেয্যাতি ৰেদিতব্বং. পঞ্চমাদীনি উত্তানত্থানি.
সেয্যাসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. পঠমৰোহারসুত্তৰণ্ণনা
২৫০-২৫৩. অট্ঠমে অনরিযানন্তি অসাধূনং নিহীনানং. ৰোহারাতি সংৰোহারা অভিলাপা ৰা, ‘‘দিট্ঠং মযা’’তি এৰংৰাদিতা. এত্থ চ তংতংসমুট্ঠাপকচেতনাৰসেন অত্থো ৰেদিতব্বো. নৰমাদীসু নত্থি ৰত্তব্বং.
পঠমৰোহারসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
আপত্তিভযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঞ্চমপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.