(১৪) ৪. যোধাজীৰৰগ্গো
১. যোধাজীৰসুত্তৰণ্ণনা
১৩৪. চতুত্থস্স পঠমে যুজ্ঝনং যোধো, সো আজীৰো এতস্সাতি যোধাজীৰো. যুদ্ধমুপজীৰতীতি ৰা এতস্মিং অত্থে যোধাজীৰোতি নিরুত্তিনযেন পদসিদ্ধি ৰেদিতব্বা. তেনাহ ‘‘যুদ্ধং উপজীৰতীতি যোধাজীৰো’’তি. সহ…পে… পস্সতীতি পুব্বভাগে ৰিপস্সনাপঞ্ঞায সম্মসনৰসেন, মগ্গক্খণে অভিসমযৰসেন অত্তপচ্চক্খেন ঞাণেন পস্সতি.
যোধাজীৰসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. পরিসাসুত্তৰণ্ণনা
১৩৫. দুতিযে অপ্পটিপুচ্ছিত্ৰা ৰিনীতাতি ‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, রূপং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তিআদিনা অপ্পটিপুচ্ছিত্ৰা কেৰলং ধম্মদেসনাৰসেনেৰ ৰিনীতপরিসা. দুব্বিনীতপরিসাতি দুক্খেন ৰিনীতপরিসা. পুচ্ছিত্ৰা ৰিনীতাতি ‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে’’তিআদিনা পুচ্ছিত্ৰা অনুমতিগ্গহণৰসেন ৰিনীতা. সুৰিনীতপরিসাতি সুখেন ৰিনীতপরিসা. অনুমতিগ্গহণৰসেন ৰিনযনঞ্হি ন দুক্করং হোতি.
পরিসাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. উপ্পাদাসুত্তৰণ্ণনা
১৩৭. চতুত্থে উপ্পাদা ৰা তথাগতানন্তি তথাগতানং উপ্পাদেপি ৰেনেয্যপুগ্গলানং মগ্গফলুপ্পত্তি ৰিয সঙ্খারানং অনিচ্চাদিসভাৰো ন তথাগতুপ্পাদাযত্তো, অথ খো তথাগতানং উপ্পাদেপি অনুপ্পাদেপি হোতিমেৰাতি ৰুত্তং হোতি. ঠিতাৰ সা ধাতূতি ঠিতো এৰ সো অনিচ্চসভাৰো ব্যভিচারাভাৰতো ন কদাচি সঙ্খারা অনিচ্চা ন হোতি. কামং অসঙ্খতা ৰিয ধাতু ন নিচ্চো সো সভাৰো, তথাপি সব্বকালিকোযেৰাতি অধিপ্পাযো.
অপরো নযো – ঠিতাৰ সা ধাতূতি ‘‘সব্বে সঙ্খারা অনিচ্চা’’তি এসা ধাতু এস সভাৰো তথাগতানং উপ্পাদতো পুব্বে উদ্ধঞ্চ অপ্পটিৰিজ্ঝিযমানো ন তথাগতেহি উপ্পাদিতো, অথ খো সব্বকালং সব্বে সঙ্খারা অনিচ্চা, ঠিতাৰ সা ধাতু, কেৰলং পন সযম্ভুঞাণেন অভিসম্বুজ্ঝনতো ‘‘অযং ধম্মো তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধো’’তি পৰেদনতো চ তথাগতো ধম্মস্সামীতি ৰুচ্চতি অপুব্বস্স তস্স উপ্পাদনতো. তেন ৰুত্তং ‘‘ঠিতাৰ সা ধাতূ’’তি.
অভিসম্বুজ্ঝতীতি ঞাণেন অভিসম্বুজ্ঝতি. অভিসমেতীতি ঞাণেন অভিসমাগচ্ছতি. আচিক্খতীতি কথেতি. দেসেতীতি দস্সেতি. পঞ্ঞাপেতীতি জানাপেতি. পট্ঠপেতীতি ঞাণমুখে ঠপেতি. ৰিৰরতীতি ৰিৰরিত্ৰা দস্সেতি. ৰিভজতীতি ৰিভাগতো দস্সেতি. উত্তানীকরোতীতি পাকটং করোতি.
অথ ৰা অভিসম্বুজ্ঝতীতি পচ্চক্খকরণেন অভিমুখং বুজ্ঝতি, যাথাৰতো পটিৰিজ্ঝতি. ততো এৰ অভিসমেতি অভিমুখং সমাগচ্ছতি. আদিতো কথেন্তো আচিক্খতি, উদ্দিসতীতি অত্থো. তমেৰ উদ্দেসং পরিযোসাপেন্তো দেসেতি. যথাউদ্দিট্ঠমত্থং নিদস্সনৰসেন পকারেহি ঞাপেন্তো পঞ্ঞাপেতি. পকারেহি এতমত্থং পতিট্ঠপেন্তো পট্ঠপেতি. যথাউদ্দিট্ঠং পটিনিদস্সনৰসেন ৰিৰরতি ৰিভজতি. ৰিৰটং ৰিভত্তঞ্চ অত্থং হেতূদাহরণদস্সনেহি পাকটং করোন্তো উত্তানীকরোতি.
উপ্পাদাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫-১০. কেসকম্বলসুত্তাদিৰণ্ণনা
১৩৮-১৪৩. পঞ্চমে তন্তাৰুতানং ৰত্থানন্তি ইদং ‘‘যানি কানিচী’’তি ইমিনা সমানাধিকরণন্তি আহ ‘‘পচ্চত্তে সামিৰচন’’ন্তি. ৰাযিতানন্তি ৰীতানং. লামকোতি নিহীনো, মক্খলি মোঘপুরিসোতি এত্থ মক্খলীতি তস্স নামং. তং কির সকদ্দমায ভূমিযা তেলঘটং গহেত্ৰা গচ্ছন্তং, ‘‘তাত, মা খলী’’তি সামিকো আহ. সো পমাদেন খলিত্ৰা পতিত্ৰা সামিকস্স ভযেন পলাযিতুং আরদ্ধো. সামিকো উপধাৰিত্ৰা নং দুস্সকণ্ণে অগ্গহেসি, সাটকং ছড্ডেত্ৰা অচেলকো হুত্ৰা পলাযি. সো পণ্ণেন ৰা তিণেন ৰা পটিচ্ছাদেতুম্পি অজানন্তো জাতরূপেনেৰ একং গামং পাৰিসি. মনুস্সা তং দিস্ৰা ‘‘অযং সমণো অরহা অপ্পিচ্ছো, নত্থি ইমিনা সদিসো’’তি পূৰভত্তাদীনি গহেত্ৰা উপসঙ্কমন্তি. সো ‘‘ময্হং সাটকং অনিৰত্থভাৰেন ইদং উপ্পন্ন’’ন্তি ততো পট্ঠায সাটকং লভিত্ৰাপি ন নিৰাসেসি, তদেৰ চ পব্বজ্জং অগ্গহেসি. তস্স সন্তিকে অঞ্ঞেপি অঞ্ঞেপীতি পঞ্চসতা মনুস্সা পব্বজিংসু. তং সন্ধাযাহ ‘‘মক্খলি মোঘপুরিসো’’তি. ছট্ঠাদীনি উত্তানত্থানি এৰ.
কেসকম্বলসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১১-১৩. পঠমমোরনিৰাপসুত্তাদিৰণ্ণনা
১৪৪-১৪৬. একাদসমে অকুপ্পধম্মতায খযৰযসঙ্খাতং অন্তং অতীতাতি অচ্চন্তা, এৰং অপরিহাযনসভাৰত্তা অচ্চন্তা নিট্ঠা অস্সাতি অচ্চন্তনিট্ঠো. তেনাহ ‘‘অন্তং অতিক্কন্তনিট্ঠো’’তিআদি. ন হি পটিৰিদ্ধস্স লোকুত্তরধম্মস্স দস্সনং কুপ্পনং নাম অত্থি. ধুৰনিট্ঠোতি সততনিট্ঠো. অচ্চন্তমেৰ চতূহি যোগেহি খেমো এতস্স অত্থীতি অচ্চন্তযোগক্খেমী, নিচ্চযোগক্খেমীতি অত্থো. মগ্গব্রহ্মচরিযস্স ৰুসিতত্তা তস্স অৰিহাযনসভাৰত্তা অচ্চন্তং ব্রহ্মচারীতি অচ্চন্তব্রহ্মচারী, নিচ্চব্রহ্মচারীতি অত্থো. পরিযোসানন্তি ব্রহ্মচরিযপরিযোসানং ৰট্টদুক্খপরিযোসানঞ্চ. অচ্চন্তং পরিযোসানমস্সাতি অচ্চন্তপরিযোসানো. দ্ৰাদসমতেরসমানি উত্তানত্থানেৰ.
পঠমমোরনিৰাপসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
যোধাজীৰৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১৪৭-১৫৬. মঙ্গলৰগ্গো উত্তানত্থোযেৰ.
ততিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.