৮. সুক্কসুত্তৰণ্ণনা
৮. অট্ঠমে ‘‘সুক্কং ৰত্থ’’ন্তিআদীসু ৰিয ন ৰণ্ণসুক্কতায ধম্মানং সুক্কতা, অথ খো সুক্কাভিজাতিহেতুতো পভস্সরভাৰকরণতো চাতি দস্সেন্তো ‘‘ন ৰণ্ণসুক্কতাযা’’তিআদিমাহ. সুক্কতাযাতি সুক্কাভিজাতিতায. হিরী পাপধম্মে গূথং ৰিয পস্সন্তী জিগুচ্ছতীতি আহ ‘‘পাপতো জিগুচ্ছনলক্খণা হিরী’’তি. ওত্তপ্পং তে উণ্হং ৰিয পস্সন্তং ততো ভাযতীতি ৰুত্তং ‘‘ভাযনলক্খণং ওতপ্প’’ন্তি. ইদঞ্চ হিরোত্তপ্পং অঞ্ঞমঞ্ঞৰিপ্পযোগী পাপতো ৰিমুখভূতঞ্চ, তস্মা নেসং ইদং নানাকরণং – অজ্ঝত্তসমুট্ঠানা হিরী, বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং. অত্তাধিপতি হিরী, লোকাধিপতি ওতপ্পং. লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতা হিরী, ভযসভাৰসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. সপ্পতিস্সৰলক্খণা হিরী, ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পন্তি.
তত্থ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিরিং চতূহি কারণেহি সমুট্ঠাপেতি জাতিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা, ৰযং, সূরভাৰং, বাহুসচ্চং পচ্চৰেক্খিত্ৰা. কথং? ‘‘পাপকরণং নামেতং ন জাতিসম্পন্নানং কম্মং, হীনজচ্চানং কেৰট্টাদীনং কম্মং, মাদিসস্স জাতিসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং তাৰ জাতিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকরণং নামেতং দহরেহি কত্তব্বং কম্মং, মাদিসস্স ৰযে ঠিতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং ৰযং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকরণং নামেতং দুব্বলজাতিকানং কম্মং, মাদিসস্স সূরভাৰসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং সূরভাৰং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকম্মং নামেতং অন্ধবালানং কম্মং, ন পণ্ডিতানং, মাদিসস্স পণ্ডিতস্স বহুস্সুতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং বাহুসচ্চং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. এৰং অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিরিং চতূহি কারণেহি সমুট্ঠাপেতি, সমুট্ঠাপেন্তো চ হিরিং নিস্সায পাপকম্মং ন করোতি.
কথং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং? ‘‘সচে ত্ৰং পাপকম্মং করিস্সসি, চতূসু পরিসাসু গরহপ্পত্তো ভৰিস্সসি, ততো তং সীলৰন্তো সব্রহ্মচারী ৰিৰজ্জিস্সন্তী’’তি পচ্চৰেক্খিত্ৰা বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং নিস্সায পাপকম্মং ন করোতি. এৰং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং.
কথং অত্তাধিপতি হিরী? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো অত্তানং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৰা ‘‘মাদিসস্স সদ্ধাপব্বজিতস্স বহুস্সুতস্স ধুতধরস্স ন যুত্তং পাপকম্মং কাতু’’ন্তি পাপং ন করোতি. এৰং অত্তাধিপতি হিরী. তেনাহ ভগৰা ‘‘সো অত্তানংযেৰ অধিপতিং করিত্ৰা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৰেতি, সাৰজ্জং পজহতি, অনৰজ্জং ভাৰেতি, সুদ্ধং অত্তানং পরিহরতী’’তি (অ. নি. ৩.৪০).
কথং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো লোকং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৰা ‘‘সচে খো ত্ৰং পাপকম্মং করেয্যাসি, সব্রহ্মচারিনো তাৰ তং জানিস্সন্তি, মহিদ্ধিকা মহানুভাৰা লোকে চ সমণব্রাহ্মণা দেৰতা চ, তস্মা তে ন যুত্তং পাপং কাতু’’ন্তি পাপকম্মং ন করোতি. যথাহ – ‘‘মহা খো পনাযং লোকসন্নিৰাসো, মহন্তস্মিং খো পন লোকসন্নিৰাসে সন্তি সমণব্রাহ্মণা ইদ্ধিমন্তো দিব্বচক্খুকা পরচিত্তৰিদুনো. তে দূরতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তেপি মং এৰং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো সমানো ৰোকিণ্ণো ৰিহরতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি. সন্তি দেৰতা ইদ্ধিমন্তিনিযো দিব্বচক্খুকা পরচিত্তৰিদুনিযো, তা দূরতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তাপি মং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো সমানো ৰোকিণ্ণো ৰিহরতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি…পে… সো লোকংযেৰ অধিপতিং করিত্ৰা অকুসলং…পে… পরিহরতী’’তি. এৰং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং.
লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতাতি এত্থ লজ্জাতি লজ্জনাকারো, তেন সভাৰেন সণ্ঠিতা হিরী. ভযন্তি অপাযভযং, তেন সভাৰেন সণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. তদুভযং পাপপরিৰজ্জনে পাকটং হোতি. তত্থ যথা দ্ৰীসু অযোগুল়েসু একো সীতলো ভৰেয্য গূথমক্খিতো, একো উণ্হো আদিত্তো. তেসু যথা সীতলং গূথমক্খিতত্তা জিগুচ্ছন্তো ৰিঞ্ঞুজাতিকো ন গণ্হাতি, ইতরং ডাহভযেন. এৰং পণ্ডিতো লজ্জায জিগুচ্ছন্তো পাপং ন করোতি, ওত্তপ্পেন অপাযভযভীতো পাপং ন করোতি, এৰং লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতা হিরী, ভযসভাৰসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং.
কথং সপ্পতিস্সৰলক্খণা হিরী, ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পং? একচ্চো হি জাতিমহত্তপচ্চৰেক্খণা, সত্থুমহত্তপচ্চৰেক্খণা, দাযজ্জমহত্তপচ্চৰেক্খণা, সব্রহ্মচারিমহত্তপচ্চৰেক্খণাতি এৰং চতূহি কারণেহি তত্থ গারৰেন সপ্পতিস্সৰলক্খণং হিরিং সমুট্ঠাপেত্ৰা পাপং ন করোতি. একচ্চো অত্তানুৰাদভযং, পরানুৰাদভযং, দণ্ডভযং, দুগ্গতিভযন্তি এৰং চতূহি কারণেহি ৰজ্জতো ভাযন্তো ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৰা পাপকম্মং ন করোতি. এত্থ চ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানাদিতা হিরোত্তপ্পানং তত্থ তত্থ পাকটভাৰেন ৰুত্তা, ন পন নেসং কদাচি অঞ্ঞমঞ্ঞৰিপ্পযোগো. ন হি লজ্জনং নিব্ভযং, পাপভযং ৰা অলজ্জনং অত্থীতি. এৰমেত্থ ৰিত্থারতো অত্থৰণ্ণনা ৰেদিতব্বা.
সুক্কসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.