৩. অসুভসুত্তৰণ্ণনা

১৬৩. ততিযে ‘‘যথা এতং, তথা ইদ’’ন্তি ইমিনা নযেনাতি এতেন –

‘‘যথা ইদং তথা এতং, যথা এতং তথা ইদং;

অজ্ঝত্তঞ্চ বহিদ্ধা চ, কাযে ছন্দং ৰিরাজযে’’তি. (সু. নি. ২০৫); –

ইমং দেসনানযং সঙ্গণ্হাতি. তস্সত্থো – যথা ইদং সৰিঞ্ঞাণকাসুভং আযুউস্মাৰিঞ্ঞাণানং অনপগমা চরতি তিট্ঠতি নিসীদতি সযতি, তথা এতং এতরহি সুসানে সযিতং অৰিঞ্ঞাণকম্পি পুব্বে তেসং ধম্মানং অনপগমা অহোসি. যথা চ এতং এতরহি মতসরীরং তেসং ধম্মানং অপগমা ন চরতি ন তিট্ঠতি ন নিসীদতি ন সেয্যং কপ্পেতি, তথা ইদং সৰিঞ্ঞাণকম্পি তেসং ধম্মানং অপগমা ভৰিস্সতি. যথা চ ইদং সৰিঞ্ঞাণকং নেতরহি সুসানে মতং সেতি ন উদ্ধুমাতকাদিভাৰমুপগতং, তথা এতং এতরহি মতসরীরম্পি পুব্বে অহোসি. যথা পনেতং এতরহি অৰিঞ্ঞাণকাসুভং মতকসুসানে সেতি উদ্ধুমাতকাদিভাৰঞ্চ উপগতং, তথা ইদং সৰিঞ্ঞাণকম্পি ভৰিস্সতীতি. তত্থ যথা ইদং তথা এতন্তি অত্তনা মতসরীরস্স সমানভাৰং করোন্তো বাহিরে দোসং পজহতি. যথা এতং তথা ইদন্তি মতসরীরেন অত্তনো সমানভাৰং করোন্তো অজ্ঝত্তিকে রাগং পজহতি. যেনাকারেন উভযং সমং করোতি, তং সম্পজানন্তো উভযত্থ মোহং পজহতি.

বহিদ্ধা দিট্ঠানন্তি বহিদ্ধা সুসানাদীসু দিট্ঠানং উদ্ধুমাতকাদিদসন্নং অসুভানং. ‘‘নৰন্নং পাটিকুল্যানং ৰসেনা’’তি কস্মা ৰুত্তং, ননু অন্তিমজীৰিকাভাৰতো পিণ্ডপাতস্স অলাভলাভেসু পরিতস্সনগেধাদিসমুপ্পত্তিতো ভত্তস্স সম্মদজননতো কিমিকুলসংৰদ্ধনতোতি এৰমাদীহিপি আকারেহি আহারেপটিকূলতা পচ্চৰেক্খিতব্বা. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘অন্তমিদং, ভিক্খৰে, জীৰিকানং যদিদং পিণ্ডোল্যং অতিপাপোযং লোকস্মিং যদিদং পিণ্ডোল্যো ৰিচরতি পত্তপাণীতি (সং. নি. ৩.৮০; ইতিৰু. ৯১). অলদ্ধা চ পিণ্ডপাতং পরিতস্সতি, লদ্ধা চ পিণ্ডপাতং গধিতো মুচ্ছিতো অজ্ঝোপন্নো অনাদীনৰদস্সাৰী অনিস্সরণপঞ্ঞো পরিভুঞ্জতীতি (অ. নি. ৩.১২৪). ভুত্তো চ আহারো কস্সচি কদাচি মরণং ৰা মরণমত্তং ৰা দুক্খং আৰহতী’’তি.

কটুকীটকাদযো দ্ৰত্তিংসকুলপ্পভেদা কিমিযো নং উপনিস্সায জীৰন্তীতি? ৰুচ্চতে – অন্তিমজীৰিকাভাৰো তাৰ চিত্তসংকিলেসৰিসোধনত্থং কম্মট্ঠানাভিনিৰেসনতো পগেৰ মনসি কাতব্বো ‘‘মাহং ছৰালাতসদিসো ভৰেয্য’’ন্তি. তথা পিণ্ডপাতস্স অলাভলাভেসু পরিতস্সনগেধাদিসমুপ্পত্তিনিৰারণং পগেৰ অনুট্ঠাতব্বং সুপরিসুদ্ধসীলস্স পটিসঙ্খানৰতো তদভাৰতো. ভত্তসম্মদো অনেকন্তিকো পরিভোগে অন্তোগধোৰাতি ৰেদিতব্বো. কিমিকুলসংৰদ্ধনং পন সঙ্গহেতব্বং, সঙ্গহিতমেৰ ৰা ‘‘নৰন্নং পাটিকুল্যানং ৰসেনা’’তি এত্থ নিযমস্স অকতত্তা. ইমিনা ৰা নযেন ইতরেসম্পেত্থ সঙ্গহো দট্ঠব্বো যথাসম্ভৰমেত্থ পটিকূলতাপচ্চৰেক্খণস্স অধিপ্পেতত্তা.

এৰঞ্চ কত্ৰা ৰিসুদ্ধিমগ্গে (ৰিসুদ্ধি. ১.২৯৪-২৯৫) দসহি আকারেহি পটিকূলতা ৰেদিতব্বা. সেয্যথিদং – গমনতো, পরিযেসনতো, পরিভোগতো, আসযতো, নিধানতো, অপরিপক্কতো, পরিপক্কতো, ফলতো, নিস্সন্দতো, সম্মক্খনতোতি. এৰং দসন্নং ৰসেন পাটিকুল্যৰচনেনপি ইধ ‘‘নৰন্ন’’ন্তি ৰচনং ন ৰিরুজ্ঝতি, সম্মক্খনস্স পরিভোগাদীসু লব্ভমানভাৰা ৰিসুং তং অগ্গহেত্ৰা ন ৰদন্তি. ৰিসুদ্ধিমগ্গে (ৰিসুদ্ধি. ১.৩০৪) পন সম্মক্খনং পরিভোগাদীসু লব্ভমানম্পি নিস্সন্দৰসেন ৰিসেসতো পটিকূলন্তি দস্সেতুং সব্বপচ্ছা ঠপিতা.

উক্কণ্ঠিতসঞ্ঞায সমন্নাগতোতি তীসু ভৰেসু অরুচ্চনৰসেন পৰত্তায ৰিপস্সনাপঞ্ঞায সমন্নাগতো. নিব্বিদানুপস্সনা হেসা সঞ্ঞাসীসেন ৰুত্তা. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

অসুভসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.