(১৯) ৪. ব্রাহ্মণৰগ্গো

১-৩. যোধাজীৰসুত্তাদিৰণ্ণনা

১৮১-১৮৩. চতুত্থস্স পঠমাদীনি উত্তানত্থানেৰ.

৪. অভযসুত্তৰণ্ণনা

১৮৪. চতুত্থে সোচতীতি চিত্তে উপ্পন্নবলৰসোকেন সোচতি, চিত্তসন্তাপেন অন্তো নিজ্ঝাযতীতি অত্থো. কিলমতীতি তস্সেৰ সোকস্স ৰসেন কাযে চ উপ্পন্নদুক্খেন কিলমতি. পরিদেৰতীতি সোকুদ্দেহকৰসেন তং তং ৰিপ্পলপন্তো ৰাচায পরিদেৰতি. উরত্তাল়িন্তি উরত্তাল়ং, উরং তাল়েত্ৰাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘উরং তাল়েত্ৰা’’তি. কঙ্খাৰিচিকিচ্ছাতি এত্থ ‘‘একমেৰিদং পঞ্চমং নীৰরণং. কিং নু খো ইদ’’ন্তি আরম্মণং কঙ্খনতো কঙ্খা, ‘‘ইদমেৰ ৰর’’ন্তি নিচ্ছেতুং অসমত্থভাৰতো ‘‘ৰিচিকিচ্ছা’’তি ৰুচ্চতি – ‘‘ধম্মসভাৰং ৰিচিনন্তো কিচ্ছতি, ৰিগতা চিকিচ্ছা’’তি ৰা কত্ৰা.

অভযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. ব্রাহ্মণসচ্চসুত্তৰণ্ণনা

১৮৫. পঞ্চমে এত্থাতি এতস্মিং সুঞ্ঞতানুপস্সনাধিকারে. ক্ৰচীতি কত্থচি ঠানে, কালে, ধম্মে ৰা. অথ ৰা ক্ৰচীতি অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা ৰা. অত্তনো অত্তানন্তি সকত্তানং ‘‘অযং খো, ভো ব্রহ্মা, মহাব্রহ্মা…পে… ৰসী পিতা ভূতভব্যান’’ন্তিআদিনা (দী. নি. ১.৪২) পরেহি পরিকপ্পিতং অত্তানঞ্চ কস্সচি কিঞ্চনভূতং ন পস্সতীতি দস্সেন্তো ‘‘কস্সচী’’তিআদিমাহ. তত্থ পরস্সাতি পরজাতি পরো পুরিসোতি ৰা এৰং গহিতস্স. ন চ মম ক্ৰচনীতি এত্থ মম-সদ্দো অট্ঠানপ্পযুত্তোতি আহ ‘‘মম-সদ্দং তাৰ ঠপেত্ৰা’’তি. পরস্স চাতি অত্তনো অঞ্ঞস্স. পরো পুরিসো নাম অত্থি মমত্থায ঠিতো. তস্স ৰসেন ময্হং সব্বং ইজ্ঝতীতি একচ্চদিট্ঠিগতিকপরিকপ্পিতৰসেন পরং অত্তানং তঞ্চ অত্তনো কিঞ্চনভূতং ন পস্সতীতি দস্সেন্তো ‘‘ন চ ক্ৰচনী’’তিআদিমাহ. এত্থ চ নাহং ক্ৰচনীতি সকঅত্তনো সব্ভাৰং ন পস্সতি. ন কস্সচি কিঞ্চনতস্মিন্তি সকঅত্তনো এৰ কস্সচি অত্তনিযতং ন পস্সতি. ন চ মমাতি এতং দ্ৰযং যথারহং সম্বন্ধিতব্বং, অত্থি-পদং পচ্চেকং. ন চ ক্ৰচনি পরস্স অত্তা অত্থীতি পরস্স অত্তনো অভাৰং পস্সতি. তস্স পরস্স অত্তনো মম কিঞ্চনতা নত্থীতি পরস্স অত্তনো অনত্তনিযতং পস্সতি. এৰং অজ্ঝত্তং বহিদ্ধা খন্ধানং অত্তত্তনিযসুঞ্ঞতা-সুদ্ধসঙ্খারপুঞ্জতা-চতুকোটিকসুঞ্ঞতাপরিগ্গণ্হনেন নিট্ঠা হোতি. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

ব্রাহ্মণসচ্চসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. উম্মগ্গসুত্তৰণ্ণনা

১৮৬. ছট্ঠে আকড্ঢীযতীতি চিত্তৰসিকো লোকো তত্থ তত্থ উপকড্ঢীযতি. তেসংযেৰেত্থ গহণং ৰেদিতব্বন্তি যে অপরিঞ্ঞাতৰত্থুকা চিত্তস্স ৰসং গচ্ছন্তি, তেসংযেৰ গহণং. ন হি পরিঞ্ঞাতক্খন্ধা পহীনকিলেসা চিত্তস্স ৰসং গচ্ছন্তি, চিত্তং পন অত্তনো ৰসে ৰত্তেন্তি. সহ সীলেনাতি চারিত্তৰারিত্তসীলেন সদ্ধিং. পুব্বভাগপটিপদন্তি ধুতঙ্গমাদিং কত্ৰা যাৰ গোত্রভুঞাণং, তাৰ পৰত্তেতব্বং সমথৰিপস্সনাসঙ্খাতং সম্মাপটিপদং. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

উম্মগ্গসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. ৰস্সকারসুত্তৰণ্ণনা

১৮৭. সত্তমে ৰস্সকারো ব্রাহ্মণো মগধমহামত্তোতি এত্থ ৰস্সকারোতি তস্স ব্রাহ্মণস্স নামং. মহতিযা ইস্সরিযমত্তায সমন্নাগতো মহামত্তো. ইস্সরিযমত্তাযাতি চ ইস্সরিযপ্পমাণেনাতি অত্থো, ইস্সরিযেন চেৰ ৰিত্তূপকরণেন চাতি এৰং ৰা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো, উপভোগূপকরণানিপি হি লোকে ‘‘মত্তা’’তি ৰুচ্চন্তি. মগধরঞ্ঞো, মগধরট্ঠে ৰা মহামত্তোতি মগধমহামত্তো. তুদিসঞ্ঞিতো গামো নিৰাসো এতস্সাতি তোদেয্যো. তেনেৰাহ ‘‘তুদিগামৰাসিকস্সা’’তি. তুদিগামৰাসিতা চস্স তত্থ অধিপতিভাৰেনাতি দট্ঠব্বা. সো হি তং গামং সোণদণ্ডো ৰিয, চম্পং কূটদন্তো ৰিয, খাণুমতং অধিপতিভাৰেন অজ্ঝাৰসতি. মহদ্ধনো হোতি পঞ্চচত্তালীসকোটিৰিভৰো. পরিসতীতি পরিসাযং, জনসমূহেতি অত্থো. তেনাহ ‘‘সন্নিপতিতায পরিসাযা’’তি. অভিপ্পসন্নোতি এত্থ অভিক্কমনত্থো অভি-সদ্দোতি আহ ‘‘অতিক্কম্ম পসন্নো’’তি, পসাদনীযং ঠানং অতিক্কমিত্ৰা অপ্পসাদনীযট্ঠানে পসন্নোতি অধিপ্পাযো. তং তং কিচ্চং অত্থং পস্সতীতি অত্থদসা, অলং সমত্থা পটিবলা অত্থদসা অলমত্থদসা, অলমত্থদসে অতিসযন্তীতি অলমত্থদসতরা. তেনাহ ‘‘অত্থে পস্সিতুং সমত্থা’’তিআদি. নেৰ সপ্পুরিসং ন অসপ্পুরিসং জানাতি সপ্পুরিসধম্মানং অসপ্পুরিসধম্মানঞ্চ যাথাৰতো অজাননতো. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

ৰস্সকারসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. উপকসুত্তৰণ্ণনা

১৮৮. অট্ঠমে নিব্বত্তিৰসেন নিরযং অরহতি, নিরযসংৰত্তনিযেন ৰা কম্মুনা নিরযে নিযুত্তোতি নেরযিকো. অৰীচিম্হি উপ্পজ্জিত্ৰা তত্থ আযুকপ্পসঞ্ঞিতং অন্তরকপ্পং তিট্ঠতীতি কপ্পট্ঠো. নিরযূপপত্তিং পরিহরণৰসেন তিকিচ্ছিতুং অসক্কুণেয্যোতি অতেকিচ্ছো. অপরিযাদিন্নাৰাতি অপরিক্খীণাযেৰ. সচে হি একো ভিক্খু কাযানুপস্সনং পুচ্ছতি, অঞ্ঞো ৰেদনানুপস্সনং…পে… চিত্তানুপস্সনং. ‘‘ইমিনা পুট্ঠে অহং পুচ্ছামী’’তি একো একং ন ওলোকেতি, এৰং সন্তেপি তেসং ৰারো পঞ্ঞাযতি এৰ, বুদ্ধানং পন ৰারো ন পঞ্ঞাযতি. ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলং ছাযং অতিক্কমনতো পুরেতরংযেৰ ভগৰা চুদ্দসৰিধেন কাযানুপস্সনং, নৰৰিধেন ৰেদনানুপস্সনং, সোল়সৰিধেন চিত্তানুপস্সনং, পঞ্চৰিধেন ধম্মানুপস্সনং কথেতি. তিট্ঠন্তু ৰা এৰং চত্তারো. সচে হি অঞ্ঞে চত্তারো সম্মপ্পধানেসু, অঞ্ঞে ইদ্ধিপাদেসু, অঞ্ঞে পঞ্চিন্দ্রিযেসু, অঞ্ঞে পঞ্চবলেসু, অঞ্ঞে সত্তবোজ্ঝঙ্গেসু, অঞ্ঞে অট্ঠমগ্গঙ্গেসু পঞ্হে পুচ্ছেয্যুং, তম্পি ভগৰা কথেয্য. তিট্ঠন্তু ৰা এতে অট্ঠ. সচে অঞ্ঞে সত্ততিংস জনা বোধিপক্খিযেসু পঞ্হে পুচ্ছেয্যুং, তম্পি ভগৰা তাৰদেৰ কথেয্য. কস্মা? যাৰতা হি লোকিযমহাজনে একং পদং কথেন্তে তাৰ আনন্দত্থেরো অট্ঠ পদানি কথেতি. আনন্দত্থেরে পন একং পদং কথেন্তেযেৰ ভগৰা সোল়স পদানি কথেতি. কস্মা? ভগৰতো হি জিৰ্হা মুদু, দন্তাৰরণং সুফুসিতং, ৰচনং অগল়িতং, ভৰঙ্গপরিৰাসো লহুকো. তেন ৰুত্তং – ‘‘অপরিযাদিন্নাৰস্স তথাগতস্স ধম্মদেসনা, অপরিযাদিন্নং ধম্মপদব্যঞ্জন’’ন্তি.

তত্থ ধম্মদেসনাতি তন্তিট্ঠপনা. ধম্মপদব্যঞ্জনন্তি এত্থ ধম্মোতি পাল়ি. পজ্জতি অত্থো এতেনাতি পদং. ৰাক্যঞ্চ পদেনেৰ সঙ্গহিতং. অত্থং ব্যঞ্জেতীতি ব্যঞ্জনং, অক্খরং. তঞ্হি পদৰাক্যং পরিচ্ছিজ্জমানং তং তং অত্থং ব্যঞ্জেতি পকাসেতি. এতেন অপরাপরেহি পদব্যঞ্জনেহি সুচিরম্পি কালং কথেন্তস্স তথাগতস্স ন কদাচি তেসং পরিযাদানং অত্থীতি দস্সেতি. গুণধংসীতি গুণধংসনসীলো. পগব্বোতি ৰাচাপাগব্বিযেন সমন্নাগতো.

উপকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. সচ্ছিকরণীযসুত্তৰণ্ণনা

১৮৯. নৰমে নামকাযেনাতি সহজাতনামকাযেন. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

সচ্ছিকরণীযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. উপোসথসুত্তৰণ্ণনা

১৯০. দসমে তুণ্হীভূতং তুণ্হীভূতন্তি আমেডিতৰচনং ব্যাপনিচ্ছাৰসেন ৰুত্তন্তি আহ ‘‘যতো যতো অনুৰিলোকেতী’’তি. অনুৰিলোকেত্ৰাতি এত্থ অনু-সদ্দোপি ব্যাপনিচ্ছাৰচনমেৰাতি অনু অনু ৰিলোকেত্ৰাতি অত্থো, পঞ্চপসাদপ্পটিমণ্ডিতানি অক্খীনি উম্মীলেত্ৰা ততো ততো ৰিলোকেত্ৰাতি ৰুত্তং হোতি. অলন্তি যুত্তং, ওপাযিকন্তি অত্থো ‘‘অলমেৰ নিব্বিন্দিতু’’ন্তিআদীসু (দী. নি. ২.২৭২; সং. নি. ২.১২৪-১২৬) ৰিয. পুটবন্ধনেন পরিহরিত্ৰা অসিতব্বং পুটোসং সম্বলং অ-কারস্স ও-কারং কত্ৰা. তেনাহ ‘‘পাথেয্য’’ন্তি. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

উপোসথসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ব্রাহ্মণৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.