৩. বালৰগ্গৰণ্ণনা
২২-২৪. ততিযস্স পঠমদুতিযততিযানি উত্তানত্থানেৰ.
২৫. চতুত্থে নেতব্বোতি অঞ্ঞতো আহরিত্ৰা বোধেতব্বো, ঞাপেতব্বোতি অত্থো.
২৭. ছট্ঠে নো চেপি পটিচ্ছাদেত্ৰা করোন্তীতি পাণাতিপাতাদীনি করোন্তো সচেপি অপ্পটিচ্ছাদেত্ৰা করোন্তি. পটিচ্ছন্নমেৰাতি ৰিঞ্ঞূহি গরহিতব্বভাৰতো পটিচ্ছাদনারহত্তা পটিচ্ছন্নমেৰাতি ৰুচ্চতি. অৰীচিআদযো পদেসৰিসেসা তত্থূপপন্না সত্তা চ নিরযগ্গহণেন গহিতাতি আহ ‘‘নিরযোতি সহোকাসকা খন্ধা’’তি. তিরচ্ছানযোনি নাম ৰিসুং পদেসৰিসেসো নত্থীতি আহ ‘‘তিরচ্ছানযোনিযং খন্ধাৰ লব্ভন্তী’’তি.
৩১. দসমে অত্থো ফলং তদধীনৰুত্তিতায ৰসো এতস্সাতি অত্থৰসো, হেতূতি আহ ‘‘অত্থৰসেতি কারণানী’’তি. অরঞ্ঞৰনপত্থানীতি অরঞ্ঞলক্খণপ্পত্তানি ৰনপত্থানি. ৰনপত্থ-সদ্দো হি সণ্ডভূতে রুক্খসমূহেপি ৰত্ততীতি অরঞ্ঞগ্গহণং. ৰনীযতি ৰিৰেককামেহি ভজীযতি, ৰনুতে ৰা তে অত্তসম্পত্তিযা ৰসনত্থায যাচন্তো ৰিয হোতীতি ৰনং, পতিট্ঠহন্তি এত্থ ৰিৰেককামা যথাধিপ্পেতৰিসেসাধিগমেনাতি পত্থং, ৰনেসু পত্থং গহনট্ঠানে সেনাসনং ৰনপত্থং. কিঞ্চাপীতি অনুজাননসম্ভাৰনত্থে নিপাতো. কিং অনুজানাতি? নিপ্পরিযাযতো অরঞ্ঞভাৰং গামতো বহি অরঞ্ঞন্তি. তেনাহ ‘‘নিপ্পরিযাযেনা’’তিআদি. কিং সম্ভাৰেতি? আরঞ্ঞকঙ্গনিপ্ফাদকত্তং. যঞ্হি আরঞ্ঞকঙ্গনিপ্ফাদকং, তং ৰিসেসতো অরঞ্ঞন্তি ৰত্তব্বন্তি. তেনাহ ‘‘যং তং পঞ্চধনুসতিক’’ন্তিআদি. নিক্খমিত্ৰা বহি ইন্দখীলাতি ইন্দখীলতো বহি নিক্খমিত্ৰা, ততো বহি পট্ঠাযাতি অত্থো. বহি ইন্দখীলাতি ৰা যত্থ দ্ৰে তীণি ইন্দখীলানি, তত্থ বহিদ্ধা ইন্দখীলতো পট্ঠায. যত্থ তং নত্থি, তদরহট্ঠানতো পট্ঠাযাতি ৰদন্তি. গামন্তন্তি গামসমীপং. অনুপচারট্ঠানন্তি নিচ্চকিচ্চৰসেন ন উপচরিতব্বট্ঠানং. তেনাহ ‘‘যত্থ ন কসীযতি ন ৰপীযতী’’তি.
অত্তনো চ দিট্ঠধম্মসুখৰিহারন্তি এতেন সত্থা অত্তনো ৰিৰেকাভিরতিং পকাসেতি. তত্থ দিট্ঠধম্মো নাম অযং পচ্চক্খো অত্তভাৰো, সুখৰিহারো নাম চতুন্নং ইরিযাপথৰিহারানং ফাসুতা. এককস্স হি অরঞ্ঞে অন্তমসো উচ্চারৰস্সাৰকিচ্চং উপাদায সব্বে ইরিযাপথা ফাসুকা হোন্তি, তস্মা দিট্ঠধম্মে সুখৰিহারং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারন্তি এৰং ৰা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.
পচ্ছিমঞ্চ জনতং অনুকম্পমানোতি কথং অরঞ্ঞৰাসেন পচ্ছিমা জনতা অনুকম্পিতা হোতি? সদ্ধাপব্বজিতা হি কুলপুত্তা ভগৰতো অরঞ্ঞৰাসং দিস্ৰা ‘‘ভগৰাপি নাম অরঞ্ঞসেনাসনানি ন মুঞ্চতি, যস্স নেৰত্থি পরিঞ্ঞাতব্বং ন পহাতব্বং ন ভাৰেতব্বং ন সচ্ছিকাতব্বং, কিমঙ্গং পন ময’’ন্তি চিন্তেত্ৰা তত্থ ৰসিতব্বমেৰ মঞ্ঞিস্সন্তি, এৰং খিপ্পমেৰ দুক্খস্সন্তকরা ভৰিস্সন্তি. এৰং পচ্ছিমা জনতা অনুকম্পিতা হোতি. এতমত্থং দস্সেন্তো আহ ‘‘পচ্ছিমে মম সাৰকে অনুকম্পন্তো’’তি.
৩২. একাদসমে ৰিজ্জং ভজন্তীতি ৰিজ্জাভাগিযা, ৰিজ্জাভাগে ৰিজ্জাকোট্ঠাসে ৰত্তন্তীতিপি ৰিজ্জাভাগিযা. পদং পচ্ছিন্দতীতি মগ্গচিত্তস্স পতিট্ঠং উপচ্ছিন্দতি, মগ্গচিত্তং পতিট্ঠাপেতুং ন দেতীতি অত্থো. উব্বট্টেত্ৰাতি সমুচ্ছেদৰসেন সমূলং উদ্ধরিত্ৰা. অট্ঠসু ঠানেসূতি বুদ্ধাদীসু অট্ঠসু ঠানেসু. রাগস্স খযৰিরাগেনাতি রাগস্স খযসঙ্খাতেন ৰিরাগেন, রাগস্স অনুপ্পত্তিধম্মতাপাদনেনাতি ৰুত্তং হোতি.
বালৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.