৪. চতুত্থো পরিচ্ছেদো
একৰিধাদিনিদ্দেসো
১২৭. ইতো পরং পৰক্খামি, নযমেকৰিধাদিকং;
আভিধম্মিকভিক্খূনং, বুদ্ধিযা পন ৰুদ্ধিযা.
১২৮. সব্বমেকৰিধং চিত্তং, ৰিজাননসভাৰতো;
দুৰিধঞ্চ ভৰে চিত্তং, অহেতুকসহেতুতো.
১২৯. পুঞ্ঞাপুঞ্ঞৰিপাকা হি, কামে দস চ পঞ্চ চ;
ক্রিযা তিস্সোতি সব্বেপি, অট্ঠারস অহেতুকা.
১৩০. একসত্ততি সেসানি, চিত্তুপ্পাদা মহেসিনা;
সহেতুকাতি নিদ্দিট্ঠা, তাদিনা হেতুৰাদিনা.
১৩১. সৰত্থুকাৰত্থুকতো, তথোভযৰসেন চ;
সব্বং ৰুত্তপকারং তু, তিৰিধং হোতি মানসং.
১৩২. সব্বো কামৰিপাকো চ, রূপে পঞ্চদসাপি চ;
আদিমগ্গো সিতুপ্পাদো, মনোধাতু ক্রিযাপি চ.
১৩৩. দোমনস্সদ্ৰযঞ্চাপি, তেচত্তালীস মানসা;
নুপ্পজ্জন্তি ৰিনা ৰত্থুং, একন্তেন সৰত্থুকা.
১৩৪. অরূপাৰচরপাকা চ, একন্তেন অৰত্থুকা;
দ্ৰাচত্তালীস সেসানি, চিত্তানুভযথা সিযুং.
১৩৫. একেকারম্মণং চিত্তং, পঞ্চারম্মণমেৰ চ;
ছল়ারম্মণকঞ্চেতি, এৰম্পি তিৰিধং সিযা.
১৩৬. ৰিঞ্ঞাণানি চ দ্ৰেপঞ্চ, অট্ঠ লোকুত্তরানি চ;
সব্বং মহগ্গতঞ্চেৰ, ঠপেত্ৰাভিঞ্ঞমানসং.
১৩৭. তেচত্তালীস ৰিঞ্ঞেয্যা, একেকারম্মণা পন;
মনোধাতুত্তযং তত্থ, পঞ্চারম্মণমীরিতং.
১৩৮. তেচত্তালীস সেসানি, ছল়ারম্মণিকা মতা;
তথা চ তিৰিধং চিত্তং, কুসলাকুসলাদিতো.
১৩৯. অহেতুং একহেতুঞ্চ, দ্ৰিহেতুঞ্চ তিহেতুকং;
এৰং চতুব্বিধং চিত্তং, ৰিঞ্ঞাতব্বং ৰিভাৰিনা.
১৪০. হেট্ঠা মযাপি নিদ্দিট্ঠা, অট্ঠারস অহেতুকা;
ৰিচিকিচ্ছুদ্ধচ্চসংযুত্তং, একহেতুমুদীরিতং.
১৪১. কামে দ্ৰাদসধা পুঞ্ঞ-ৰিপাকক্রিযতো পন;
দসধাকুসলা চাতি, বাৰীসতি দুহেতুকা.
১৪২. কামে দ্ৰাদসধা পুঞ্ঞ-ৰিপাকক্রিযতো পন;
সব্বং মহগ্গতঞ্চেৰ, অপ্পমাণং তিহেতুকং.
১৪৩. রূপীরিযাপথৰিঞ্ঞত্তি-জনকাজনকাদিতো;
এৰঞ্চাপি হি তং চিত্তং, হোতি সব্বং চতুব্বিধং.
১৪৪. দ্ৰাদসাকুসলা তত্থ, কুসলা কামধাতুযা;
তথা দস ক্রিযা কামে, অভিঞ্ঞামানসং দ্ৰযং.
১৪৫. সমুট্ঠাপেন্তি রূপানি, কপ্পেন্তি ইরিযাপথং;
জনযন্তি চ ৰিঞ্ঞত্তিং, ইমে দ্ৰত্তিংস মানসা.
১৪৬. কুসলা চ ক্রিযা চেৰ, তে মহগ্গতমানসা;
অট্ঠানাসৰচিত্তানি, ছব্বীসতি চ মানসা.
১৪৭. সমুট্ঠাপেন্তি রূপানি, কপ্পেন্তি ইরিযাপথং;
চোপনং ন চ পাপেন্তি, দ্ৰিকিচ্চা নিযতা ইমে.
১৪৮. ঠপেত্ৰা দস ৰিঞ্ঞাণে, ৰিপাকা দ্ৰীসু ভূমিসু;
ক্রিযা চেৰ মনোধাতু, ইমানেকূনৰীসতি.
১৪৯. সমুট্ঠাপেন্তি রূপানি, ন করোন্তিতরদ্ৰযং;
পুন দ্ৰেপঞ্চৰিঞ্ঞাণা, ৰিপাকা চ অরূপিসু.
১৫০. সব্বেসং সন্ধিচিত্তঞ্চ, চুতিচিত্তঞ্চারহতো;
ন করোন্তি তিকিচ্চানি, ইমে সোল়স মানসা.
১৫১. একদ্ৰিতিচতুট্ঠান-পঞ্চট্ঠানপভেদতো;
পঞ্চধা চিত্তমক্খাসি, পঞ্চনিম্মললোচনো.
১৫২. কুসলাকুসলা সব্বে, চিত্তুপ্পাদা মহাক্রিযা;
মহগ্গতা ক্রিযা চেৰ, চত্তারো ফলমানসা.
১৫৩. সব্বেৰ পঞ্চপঞ্ঞাস, নিপ্পপঞ্চেন সত্থুনা;
জৰনট্ঠানতোযেৰ, একট্ঠানে নিযামিতা.
১৫৪. পুন দ্ৰেপঞ্চৰিঞ্ঞাণা, দস্সনে সৰনে তথা;
ঘাযনে সাযনে ঠানে, ফুসনে পটিপাটিযা.
১৫৫. মনোধাতুত্তিকং ঠানে, আৰজ্জনে পটিচ্ছনে;
অট্ঠসট্ঠি ভৰন্তেতে, একট্ঠানিকতং গতা.
১৫৬. পুন দ্ৰিট্ঠানিকং নাম, চিত্তদ্ৰযমুদীরিতং;
সোমনস্সযুতং পঞ্চ-দ্ৰারে সন্তীরণং সিযা.
১৫৭. তদারম্মণং ছদ্ৰারে, বলৰারম্মণে সতি;
তথা ৰোট্ঠব্বনং হোতি, পঞ্চদ্ৰারেসু ৰোট্ঠবো.
১৫৮. মনোদ্ৰারেসু সব্বেসং, হোতি আৰজ্জনং পন;
ইদং দ্ৰিট্ঠানিকং নাম, হোতি চিত্তদ্ৰযং পন.
১৫৯. পটিসন্ধিভৰঙ্গস্স, চুতিযা ঠানতো পন;
মহগ্গতৰিপাকা তে, নৰ তিট্ঠানিকা মতা.
১৬০. অট্ঠ কামা মহাপাকা, পটিসন্ধিভৰঙ্গতো;
তদারম্মণতো চেৰ, চুতিট্ঠানৰসেন চ.
১৬১. চতুট্ঠানিকচিত্তানি, অট্ঠ হোন্তীতি নিদ্দিসে;
কুসলাকুসলপাকং তু-পেক্খাসহগতদ্ৰযং.
১৬২. সন্তীরণং ভৰে পঞ্চ-দ্ৰারে ছদ্ৰারিকেসু চ;
তদারম্মণতং যাতি, বলৰারম্মণে সতি.
১৬৩. পটিসন্ধিভৰঙ্গানং, চুতিট্ঠানৰসেন চ;
পঞ্চট্ঠানিকচিত্তন্তি, ইদং দ্ৰযমুদীরিতং.
১৬৪. পঞ্চকিচ্চং দ্ৰযং চিত্তং, চতুকিচ্চং পনট্ঠকং;
তিকিচ্চং নৰকং দ্ৰে তু, দ্ৰিকিচ্চা সেসমেককং.
১৬৫. ভৰঙ্গাৰজ্জনঞ্চেৰ, দস্সনং সম্পটিচ্ছনং;
সন্তীরণং ৰোট্ঠব্বনং, জৰনং ভৰতি সত্তমং.
১৬৬. ছব্বিধং হোতি তং ছন্নং, ৰিঞ্ঞাণানং পভেদতো;
সত্তধা সত্তৰিঞ্ঞাণ-ধাতূনং তু পভেদতো.
১৬৭. একেকারম্মণং ছক্কং, পঞ্চারম্মণভেদতো;
ছল়ারম্মণতো চেৰ, হোতি অট্ঠৰিধং মনো.
১৬৮. তত্থ দ্ৰেপঞ্চৰিঞ্ঞাণা, হোন্তি একেকগোচরা;
রূপারম্মণিকা দ্ৰে তু, দ্ৰে দ্ৰে সদ্দাদিগোচরা.
১৬৯. সব্বং মহগ্গতং চিত্তং, পঞ্চাভিঞ্ঞাৰিৰজ্জিতং;
সব্বং লোকুত্তরঞ্চেতি, একেকারম্মণং ভৰে.
১৭০. একেকারম্মণং ছক্ক-মিদং ঞেয্যং ৰিভাৰিনা;
পঞ্চারম্মণিকং নাম, মনোধাতুত্তযং ভৰে.
১৭১. কামাৰচরচিত্তানি, চত্তালীসং তথেককং;
অভিঞ্ঞানি চ সব্বানি, ছল়ারম্মণিকানিতি.
১৭২. চিত্তং নৰৰিধং হোতি, সত্তৰিঞ্ঞাণধাতুসু;
পচ্ছিমঞ্চ তিধা কত্ৰা, কুসলাকুসলাদিতো.
১৭৩. পুঞ্ঞাপুঞ্ঞৰসেনেৰ, ৰিপাকক্রিযভেদতো;
ছসত্ততিৰিধো ভেদো, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুযা.
১৭৪. মনোধাতুং দ্ৰিধা কত্ৰা, ৰিপাকক্রিযভেদতো;
নৰধা পুব্বৰুত্তেহি, দসধা হোতি মানসং.
১৭৫. ধাতুদ্ৰযং তিধা কত্ৰা, পচ্ছিমং পুন পণ্ডিতো;
একাদসৰিধং চিত্তং, হোতীতি পরিদীপযে.
১৭৬. মনোৰিঞ্ঞাণধাতুম্পি, কুসলাকুসলাদিতো;
চতুধা ৰিভজিত্ৰান, ৰদে দ্ৰাদসধা ঠিতং.
১৭৭. ভৰে চুদ্দসধা চিত্তং, চুদ্দসট্ঠানভেদতো;
পটিসন্ধিভৰঙ্গস্স, চুতিযাৰজ্জনস্স চ.
১৭৮. পঞ্চন্নং দস্সনাদীনং, সম্পটিচ্ছনচেতসো;
সন্তীরণস্স ৰোট্ঠব্ব-জৰনানং ৰসেন চ.
১৭৯. তদারম্মণচিত্তস্স, তথেৰ ঠানভেদতো;
এৰং চুদ্দসধা চিত্তং, হোতীতি পরিদীপযে.
১৮০. ভূমিপুগ্গলনানাত্ত-ৰসেন চ পৰত্তিতো;
বহুধা পনিদং চিত্তং, হোতীতি চ ৰিভাৰযে.
১৮১. একৰিধাদিনযে পনিমস্মিং,
যো কুসলো মতিমা ইধ ভিক্খু;
তস্সভিধম্মগতা পন অত্থা,
হত্থগতামলকা ৰিয হোন্তি.
ইতি অভিধম্মাৰতারে একৰিধাদিনিদ্দেসো নাম
চতুত্থো পরিচ্ছেদো.