১০. সঙ্গারৰসুত্তৰণ্ণনা

৬১. দসমে জিণ্ণানং হত্থিসালাদীনং পটিসঙ্খরণং পুন পাকতিককরণং জিণ্ণপটিসঙ্খরণং, তস্স কারকো জিণ্ণপটিসঙ্খরণকারকো. বাহিরসমযেতি সত্থুসাসনতো বাহিরে অঞ্ঞতিত্থিযসমযে. সব্বচতুক্কেনাতিআদীসু সব্বেসু দ্ৰিপদচতুপ্পদাদিভেদেসু পাণেসু একেকস্মিং চত্তারো চত্তারো পাণে ৰধিত্ৰা যজিতব্বং যঞ্ঞং সব্বচতুক্কং নাম. সেসেসুপি ইমিনা নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো. যস্স ৰা তস্স ৰাতি নিস্সক্কে সামিৰচনন্তি আহ ‘‘যস্মা ৰা তস্মা ৰা’’তি. এৰমস্সাযন্তি এত্থ অস্সূতি নিপাতমত্তন্তি আহ ‘‘এৰং সন্তেপি অয’’ন্তি.

ৰড্ঢেন্তোতি পট্ঠপেন্তো. মগ্গব্রহ্মচরিযস্স ওগধং মূলং পতিট্ঠাভূতং ব্রহ্মচরিযোগধং. তেনাহ ‘‘অরহত্তমগ্গসঙ্খাতস্সা’’তিআদি. উক্কট্ঠনিদ্দেসেন চেত্থ অরহত্তমগ্গস্সেৰ গহণং কতন্তি দট্ঠব্বং. উত্তমং পতিট্ঠাভূতং আরম্মণূপনিস্সযভাৰেন.

অপ্পেহি ৰেয্যাৰচ্চকরাদীহি অত্থো এতিস্সাতি অপ্পট্ঠা ত্থ-কারস্স ট্ঠ-কারং কত্ৰা. তেনাহ ‘‘যত্থ বহূ’’তিআদি. যত্থাতি যস্সং পটিপদাযং. অপ্পো সমারম্ভো এতস্সাতি অপ্পসমারম্ভো. পাসংসাতি পসংসারহা. এতং যেৰ কথাপেস্সামীতি এতেনেৰ ব্রাহ্মণেন কথাপেস্সামি.

সোপ্পেনাতি নিদ্দায. পমাদেনাতি জাগরিযাদীসু অননুযুঞ্জনতো সতিৰিপ্পৰাসলক্খণেন পমাদেন. পচ্চনীকপটিহরণৰসেনাতি পটিপক্খাপনযনৰসেন. তথা হি ভগৰতো চ সাসনস্স চ পটিপক্খা তিত্থিযা, তেসং হরণতো পটিহারিযং. তে হি দিট্ঠিহরণৰসেন দিট্ঠিপ্পকাসনে অসমত্থভাৰেন চ ইদ্ধিআদেসনানুসাসনীহি হরিতা অপনীতা হোন্তীতি. ‘‘পটী’’তি ৰা অযং সদ্দো ‘‘পচ্ছা’’তি এতস্স অত্থং বোধেতি ‘‘তস্মিং পটিপৰিট্ঠস্মিং, অঞ্ঞো আগঞ্ছি ব্রাহ্মণো’’তিআদীসু (সু. নি. ৯৮৫; চূল়নি. ৰত্থুগাথা ৪) ৰিয, তস্মা সমাহিতে চিত্তে ৰিগতূপক্কিলেসে কতকিচ্চেন পচ্ছা হরিতব্বং পৰত্তেতব্বন্তি পটিহারিযং, অত্তনো ৰা উপক্কিলেসেসু চতুত্থজ্ঝানমগ্গেহি হরিতেসু পচ্ছাহরণং পটিহারিযং, ইদ্ধিআদেসনানুসাসনিযো চ ৰিগতূপক্কিলেসেন কতকিচ্চেন চ সত্তহিতত্থং পুন পৰত্তেতব্বা, হরিতেসু চ অত্তনো উপক্কিলেসেসু পরসত্তানং উপক্কিলেসহরণানি হোন্তীতি পটিহারিযানি ভৰন্তি, পটিহারিযমেৰ পাটিহারিযং. পটিহারিযে ৰা ইদ্ধিআদেসনানুসাসনিসমুদাযে ভৰং একেকং পাটিহারিযন্তি ৰুচ্চতি. পটিহারিযং ৰা চতুত্থজ্ঝানং মগ্গো চ পটিপক্খহরণতো, তত্থ জাতং নিমিত্তভূতে, ততো ৰা আগতন্তি পাটিহারিযং.

আগতনিমিত্তেনাতি আগতাকারসল্লক্খণৰসেন. এস নযো সেসেসুপি. একো রাজাতি দক্খিণমধুরাধিপতি একো পণ্ডুরাজা. এৰম্পি তে মনোতি ইমিনা আকারেন তৰ মনো পৰত্তোতি অত্থো. তেন পকারেন পৰত্তোতি আহ ‘‘সোমনস্সিতো ৰা’’তিআদি. সামঞ্ঞজোতনা ৰিসেসে অৰতিট্ঠতীতি অধিপ্পাযেনেৰং ৰুত্তং. ‘‘এৰং তৰ মনো’’তি ইদঞ্চ মনসো সোমনস্সিততাদিমত্তদস্সনং, ন পন যেন সো সোমনস্সিতো ৰা দোমনস্সিতো ৰা, তংদস্সনং. সোমনস্সগ্গহণেন চেত্থ তদেকট্ঠা রাগাদযো সদ্ধাদযো চ দস্সিতা হোন্তি, দোমনস্সগ্গহণেন দোসাদযো. দুতিযন্তি ‘‘ইত্থম্পি তে মনো’’তি পদং. ইতিপীতি এত্থ ইতি-সদ্দো নিদস্সনত্থো ‘‘অত্থীতি খো, কচ্চান, অযমেকো অন্তো’’তিআদীসু (সং. নি. ২.১৫; ৩.৯০) ৰিয. তেনাহ ‘‘ইমঞ্চ ইমঞ্চ অত্থং চিন্তযমান’’ন্তি. পি-সদ্দো ৰুত্তত্থসম্পিণ্ডনত্থো.

কথেন্তানং সুত্ৰাতি কথেন্তানং সদ্দং সুত্ৰা. তস্স ৰসেনাতি তস্স ৰিতক্কিতস্স ৰসেন. অট্টকারকেনাতি ৰিনিচ্ছযকারকেন.

ন অরিযানন্তি অরিযানং মগ্গফলচিত্তং ন জানাতীতি অত্থো. তঞ্হি তেন অনধিগতত্তা চেতোপরিযঞাণেনপি ন সক্কা ৰিঞ্ঞাতুং, অঞ্ঞং পন চিত্তং জানাতিযেৰ. হেট্ঠিমো উপরিমস্স চিত্তং ন জানাতীতিআদীনিপি মগ্গফলচিত্তমেৰ সন্ধায ৰুত্তানীতি ৰেদিতব্বানি. সোতাপন্নাদযোপি হি অত্তনা অধিগতমেৰ মগ্গফলং পরেহি উপ্পাদিতং সম্মা চেতোপরিযঞাণেন জানিতুং সক্কোন্তি, ন অত্তনা অনধিগতং. সব্বেপি অরিযা অত্তনো ফলং সমাপজ্জন্তি অধিগতত্তাতি দস্সেন্তো ‘‘এতেসু চা’’তিআদিমাহ. যদি অরিযা অত্তনা অধিগতফলং সমাপজ্জন্তি, উপরিমাপি হেট্ঠিমং ফলং সমাপজ্জন্তি অধিগতত্তা লোকিযসমাপত্তিযো ৰিযাতি কস্সচি আসঙ্কা সিযা, তন্নিৰত্তনত্থমাহ ‘‘উপরিমো হেট্ঠিমং ন সমাপজ্জতী’’তি.

উপরিমোতি সকদাগামিআদিঅরিযপুগ্গলো. হেট্ঠিমন্তি সোতাপত্তিফলাদিং. ন সমাপজ্জতীতি সতিপি অধিগতত্তে ন সমাপজ্জতি. কস্মাতি চে? কারণমাহ ‘‘তেসঞ্হী’’তিআদি, তেসং সকদাগামিআদীনং হেট্ঠিমা হেট্ঠিমা ফলসমাপত্তি তেসু তেসুযেৰ হেট্ঠিমেসু অরিযপুগ্গলেসু পৰত্ততি, ন উপরিমেসূতি অত্থো. ইমিনা হেট্ঠিমং ফলচিত্তং উপরিমস্স ন উপ্পজ্জতীতি দস্সেতি. কস্মাতি চে? পুগ্গলন্তরভাৰূপগমনেন পটিপ্পস্সদ্ধত্তা. এতেন উপরিমো অরিযো হেট্ঠিমং ফলসমাপত্তিং সমাপজ্জতি অত্তনা অধিগতত্তা যথা তং লোকিযসমাপত্তিন্তি এৰং পৰত্তো হেতু ব্যভিচারিতোতি দট্ঠব্বং. ন হি লোকিযজ্ঝানেসু পুগ্গলন্তরভাৰূপগমনং নাম অত্থি ৰিসেসাভাৰতো, ইধ পন অসমুগ্ঘাটিতকম্মকিলেসনিরোধনেন পুথুজ্জনেহি ৰিয সোতাপন্নস্স সোতাপন্নাদীহি সকদাগামিআদীনং পুগ্গলন্তরভাৰূপগমনং অত্থি. যতো হেট্ঠিমা হেট্ঠিমা ফলধম্মা উপরূপরিমগ্গধম্মেহি নিৰত্তিতা পটিপক্খেহি ৰিয অভিভূতা অপ্পৰত্তিধম্মতংযেৰ আপন্না. তেনেৰ ৰুত্তং ‘‘পটিপ্পস্সদ্ধত্তা’’তি.

অপিচ কুসলকিরিযপ্পৰত্তি নাম অঞ্ঞা, ৰিপাকপ্পৰত্তি চ অঞ্ঞাতি অনন্তরফলত্তা চ লোকুত্তরকুসলানং হেট্ঠিমতো উপরিমো ভৰন্তরগতো ৰিয হোতি. তংতংফলৰসেনেৰ হি অরিযানং সোতাপন্নাদিনামলাভো. তে সচে অঞ্ঞফলসমঙ্গিনোপি হোন্তি, সোতাপন্নাদিনামম্পি তেসং অৰৰত্থিতং সিযা. তস্স তস্স ৰা অরিযস্স তং তং ফলং সদিসন্তি কত্ৰা ন উপরিমস্স হেট্ঠিমফলসমঙ্গিতায লেসোপি সম্ভৰতি, কুতো তস্সা সমাপজ্জনন্তি দট্ঠব্বং. হেট্ঠিমা চ সোতাপন্নাদযো উপরিমং সকদাগামিফলাদিং ন সমাপজ্জন্তি অনধিগতত্তা. ন হি অনধিগতং সমাপত্তিং সমাপজ্জিতুং সক্কা, তস্মা সব্বেপি অরিযা অত্তনোযেৰ ফলং সমাপজ্জন্তীতি নিট্ঠমেত্থ গন্তব্বং.

পৰত্তেন্তাতি পৰত্তকা হুত্ৰা, পৰত্তনৰসেনাতি অত্থো. এৰন্তি যথানুসিট্ঠায অনুসাসনিযা ৰিধিৰসেন পটিসেধৰসেন চ পৰত্তিতাকারপরামসনং. সা চ সম্মাৰিতক্কা নাম মিচ্ছাৰিতক্কানঞ্চ পৰত্তিআকারদস্সনৰসেন পৰত্ততি. তত্থ আনিসংসস্স আদীনৰস্স চ ৰিভাৰনত্থং অনিচ্চসঞ্ঞমেৰ, ন নিচ্চসঞ্ঞন্তি অত্থো. পটিযোগিনিৰত্তনত্থঞ্হি এৰ-কারগ্গহণং. ইধাপি এৰসদ্দগ্গহণস্স অত্থো পযোজনঞ্চ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. ইদং-গহণেপি এসেৰ নযো. পঞ্চকামগুণরাগন্তি নিদস্সনমত্তং দট্ঠব্বং তদঞ্ঞরাগস্স দোসাদীনঞ্চ পহানস্স ইচ্ছিতত্তা তপ্পহানস্স চ তদঞ্ঞরাগাদিখেপস্স উপাযভাৰতো. তথা ৰুত্তং দুট্ঠলোহিতৰিমোচনস্স পুব্বদুট্ঠমংসখেপনূপাযতা ৰিয. লোকুত্তরধম্মমেৰাতি অৰধারণং পটিক্খেপভাৰতো সাৰজ্জধম্মনিৰত্তনপরং দট্ঠব্বং, তস্স অধিগমূপাযানিসংসভূতানং তদঞ্ঞেসং অনৰজ্জধম্মানং নানন্তরিযভাৰতো.

চিন্তামণিকৰিজ্জাসরিক্খকতন্তি ইমিনা ‘‘চিন্তামণী’’তি এৰং লদ্ধনামা লোকে একা ৰিজ্জা অত্থি, যায পরেসং চিত্তং ৰিজানন্তীতি দীপেতি. ‘‘তস্সা কির ৰিজ্জায সাধকো পুগ্গলো তাদিসে দেসকালে মন্তং পরিজপ্পিত্ৰা যস্স চিত্তং জানিতুকামো, তস্স দিট্ঠহত্থাদিৰিসেসসঞ্জাননমুখেন চিত্তাচারং অনুমিনন্তো কথেতী’’তি কেচি. অপরে ‘‘ৰাচং নিচ্ছরাপেত্ৰা তত্থ অক্খরসল্লক্খণৰসেনা’’তি ৰদন্তি.

ইদঞ্চ পন সব্বন্তি ‘‘ভৰং গোতমো অনেকৰিহিতং ইদ্ধিৰিধং পচ্চনুভোতী’’তিআদিনযপ্পৰত্তং সব্বম্পি.

সঙ্গারৰসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ব্রাহ্মণৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.