১. কম্মকারণৰগ্গো

১. ৰজ্জসুত্তৰণ্ণনা

১. দুকনিপাতস্স পঠমে পহারসাধনত্থন্তি দণ্ডপ্পহারস্স সুখসিদ্ধি-অত্থং. কঞ্জিতো নিব্বত্তং কঞ্জিযং, আরনালং, যং বিলঙ্গন্তিপি ৰুচ্চতি, তং যত্থ সিঞ্চতি, সা কঞ্জিযউক্খলিকা বিলঙ্গথালিকা, তংসদিসং কারণং বিলঙ্গথালিকং. সীসকটাহং উপ্পাটেত্ৰাতি অযোগুল়প্পৰেসপ্পমাণং ছিদ্দং কত্ৰা. সঙ্খমুণ্ডকম্মকারণন্তি সঙ্খং ৰিয মুণ্ডকরণং কম্মকারণং. রাহুমুখকম্মকারণন্তি রাহুমুখগতসূরিযসদিসকম্মকারণং.

জোতিমালিকন্তি জোতিমালৰন্তং কম্মকারণং. হত্থপজ্জোতিকন্তি হত্থস্স পজ্জোতনকম্মকারণং. এরকৰত্তকম্মকারণন্তি এরকৰত্তসদিসে সরীরতো চম্মৰত্তে উপ্পাটনকম্মকারণং. চীরকৰাসিককম্মকারণন্তি সরীরতো উপ্পাটিতৰত্তচীরকেহি নিৰাসাপনকম্মকারণং. তং করোন্তা যথা গীৰতো পট্ঠায ৰদ্ধে কন্তিত্ৰা কটিযং ঠপেন্তি, এৰং গোপ্ফকতো পট্ঠায কন্তিত্ৰাপি কটিযমেৰ ঠপেন্তি. অট্ঠকথাযং পন ‘‘কটিতো পট্ঠায কন্তিত্ৰা গোপ্ফকেসু ঠপেন্তী’’তি ৰুত্তং. এণেয্যককম্মকারণন্তি এণিমিগসদিসকম্মকারণং. অযৰলযানি দত্ৰাতি অযৰলযানি পটিমুঞ্চিত্ৰা. অযসূলানি কোট্টেন্তীতি কপ্পরজণ্ণুককোটীসু অযসূলানি পৰেসেন্তি. তন্তি তং তথাকতকম্মকারণং সত্তং.

বল়িসমংসিকন্তি বলিসেহি মংসুপ্পাটনকম্মকারণং. কহাপণিকন্তি কহাপণমত্তসো ছিন্দনকম্মকারণং. কোট্টেন্তীতি ছিন্দন্তি. খারাপতচ্ছিকন্তি তচ্ছেত্ৰা খারাপসিঞ্চনকম্মকারণং. পলিঘপরিৰত্তিকন্তি পলিঘস্স ৰিয পরিৰত্তনকম্মকারণং. একাবদ্ধং করোন্তি অযসূলস্স কোট্টনেন. পলালপীঠকন্তি পলালপীঠস্স ৰিয সরীরস্স সংৰেল্লনকম্মকারণং. কারণিকাতি ঘাতনকারকা. পলালৰট্টিং ৰিয কত্ৰাতি যথা পলালপীঠং করোন্তা পলালং ৰট্টিং কত্ৰা সংৰেল্লনৰসেন পুন ৰেঠেন্তি, এৰং করোন্তীতি অত্থো. ছাতকসুনখেহীতি খুদ্দকেহি কোলেয্যকসুনখেহি. তে হি বলৰন্তা জৰযোগা সূরা চ হোন্তি. সহস্সভণ্ডিকন্তি সহস্সত্থৰিকং.

যাহন্তি যং অহং. যন্তি চ কারণৰচনং. তেনাহ ‘‘যেন অহ’’ন্তি. ছিন্নমূলকেতি তণ্হামূলস্স উচ্ছিন্নত্তা সঞ্ছিন্নমূলকে.

ৰজ্জসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. পধানসুত্তৰণ্ণনা

২. দুতিযে উভতোব্যূল়্হসঙ্গামপ্পৰেসনসদিসন্তি যুদ্ধত্থায উভতোরাসিকতচতুরঙ্গিনিসেনামজ্ঝপ্পৰেসনসদিসং. দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমানমাহূতি এত্থ কথং পনীদমুভযং সমানং? জীৰিতৰিনাসভীরুকো হি যুজ্ঝিতুং ন সক্কোতি, ভোগক্খযভীরুকো দানং দাতুং ন সক্কোতি. ‘‘জীৰিতঞ্চ রক্খিস্সামি, যুজ্ঝিস্সামী’’তি হি ৰদন্তো ন যুজ্ঝতি, জীৰিতে পন আলযং ৰিস্সজ্জেত্ৰা ‘‘হত্থপাদাদিচ্ছেদো ৰা হোতু মরণং ৰা, গণ্হিস্সামেতং ইস্সরিয’’ন্তি উস্সহন্তোৰ যুজ্ঝতি. ‘‘ভোগে চ রক্খিস্সামি, দানঞ্চ দস্সামী’’তি ৰদন্তোপি ন দদাতি, ভোগেসু পন আলযং পিস্সজ্জেত্ৰা ‘‘মহাদানং দস্সামী’’তি উস্সহন্তোৰ দেতি. এৰং দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমং হোতি. কিঞ্চ ভিয্যো – অপ্পাপি সন্তা বহুকে জিনন্তি, যথা চ যুদ্ধে অপ্পকাপি ৰীরপুরিসা বহুকে ভীরুপুরিসে জিনন্তি, এৰং সদ্ধাদিসম্পন্নো অপ্পকম্পি দানং দদন্তো বহুৰিধং লোভদোসইস্সামচ্ছরিযদিট্ঠিৰিচিকিচ্ছাদিভেদং তপ্পটিপক্খং অভিভৰতি, বহুঞ্চ দানৰিপাকং অধিগচ্ছতি. এৰম্পি দানঞ্চ যুদ্ধঞ্চ সমানং. তেনাহ ‘‘অপ্পম্পি চে সদ্দহানো দদাতি, তেনেৰ সো হোতি সুখী পরত্থা’’তি.

অগারস্স হিতং কসিগোরক্খাদি অগারিযং, তং নত্থি এত্থাতি অনগারিযং, পব্বজ্জাতি আহ ‘‘অগারস্স…পে… অনগারিযং পব্বজ্জ’’ন্তি. সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গত্থাযাতি এত্থ চত্তারো উপধী – কামুপধি, খন্ধুপধি, কিলেসুপধি, অভিসঙ্খারুপধীতি. কামাপি হি ‘‘যং পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং, অযং কামানং অস্সাদো’’তি (অ. নি. ৯.৩৪) এৰং ৰুত্তস্স সুখস্স, তদস্সাদনিমিত্তস্স ৰা দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৰতো উপধীযতি এত্থ সুখন্তি ইমিনা ৰচনত্থেন ‘‘উপধী’’তি ৰুচ্চন্তি. খন্ধাপি খন্ধমূলকস্স দুক্খস্স অধিট্ঠানভাৰতো, কিলেসাপি অপাযদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৰতো, অভিসঙ্খারাপি ভৰদুক্খস্স অধিট্ঠানভাৰতো ‘‘উপধী’’তি ৰুচ্চন্তি. সব্বেসং উপধীনং পটিনিস্সগ্গো পহানং এত্থাতি সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গং, নিব্বানং. তেনাহ ‘‘সব্বেসং খন্ধূপধি…পে… নিব্বানস্স অত্থাযা’’তি.

পধানসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. তপনীযসুত্তৰণ্ণনা

৩. ততিযে তপনীযাতি এত্থ কত্তুঅত্থে অনীয-সদ্দোতি আহ ‘‘তপন্তীতি তপনীযা’’তি. তপন্তীতি ৰিবাধেন্তি, ৰিহেঠেন্তীতি অত্থো. তপনং ৰা দুক্খং, দিট্ঠে চেৰ ধম্মে অভিসম্পরাযঞ্চ তস্স উপ্পাদনেন চেৰ অনুবলপ্পদানেন চ হিতাতি তপনীযা. অথ ৰা তপন্তি তেনাতি তপনং, অনুতাপো, ৰিপ্পটিসারোতি অত্থো. তস্স হেতুভাৰতো হিতাতি তপনীযা. অনুসোচতীতি ৰিপ্পটিসারী হুত্ৰা কতাকতং অনুগম্ম সোচতি. সোচনঞ্হি কতত্তা চ হোতি অকতত্তা চ. তথা চেৰ পাল়িযং ৰিভত্তং. নন্দযক্খাদীনং ৰত্থূনি পাকটানীতি তানি অদস্সেত্ৰা দ্ৰেভাতিকৰত্থুং দস্সেন্তো ‘‘তে কিরা’’তি আদিমাহ. তত্থ তেতি দ্ৰে ভাতরো. পুন কিং মগ্গসীতি পুন কিং ইচ্ছসি.

তপনীযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. উপঞ্ঞাতসুত্তৰণ্ণনা

৫. পঞ্চমে ইমঞ্হি ধম্মদ্ৰযন্তি কুসলেসু ধম্মেসু অসন্তুট্ঠিতা, পধানস্মিং অনোসক্কনসঙ্খাতং ধম্মদ্ৰযং. ইমিনাতি ‘‘অসন্তুট্ঠিতা কুসলেসু ধম্মেসূ’’তি ৰচনেন. ইমং দীপেতীতি ‘‘যাৰ সো উপ্পজ্জতি, ন তাৰাহং সন্তুট্ঠো অহোসি’’ন্তি এতং পরিযন্তং কত্ৰা ৰক্খমানত্থং দীপেতি. পধানস্মিন্তি ৰীরিযারম্ভে. ইমমত্থন্তি ‘‘পধানস্মিঞ্চা’’তিআদিনা ৰুত্তমত্থং. ৰীরিযপ্পৰাহে ৰত্তমানে অন্তরা এৰ পটিগমনং নিৰত্তনং পটিৰানং, তদস্স অত্থীতি পটিৰানী, ন পটিৰানী অপ্পটিৰানী, তস্স ভাৰো অপ্পটিৰানিতা, অনোসক্কনাতি আহ ‘‘অপ্পটিৰানিতাতি অপ্পটিক্কমনা অনোসক্কনা’’তি. তত্থ অনোসক্কনাতি অপ্পটিনিৰত্তি.

আগমনীযপটিপদাতি সমথৰিপস্সনাসঙ্খাতা পুব্বভাগপটিপত্তি. সা হি আগচ্ছন্তি ৰিসেসমধিগচ্ছন্তি এতায, আগচ্ছতি ৰা ৰিসেসাধিগমো এতাযাতি আগমনীযা, সা এৰ পটিপজ্জিতব্বতো পটিপদাতি আগমনীযপটিপদা. অপ্পটিৰানপধানন্তি ওসক্কনারহিতপ্পধানং, অন্তরা অনোসক্কিত্ৰা কতৰীরিযন্তি অত্থো.

উপঞ্ঞাতসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. সংযোজনসুত্তৰণ্ণনা

৬. ছট্ঠে সংযোজনানং হিতা পচ্চযভাৰেনাতি সংযোজনিযা, তেভূমকা ধম্মা. তেনাহ ‘‘দসন্নং সংযোজনান’’ন্তিআদি. সংযোজনিযে ধম্মে অস্সাদতো অনুপস্সতি সীলেনাতি অস্সাদানুপস্সী, তস্স ভাৰো অস্সাদানুপস্সিতা. নিব্বিদানুপস্সিতাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. উক্কণ্ঠনৰসেনাতি সংযোজনিযেসু তেভূমকধম্মেসু নিব্বিন্দনৰসেন. জননং জাতি, খন্ধানং পাতুভাৰোতি আহ ‘‘জাতিযাতি খন্ধনিব্বত্তিতো’’তি, খন্ধানং তত্থ তত্থ ভৰে অপরাপরং নিব্বত্তিতোতি অত্থো. খন্ধপরিপাকো একভৰপরিযাপন্নানং খন্ধানং পুরাণভাৰো. একভৰপরিযাপন্নজীৰিতিন্দ্রিযপ্পবন্ধৰিচ্ছেদৰসেন খন্ধানং ভেদো ইধ মরণন্তি আহ ‘‘মরণেনাতি খন্ধভেদতো’’তি. অন্তোনিজ্ঝানং চিত্তসন্তাপো. পরিদেৰো নাম ঞাতিব্যসনাদীহি ফুট্ঠস্স ৰাচাৰিপ্পলাপো. সো চ সোকসমুট্ঠানোতি আহ ‘‘তন্নিস্সিতলালপ্পিতলক্খণেহি পরিদেৰেহী’’তি. লালপ্পিতং ৰাচাৰিপ্পলাপো, সো চ অত্থতো সদ্দোযেৰ.

দুক্খন্তি ইধ কাযিকং দুক্খং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘কাযপটিপীল়নদুক্খেহী’’তি. মনোৰিঘাতদোমনস্সেহীতি মনসো ৰিঘাতকরেহি দোমনস্সেহি. ব্যাপাদসম্পযোগেন মনসো ৰিহননরসঞ্হি দোমনস্সং. ভুসো আযাসো উপাযাসো যথা ‘‘ভুসমাদানং উপাদান’’ন্তি, সো চ অত্থতো ঞাতিব্যসনাদীহি ফুট্ঠস্স অধিমত্তচেতোদুক্খপ্পভাৰিতো দোসোযেৰ. কাযচিত্তানঞ্হি আযাসনৰসেন দোসস্সেৰ পৰত্তিআকারো উপাযাসোতি ৰুচ্চতি সঙ্খারক্খন্ধপরিযাপন্নো. তং চুদ্দসহি অকুসলচেতসিকেহি অঞ্ঞো একো চেতসিকধম্মোতি একে. যং ৰিসাদোতি চ ৰদন্তি.

সংযোজনসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. কণ্হসুত্তৰণ্ণনা

৭. সত্তমে যথা ‘‘কণ্হা গাৰী’’তিআদীসু কাল়ৰণ্ণেন সমন্নাগতা ‘‘কণ্হা’’তি ৰুচ্চতি, ন এৰং কাল়ৰণ্ণতায ধম্মা ‘‘কণ্হা’’তি ৰুচ্চন্তি, অথ খো কণ্হাভিজাতিনিব্বত্তিহেতুতো অপ্পভস্সরভাৰকরণতো ৰা ‘‘কণ্হা’’তি ৰুচ্চন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘ন কাল়ৰণ্ণতাযা’’তিআদিমাহ. কণ্হতাযাতি কণ্হাভিজাতিতায. কণ্হাভিজাতীতি চ অপাযা ৰুচ্চন্তি মনুস্সেসু চ দোভগ্গিযং. সরসেনাতি সভাৰেন. ন হিরীযতি ন লজ্জতীতি অহিরিকো, পুগ্গলো, চিত্তং, তং সম্পযুত্তধম্মসমুদাযো ৰা. তস্স ভাৰো অহিরিক্কন্তি ৰত্তব্বে একস্স ক-কারস্স লোপং কত্ৰা অহিরিকন্তি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘অহিরিকন্তি অহিরিকভাৰো’’তি. ন ওত্তপ্পতীতি অনোত্তাপী, পুগ্গলো, যথাৰুত্তধম্মসমুদাযো ৰা, তস্স ভাৰো অনোত্তপ্পন্তি আহ ‘‘অনোত্তাপিভাৰো’’তি.

কণ্হসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. সুক্কসুত্তৰণ্ণনা

৮. অট্ঠমে ‘‘সুক্কং ৰত্থ’’ন্তিআদীসু ৰিয ন ৰণ্ণসুক্কতায ধম্মানং সুক্কতা, অথ খো সুক্কাভিজাতিহেতুতো পভস্সরভাৰকরণতো চাতি দস্সেন্তো ‘‘ন ৰণ্ণসুক্কতাযা’’তিআদিমাহ. সুক্কতাযাতি সুক্কাভিজাতিতায. হিরী পাপধম্মে গূথং ৰিয পস্সন্তী জিগুচ্ছতীতি আহ ‘‘পাপতো জিগুচ্ছনলক্খণা হিরী’’তি. ওত্তপ্পং তে উণ্হং ৰিয পস্সন্তং ততো ভাযতীতি ৰুত্তং ‘‘ভাযনলক্খণং ওতপ্প’’ন্তি. ইদঞ্চ হিরোত্তপ্পং অঞ্ঞমঞ্ঞৰিপ্পযোগী পাপতো ৰিমুখভূতঞ্চ, তস্মা নেসং ইদং নানাকরণং – অজ্ঝত্তসমুট্ঠানা হিরী, বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং. অত্তাধিপতি হিরী, লোকাধিপতি ওতপ্পং. লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতা হিরী, ভযসভাৰসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. সপ্পতিস্সৰলক্খণা হিরী, ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পন্তি.

তত্থ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিরিং চতূহি কারণেহি সমুট্ঠাপেতি জাতিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা, ৰযং, সূরভাৰং, বাহুসচ্চং পচ্চৰেক্খিত্ৰা. কথং? ‘‘পাপকরণং নামেতং ন জাতিসম্পন্নানং কম্মং, হীনজচ্চানং কেৰট্টাদীনং কম্মং, মাদিসস্স জাতিসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং তাৰ জাতিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকরণং নামেতং দহরেহি কত্তব্বং কম্মং, মাদিসস্স ৰযে ঠিতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং ৰযং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকরণং নামেতং দুব্বলজাতিকানং কম্মং, মাদিসস্স সূরভাৰসম্পন্নস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং সূরভাৰং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. তথা ‘‘পাপকম্মং নামেতং অন্ধবালানং কম্মং, ন পণ্ডিতানং, মাদিসস্স পণ্ডিতস্স বহুস্সুতস্স ইদং কাতুং ন যুত্ত’’ন্তি এৰং বাহুসচ্চং পচ্চৰেক্খিত্ৰা পাপং অকরোন্তো হিরিং সমুট্ঠাপেতি. এৰং অজ্ঝত্তসমুট্ঠানং হিরিং চতূহি কারণেহি সমুট্ঠাপেতি, সমুট্ঠাপেন্তো চ হিরিং নিস্সায পাপকম্মং ন করোতি.

কথং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং? ‘‘সচে ত্ৰং পাপকম্মং করিস্সসি, চতূসু পরিসাসু গরহপ্পত্তো ভৰিস্সসি, ততো তং সীলৰন্তো সব্রহ্মচারী ৰিৰজ্জিস্সন্তী’’তি পচ্চৰেক্খিত্ৰা বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং নিস্সায পাপকম্মং ন করোতি. এৰং বহিদ্ধাসমুট্ঠানং ওত্তপ্পং.

কথং অত্তাধিপতি হিরী? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো অত্তানং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৰা ‘‘মাদিসস্স সদ্ধাপব্বজিতস্স বহুস্সুতস্স ধুতধরস্স ন যুত্তং পাপকম্মং কাতু’’ন্তি পাপং ন করোতি. এৰং অত্তাধিপতি হিরী. তেনাহ ভগৰা ‘‘সো অত্তানংযেৰ অধিপতিং করিত্ৰা অকুসলং পজহতি, কুসলং ভাৰেতি, সাৰজ্জং পজহতি, অনৰজ্জং ভাৰেতি, সুদ্ধং অত্তানং পরিহরতী’’তি (অ. নি. ৩.৪০).

কথং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং? ইধেকচ্চো কুলপুত্তো লোকং অধিপতিং জেট্ঠকং কত্ৰা ‘‘সচে খো ত্ৰং পাপকম্মং করেয্যাসি, সব্রহ্মচারিনো তাৰ তং জানিস্সন্তি, মহিদ্ধিকা মহানুভাৰা লোকে চ সমণব্রাহ্মণা দেৰতা চ, তস্মা তে ন যুত্তং পাপং কাতু’’ন্তি পাপকম্মং ন করোতি. যথাহ – ‘‘মহা খো পনাযং লোকসন্নিৰাসো, মহন্তস্মিং খো পন লোকসন্নিৰাসে সন্তি সমণব্রাহ্মণা ইদ্ধিমন্তো দিব্বচক্খুকা পরচিত্তৰিদুনো. তে দূরতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তেপি মং এৰং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো সমানো ৰোকিণ্ণো ৰিহরতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি. সন্তি দেৰতা ইদ্ধিমন্তিনিযো দিব্বচক্খুকা পরচিত্তৰিদুনিযো, তা দূরতোপি পস্সন্তি, আসন্নাপি ন দিস্সন্তি, চেতসাপি চিত্তং জানন্তি, তাপি মং জানিস্সন্তি ‘পস্সথ, ভো, ইমং কুলপুত্তং, সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো সমানো ৰোকিণ্ণো ৰিহরতি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহী’তি…পে… সো লোকংযেৰ অধিপতিং করিত্ৰা অকুসলং…পে… পরিহরতী’’তি. এৰং লোকাধিপতি ওত্তপ্পং.

লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতাতি এত্থ লজ্জাতি লজ্জনাকারো, তেন সভাৰেন সণ্ঠিতা হিরী. ভযন্তি অপাযভযং, তেন সভাৰেন সণ্ঠিতং ওত্তপ্পং. তদুভযং পাপপরিৰজ্জনে পাকটং হোতি. তত্থ যথা দ্ৰীসু অযোগুল়েসু একো সীতলো ভৰেয্য গূথমক্খিতো, একো উণ্হো আদিত্তো. তেসু যথা সীতলং গূথমক্খিতত্তা জিগুচ্ছন্তো ৰিঞ্ঞুজাতিকো ন গণ্হাতি, ইতরং ডাহভযেন. এৰং পণ্ডিতো লজ্জায জিগুচ্ছন্তো পাপং ন করোতি, ওত্তপ্পেন অপাযভযভীতো পাপং ন করোতি, এৰং লজ্জাসভাৰসণ্ঠিতা হিরী, ভযসভাৰসণ্ঠিতং ওত্তপ্পং.

কথং সপ্পতিস্সৰলক্খণা হিরী, ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পং? একচ্চো হি জাতিমহত্তপচ্চৰেক্খণা, সত্থুমহত্তপচ্চৰেক্খণা, দাযজ্জমহত্তপচ্চৰেক্খণা, সব্রহ্মচারিমহত্তপচ্চৰেক্খণাতি এৰং চতূহি কারণেহি তত্থ গারৰেন সপ্পতিস্সৰলক্খণং হিরিং সমুট্ঠাপেত্ৰা পাপং ন করোতি. একচ্চো অত্তানুৰাদভযং, পরানুৰাদভযং, দণ্ডভযং, দুগ্গতিভযন্তি এৰং চতূহি কারণেহি ৰজ্জতো ভাযন্তো ৰজ্জভীরুকভযদস্সাৰিলক্খণং ওত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৰা পাপকম্মং ন করোতি. এত্থ চ অজ্ঝত্তসমুট্ঠানাদিতা হিরোত্তপ্পানং তত্থ তত্থ পাকটভাৰেন ৰুত্তা, ন পন নেসং কদাচি অঞ্ঞমঞ্ঞৰিপ্পযোগো. ন হি লজ্জনং নিব্ভযং, পাপভযং ৰা অলজ্জনং অত্থীতি. এৰমেত্থ ৰিত্থারতো অত্থৰণ্ণনা ৰেদিতব্বা.

সুক্কসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. চরিযসুত্তৰণ্ণনা

৯. নৰমে লোকন্তি সত্তলোকং. সন্ধারেন্তীতি আচারসন্ধারণৰসেন ধারেন্তি. ঠপেন্তীতি মরিযাদাযং ঠপেন্তি. রক্খন্তীতি আচারসন্ধারণেন মরিযাদাযং ঠপেত্ৰা রক্খন্তি. গরুচিত্তীকারৰসেন ন পঞ্ঞাযেথাতি গরুং কত্ৰা চিত্তে করণৰসেন ন পঞ্ঞাযেথ, অযমাচারো ন লব্ভেয্য. মাতুচ্ছাতি ৰাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদ্যত্থো. তেন মাতুলানীতি ৰা আচরিযভরিযাতি ৰা গরূনং দারাতি ৰাতি ইমে সঙ্গণ্হাতি. তত্থ মাতু ভগিনী মাতুচ্ছা. মাতুলভরিযা মাতুলানী. গরূনং দারা মহাপিতুচূল়পিতুজেট্ঠভাতুআদীনং গরুট্ঠানিযানং ভরিযা. যথা অজেল়কাতিআদীসু অযং সঙ্খেপত্থো – যথা অজেল়কাদযো তিরচ্ছানা হিরোত্তপ্পরহিতা মাতাতি সঞ্ঞং অকত্ৰা ভিন্নমরিযাদা সব্বত্থ সম্ভেদেন ৰত্তন্তি, এৰমযং মনুস্সলোকো যদি লোকপালধম্মা ন ভৰেয্যুং, সব্বত্থ সম্ভেদেন ৰত্তেয্য. যস্মা পনিমে লোকপালকধম্মা লোকং পালেন্তি, তস্মা নত্থি সম্ভেদোতি.

চরিযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. ৰস্সূপনাযিকসুত্তৰণ্ণনা

১০. দসমে অপঞ্ঞত্তাতি অননুঞ্ঞাতা, অৰিহিতা ৰা. ৰস্সেতি ৰস্সারত্তং সন্ধায ৰদতি, উতুৰস্সেতি হেমন্তং সন্ধায. একিন্দ্রিযং জীৰং ৰিহেঠেন্তাতি রুক্খলতাদীসু জীৰসঞ্ঞিতায এৰমাহংসু. একিন্দ্রিযন্তি চ কাযিন্দ্রিযং অত্থীতি মঞ্ঞমানা ৰদন্তি. সঙ্ঘাতং আপাদেন্তাতি ৰিনাসং আপাদেন্তা. সংকসাযিস্সন্তীতি অপ্পোস্সুক্কা নিবদ্ধৰাসং ৰসিস্সন্তি. অপরজ্জুগতায আসাল়্হিযা উপগন্তব্বাতি এত্থ অপরজ্জু গতায অস্সাতি অপরজ্জুগতা, তস্সা অপরজ্জুগতায অতিক্কন্তায, অপরস্মিং দিৰসেতি অত্থো, তস্মা আসাল়্হিপুণ্ণমায অনন্তরে পাটিপদদিৰসে উপগন্তব্বাতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. মাসগতায আসাল়্হিযা উপগন্তব্বাতি মাসো গতায অস্সাতি মাসগতা, তস্সা মাসগতায অতিক্কন্তায, মাসে পরিপুণ্ণেতি অত্থো. তস্মা আসাল়্হিপুণ্ণমতো পরায পুণ্ণমায অনন্তরে পাটিপদদিৰসে উপগন্তব্বাতি অত্থো দট্ঠব্বো.

ৰস্সূপনাযিকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

কম্মকারণৰগ্গৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা নিট্ঠিতা.