১০. দুতিযপমাদাদিৰগ্গৰণ্ণনা
৯৮-১১৫. দসমে ৰগ্গে অজ্ঝত্তসন্তানে ভৰং অজ্ঝত্তিকং. অজ্ঝত্তসন্তানতো বহিদ্ধা ভৰং বাহিরং. ৰুত্তপটিপক্খনযেনাতি ‘‘অৰিনাসাযা’’তি এৰমাদিনা অত্থো গহেতব্বো. চতুক্কোটিকেতি ‘‘অনুযোগো অকুসলানং, অননুযোগো কুসলানং, অনুযোগো কুসলানং, অননুযোগো অকুসলান’’ন্তি (অ. নি. ১.৯৬) এৰং পরিযোসানসুত্তে আগতনযং গহেত্ৰা ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামী’’তিআদিনা (অ. নি. ১.১১) আগতসুত্তানং সমঞ্ঞা জাতা.
১৩০. সুত্তন্তনযে যথাচোদনা সংকিলেসধম্মানং ৰিপরিযেসনং, তংতংধম্মকোট্ঠাসানঞ্চ ঊনতো অধিকতো চ পৰেদনং অধম্মং ধম্মোতি দীপনং. তেসংযেৰ পন অৰিপরীততো অনূনাধিকতো চ পৰেদনং ধম্মং ধম্মোতি দীপনং. এৰং ৰিনযপ্পটিপত্তিযা অযথাৰিধিপ্পৰেদনং অধম্মং ধম্মোতি দীপনং. যথাৰিধিপ্পৰেদনং ধম্মং ধম্মোতি দীপনং. সুত্তন্তনযেন পঞ্চৰিধো সংৰরৰিনযো পহানৰিনযো চ ৰিনযো, তপ্পটিপক্খেন অৰিনযো. ৰিনযনযেন ৰত্থুসম্পদাদিনা যথাৰিধিপ্পটিপত্তি এৰ ৰিনযো, তব্বিপরিযাযেন অৰিনযো ৰেদিতব্বো. তিংস নিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদ্যত্থো. তেন দ্ৰেনৰুতি পাচিত্তিযা, চত্তারো পাটিদেসনিযা, সত্ত অধিকরণসমথাতি ইমেসং সঙ্গহো. একতিংস নিস্সগ্গিযাতি এত্থ ‘‘তেনৰুতি পাচিত্তিযা’’তিআদিনা ৰত্তব্বং. সেসমেত্থ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
অধিগন্তব্বতো অধিগমো, মগ্গফলানি. নিব্বানং পন অন্তরধানাভাৰতো ইধ ন গয্হতি. পটিপজ্জনং পটিপত্তি, সিক্খত্তযসমাযোগো. পটিপজ্জিতব্বতো ৰা পটিপত্তি. পরিযাপুণিতব্বতো পরিযত্তি, পিটকত্তযং. মগ্গগ্গহণেন গহিতাপি ততিযৰিজ্জাছট্ঠাভিঞ্ঞা ৰিজ্জাভিঞ্ঞাসামঞ্ঞতো ‘‘তিস্সো ৰিজ্জা ছ অভিঞ্ঞা’’তি পুনপি গহিতা. ততো পরং ছ অভিঞ্ঞাতি ৰস্সসহস্সতো পরং ছ অভিঞ্ঞা নিব্বত্তেতুং সক্কোন্তি, ন পটিসম্ভিদাতি অধিপ্পাযো. ততোতি অভিঞ্ঞাকালতো পচ্ছা. তাতি অভিঞ্ঞাযো. পুব্বভাগে ঝানসিনেহাভাৰেন কেৰলায ৰিপস্সনায ঠত্ৰা অগ্গফলপ্পত্তা সুক্খৰিপস্সকা নাম, মগ্গক্খণে পন ‘‘ঝানসিনেহো নত্থী’’তি ন ৰত্তব্বো ‘‘সমথৰিপস্সনং যুগনদ্ধং ভাৰেতী’’তি (অ. নি. ৪.১৭০) ৰচনতো. পচ্ছিমকস্সাতি সব্বপচ্ছিমস্স. কিঞ্চাপি অরিযো অপরিহানধম্মো, সোতাপন্নস্স পন উদ্ধং জীৰিতপরিযাদানা অধিগতধম্মো উপ্পন্নো নাম নত্থি, পচ্চযসামগ্গিযা অসতি যাৰ উপরিৰিসেসং নিব্বত্তেতুং ন সক্কোন্তি, তাৰ অধিগমস্স অসম্ভৰো এৰাতি আহ – ‘‘সোতাপন্নস্স…পে… নাম হোতী’’তি. তস্সিদং মনুস্সলোকৰসেন ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং.
ন চোদেন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞস্মিং ৰিজ্জমানং দোসং জানন্তাপি ন চোদেন্তি ন সারেন্তি. অকুক্কুচ্চকা হোন্তীতি কুক্কুচ্চং ন উপ্পাদেন্তি. ‘‘অসক্কচ্চকারিনো হোন্তী’’তি চ পঠন্তি, সাথলিকতায সিক্খাসু অসক্কচ্চকারিনো হোন্তীতি অত্থো. ভিক্খূনং সতেপি সহস্সেপি ধরমানেতি ইদং বাহুল্লৰসেন ৰুত্তং. অন্তিমৰত্থুঅনজ্ঝাপন্নেসু কতিপযমত্তেসুপি ভিক্খূসু ধরন্তেসু, একস্মিং ৰা ধরন্তে পটিপত্তি অনন্তরহিতা এৰ নাম হোতি. তেনেৰাহ – ‘‘পচ্ছিমকস্স…পে… অন্তরহিতা হোতী’’তি.
অন্তেৰাসিকে গহেতুন্তি অন্তেৰাসিকে সঙ্গহেতুং. অত্থৰসেনাতি অট্ঠকথাৰসেন. মত্থকতো পট্ঠাযাতি উপরিতো পট্ঠায. উপোসথক্খন্ধকমত্তন্তি ৰিনযমাতিকাপাল়িমাহ. আল়ৰকপঞ্হাদীনং ৰিয দেৰেসু পরিযত্তিযা পৰত্তি অপ্পমাণন্তি আহ – ‘‘মনুস্সেসূ’’তি.
ওট্ঠট্ঠিৰণ্ণন্তি ওট্ঠানং অট্ঠিৰণ্ণং, দন্তকসাৰং একং ৰা দ্ৰে ৰা ৰারে রজিত্ৰা দন্তৰণ্ণং কত্ৰা ধারেন্তীতি ৰুত্তং হোতি. কেসেসু ৰা অল্লীযাপেন্তীতি তেন কাসাৰখণ্ডেন কেসে বন্ধন্তা অল্লীযাপেন্তি. ভিক্খুগোত্তস্স অভিভৰনতো ৰিনাসনতো গোত্রভুনো. অথ ৰা গোত্তং ৰুচ্চতি সাধারণং নামং, মত্তসদ্দো লুত্তনিদ্দিট্ঠো, তস্মা ‘‘সমণা’’তি গোত্তমত্তং অনুভৰন্তি ধারেন্তীতি গোত্রভুনো, নামমত্তসমণাতি অত্থো. কাসাৰগতকণ্ঠতায, কাসাৰগ্গহণহেতুউপ্পজ্জনকসোকতায ৰা কাসাৰকণ্ঠা. সঙ্ঘগতন্তি সঙ্ঘং উদ্দিস্স দিন্নত্তা সঙ্ঘগতং. তং সরীরন্তি তং ধাতুসরীরং.
তেনেৰাতি পরিযত্তিঅন্তরধানমূলকত্তা এৰ ইতরঅন্তরধানস্স. সক্কো দেৰরাজা ছাতকভযে পরতীরগমনায ভিক্খূ উস্সুক্কমকাসীতি অধিপ্পাযো. নেতি উভযেপি পংসুকূলিকত্থেরে ধম্মকথিকত্থেরে চ. থেরাতি তত্থ ঠিতা সক্খিভূতা থেরা. ধম্মকথিকত্থেরা ‘‘যাৰ তিট্ঠন্তি সুত্তন্তা…পে… যোগক্খেমা ন ধংসতী’’তি ইদং সুত্তং আহরিত্ৰা ‘‘সুত্তন্তে রক্খিতে সন্তে, পটিপত্তি হোতি রক্খিতা’’তি ইমিনা ৰচনেন পংসুকূলিকত্থেরে অপ্পটিভানে অকংসু. ইদানি পরিযত্তিযা অনন্তরধানমেৰ ইতরেসং অনন্তরধানহেতূতি ইমমত্থং ব্যতিরেকতো অন্ৰযতো চ উপমাহি ৰিভাৰেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদি ৰুত্তং. তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
দুতিযপমাদাদিৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১৪০-১৫০. একাদসমদ্ৰাদসমৰগ্গা সুৰিঞ্ঞেয্যা এৰ.