১০. যোগসুত্তৰণ্ণনা
১০. দসমে যোজেন্তীতি কম্মং ৰিপাকেন ভৰাদিং, ভৰন্তরাদীহি দুক্খেন সত্তং যোজেন্তি ঘটেন্তীতি যোগা. কামনট্ঠেন কামো চ সো যথাৰুত্তেনত্থেন যোগো চাতি কামযোগো. ভৰযোগো নাম ভৰরাগোতি দস্সেতুং ‘‘রূপারূপভৰেসূ’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ পঠমো উপপত্তিভৰেসু রাগো, দুতিযো কম্মভৰেসু, ততিযো ভৰদিট্ঠিসহগতো যথা রজ্জনট্ঠেন রাগো, এৰং যুজ্জনট্ঠেন যোগোতি ৰুত্তো. চতূসু সচ্চেসু অঞ্ঞাণন্তি ইদং সুত্তন্তনযং নিস্সায ৰুত্তং. সুত্তন্তসংৰণ্ণনা হেসাতি, তদন্তোগধত্তা ৰা পুব্বন্তাদীনং.
সমুদযন্তি দ্ৰে সমুদযা খণিকসমুদযো পচ্চযসমুদযো চ. উপ্পাদক্খণো খণিকসমুদযো, পচ্চযোৰ পচ্চযসমুদযো. সমুদযতে সমুদযনং সমুদযো, সমুদেতি এতস্মাতি সমুদযোতি এৰং উভিন্নং সমুদযানং সদ্দত্থতোপি ভেদো ৰেদিতব্বো. পচ্চযসমুদযং পজানন্তোপি ভিক্খু খণিকসমুদযং পজানাতি, খণিকসমুদযং পজানন্তোপি পচ্চযসমুদযং পজানাতি. পচ্চযতো হি সঙ্খারানং উদযং পস্সতো খণতো চ নেসং উদযদস্সনং সুখং হোতি, খণতো চ নেসং উদযং পস্সতো পগেৰ পচ্চযানং সুগ্গহিতত্তা পচ্চযতো দস্সনং সুখেন ইজ্ঝতি. ইধ পন খণিকসমুদযং দস্সেন্তো আহ ‘‘সমুদযন্তি উপ্পত্তি’’ন্তি.
অত্থঙ্গমোপি দুৰিধো অচ্চন্তত্থঙ্গমো, ভেদত্থঙ্গমোতি. অচ্চন্তত্থঙ্গমো অপ্পৰত্তিনিরোধো, নিব্বানন্তি কেচি. ভেদত্থঙ্গমো খণিকনিরোধো. তদুভযং পুব্বভাগে উগ্গহপরিপুচ্ছাদিৰসেন পস্সতো অঞ্ঞতরদস্সনেন ইতরদস্সনম্পি সিদ্ধমেৰ হোতি. পুব্বভাগেযেৰ আরম্মণৰসেন খযতো ৰযতো সম্মসনাদিকালে ভেদত্থঙ্গমং পস্সন্তো ব্যতিরেকৰসেন অনুস্সৰাদিতো অচ্চন্তত্থঙ্গমং পস্সতি, মগ্গক্খণে পন আরম্মণতো অচ্চন্তত্থঙ্গমং পস্সন্তো অসম্মোহতো ইতরম্পি পস্সতি. ইধ পন ভেদত্থঙ্গমং দস্সেন্তো আহ ‘‘অত্থঙ্গমন্তি ভেদ’’ন্তি. কামানং উপ্পত্তিভেদগ্গহণেনেৰ চেত্থ যথা কামানং পটিচ্চসমুপ্পন্নতা ৰিভাৰিতা, এৰং কামৰত্থুনোপীতি উভযেসম্পি অনিচ্চতা দুক্খতা অনত্ততা চ ৰিভাৰিতাতি দট্ঠব্বং. মধুরভাৰন্তি ইমিনা কামসন্নিস্সিতং সুখং সোমনস্সং দস্সেতি. ‘‘যং খো, ভিক্খৰে, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং কামানং অস্সাদো’’তি (ম. নি. ১.১৬৬) হি ৰুত্তং. অমধুরভাৰন্তি ইমিনা পন কামহেতুকং দুক্খং দোমনস্সং দস্সেতি.
ফস্সাযতনানন্তি ছদ্ৰারিকস্স ফস্সস্স কারণভূতানং চক্খাদিআযতনানং. তেনাহ ‘‘চক্খাদীনং চক্খুসম্ফস্সাদিকারণান’’ন্তি. পুনব্ভৰকরণং পুনোভৰো উত্তরপদলোপেন, মনো-সদ্দস্স ৰিয চ পুরিমপদস্স ওকারন্ততা দট্ঠব্বা. পুনোভৰো সীলমেতেসন্তি পোনোভৰিকা. অথ ৰা সীলত্থেন ইকসদ্দেন গমিতত্থত্তা কিরিযাৰাচকসদ্দস্স অদস্সনং দট্ঠব্বং যথা অপূপভক্খনসীলো আপূপিকো. অথ ৰা পুনব্ভৰং দেন্তি, পুনব্ভৰায সংৰত্তন্তি, পুনপ্পুনব্ভৰে নিব্বত্তেন্তীতি পোনোভৰিকা. ‘‘তদ্ধিতা’’তি হি বহুৰচননিদ্দেসা ৰিচিত্তত্তা ৰা তদ্ধিতানং অভিধানলক্খণত্তা ৰা ‘‘পুনব্ভৰং দেন্তী’’তিআদীসুপি অত্থেসু পোনোভৰিকসদ্দসিদ্ধি দট্ঠব্বা.
ৰিসংযোজেন্তি পটিপন্নং পুগ্গলং কামযোগাদিতো ৰিযোজেন্তীতি ৰিসংযোগা, অসুভজ্ঝানাদীনি ৰিসংযোজনকারণানি. তেনাহ ‘‘ৰিসংযোগাতি ৰিসংযোজনকারণানী’’তিআদি.
যোগসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ভণ্ডগামৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.