৫. পঞ্চমো পরিচ্ছেদো
ভূমিপুগ্গলচিত্তুপ্পত্তিনিদ্দেসো
১৮২. ইতো পরং পৰক্খামি, বুদ্ধিৰুদ্ধিকরং নযং;
চিত্তানং ভূমীসুপ্পত্তিং, পুগ্গলানং ৰসেন চ.
১৮৩. দেৰাচেৰ মনুস্সা চ, তিস্সো ৰাপাযভূমিযো;
গতিযো পঞ্চ নিদ্দিট্ঠা, সত্থুনা তু তযো ভৰা.
১৮৪. ভূমিযো তত্থ তিংসেৰ, তাসু তিংসেৰ পুগ্গলা;
ভূমীস্ৰেতাসু উপ্পন্না, সব্বে চ পন পুগ্গলা.
১৮৫. পটিসন্ধিকচিত্তানং, ৰসেনেকূনৰীসতি;
পটিসন্ধি চ নামেসা, দুৰিধা সমুদীরিতা.
১৮৬. অচিত্তকা সচিত্তা চ, অসঞ্ঞীনমচিত্তকা;
সেসা সচিত্তকা ঞেয্যা, সা পনেকূনৰীসতি.
১৮৭. পটিসন্ধিৰসেনেৰ, হোন্তি ৰীসতি পুগ্গলা;
ইধ চিত্তাধিকারত্তা, অচিত্তা ন চ উদ্ধটা.
১৮৮. অহেতুদ্ৰিতিহেতূতি, পুগ্গলা তিৰিধা সিযুং;
অরিযা পন অট্ঠাতি, সব্বে একাদসেরিতা.
১৮৯. এতেসং পন সব্বেসং, পুগ্গলানং পভেদতো;
চিত্তানং ভূমীসুপ্পত্তিং, ভণতো মে নিবোধথ.
১৯০. তিংসভূমীসু চিত্তানি, কতি জাযন্তি মে ৰদ;
চুদ্দসেৰ তু চিত্তানি, হোন্তি সব্বাসু ভূমিসু.
১৯১. সদা ৰীসতি চিত্তানি, কামেযেৰ ভৰে সিযুং;
পঞ্চ রূপভৰেযেৰ, চত্তারেৰ অরূপিসু.
১৯২. কামরূপভৰেস্ৰেৰ, অট্ঠারস ভৰন্তি হি;
দ্ৰেচত্তালীস চিত্তানি, হোন্তি তীসু ভৰেসুপি.
১৯৩. ঠপেত্ৰা পন সব্বাসং, চতস্সোপাযভূমিযো;
তেরসেৰ চ চিত্তানি, হোন্তি ছব্বীসভূমিসু.
১৯৪. অপরানি চতস্সোপি, ঠপেত্ৰারুপ্পভূমিযো;
চিত্তানি পন জাযন্তি, ছ চ ছব্বীসভূমিসু.
১৯৫. সুদ্ধাৰাসিকদেৰানং, ঠপেত্ৰা পঞ্চ ভূমিযো;
পঞ্চ চিত্তানি জাযন্তে, পঞ্চৰীসতিভূমিসু.
১৯৬. অপরানি দুৰে হোন্তি, পঞ্চৰীসতিভূমিসু;
ঠপেত্ৰা নেৰসঞ্ঞঞ্চ, চতস্সোপাযভূমিযো.
১৯৭. দ্ৰেপি চিত্তানি জাযন্তি, চতুৰীসতিভূমিসু;
আকিঞ্চঞ্ঞং নেৰসঞ্ঞঞ্চ, ঠপেত্ৰাপাযভূমিযো.
১৯৮. অপাযভূমিযো হিত্ৰা, তিস্সো আরুপ্পভূমিযো;
দ্ৰেযেৰ পন চিত্তানি, হোন্তি তেৰীসভূমিসু.
১৯৯. অরূপে চ অপাযে চ, ঠপেত্ৰা অট্ঠ ভূমিযো;
একাদসৰিধং চিত্তং, হোন্তি দ্ৰাৰীসভূমিসু.
২০০. সুদ্ধাৰাসে অপাযে চ, ঠপেত্ৰা নৰ ভূমিযো;
একৰীসাসু নিচ্চম্পি, চত্তারোৰ ভৰন্তি হি.
২০১. একং সত্তরসস্ৰেৰ, চিত্তং জাযতি ভূমিসু;
সুদ্ধাৰাসে ঠপেত্ৰা তু, অপাযারুপ্পভূমিযো.
২০২. দ্ৰাদসেৰ তু জাযন্তে, একাদসসু ভূমিসু;
ঠপেত্ৰা পন সব্বাপি, ভূমিযো হি মহগ্গতা.
২০৩. কামাৰচরদেৰানং, মনুস্সানং ৰসেন তু;
অট্ঠ চিত্তানি জাযন্তে, সদা সত্তসু ভূমিসু.
২০৪. পঞ্চমজ্ঝানপাকেকো, জাযতে ছসু ভূমিসু;
চত্তারি পন চিত্তানি, তীসু তীস্ৰেৰ ভূমিসু.
২০৫. চত্তারি পন চিত্তানি, হোন্তি একেকভূমিসু;
অরূপাৰচরপাকানং, ৰসেন পরিদীপযে.
২০৬. কুসলাকুসলা কামে,
তেসং পাকা অহেতুকা;
আৰজ্জনদ্ৰযঞ্চাতি,
সত্ততিংসেৰ মানসা.
২০৭. নরকাদীস্ৰপাযেসু, চতূসুপি চ জাযরে;
দ্ৰেপঞ্ঞাসাৰসেসানি, নুপ্পজ্জন্তি কদাচিপি.
২০৮. কামে দেৰমনুস্সানং, নৰ পাকা মহগ্গতা;
নেৰ জাযন্তি জাযন্তি, অসীতি হদযা সদা.
২০৯. কামে অট্ঠ মহাপাকা, দোমনস্সদ্ৰযম্পি চ;
তথা ঘানাদিৰিঞ্ঞাণ-ত্তযং পাকা অপুঞ্ঞজা.
২১০. নত্থি আরুপ্পপাকা চ, রূপাৰচরভূমিযং;
ইমেহি সহ চিত্তেহি, তযো মগ্গা ফলদ্ৰযং.
২১১. চত্তারো দিট্ঠিসংযুত্তা, ৰিচিকিচ্ছাযুতম্পি চ;
চত্তারো হেট্ঠিমা পাকা, সুদ্ধাৰাসে ন লব্ভরে.
২১২. সেসানি একপঞ্ঞাস, চিত্তানি পন লব্ভরে;
রূপাৰচরিকা সব্বে, ৰিপাকা কামধাতুযা.
২১৩. দোমনস্সাদিমগ্গো চ, ক্রিযা চ দ্ৰে অহেতুকা;
তেচত্তালীস চিত্তানি, নত্থি আরুপ্পভূমিযং.
২১৪. এৰং ভূমিৰসেনেৰ, চিত্তুপ্পত্তিং ৰিভাৰযে;
তথা একাদসন্নম্পি, পুগ্গলানং ৰসেন চ.
২১৫. কুসলাকুসলা কামে,
তেসং পাকা অহেতুকা;
আৰজ্জনদ্ৰযঞ্চাতি,
সত্ততিংসেৰ মানসা.
২১৬. অহেতুকস্স সত্তস্স, জাযন্তে পঞ্চভূমিসু;
দ্ৰেপঞ্ঞাসাৰসেসানি, ন জাযন্তি কদাচিপি.
২১৭. অহেতুকস্স ৰুত্তেহি, কামপাকা দুহেতুকা;
দুহেতুকস্স জাযন্তে, চত্তালীসং তথেককং.
২১৮. সব্বে মহগ্গতা চেৰ, সব্বেপি চ অনাসৰা;
তিহেতুকা ৰিপাকা চ, কামে নৰ ক্রিযাপি চ.
২১৯. দুহেতুনো ন জাযন্তি, চত্তালীসং তথাট্ঠ চ;
কামাৰচরসত্তস্স, তিহেতুপটিসন্ধিনো.
২২০. পুথুজ্জনস্স জাযন্তে, চতুপঞ্ঞাস মানসা;
দ্ৰিহেতুকস্স ৰুত্তানি, চত্তালীসং তথেককং.
২২১. চত্তারো ঞাণসংযুত্তা, ৰিপাকা কামধাতুযা;
রূপারূপেসু পুঞ্ঞানি, চতুপঞ্ঞাস মানসা.
২২২. পুথুজ্জনস্স জাযন্তে, পঞ্চতিংস ন জাযরে;
ছদেৰেসু মনুস্সেসু, সোতাপন্নস্স দেহিনো.
২২৩. পঞ্ঞাসেৰস্স চিত্তানি, জাযন্তীতি ৰিনিদ্দিসে;
নৰতিংসেৰ চিত্তানি, নুপ্পজ্জন্তীতি দীপযে.
২২৪. সোতাপন্নস্স ৰুত্তানি, ঠপেত্ৰা পঠমং ফলং;
অত্তনোৰ ফলেনস্স, সকদাগামিনো সিযুং.
২২৫. সোতাপন্নস্স ৰুত্তানি, ঠপেত্ৰা পটিঘদ্ৰযং;
দুতিযং চ ফলং হিত্ৰা, যানি চিত্তানি তানিতি;
অনাগামিস্স সত্তস্স, জাযন্তীতি ৰিনিদ্দিসে.
২২৬. কতি চিত্তানি জাযন্তে, কামে অরহতো পন;
চত্তারীসঞ্চ চত্তারি, কামে অরহতো সিযুং.
২২৭. মগ্গট্ঠানং চতুন্নম্পি, পুগ্গলানং সকং সকং;
মগ্গচিত্তং সিযা তেসং, একচিত্তক্খণা হি তে.
২২৮. পুথুজ্জনস্স তীস্ৰেৰ, পঠমজ্ঝানভূমিসু;
পঞ্চতিংসেৰ চিত্তানি, জাযন্তেতি ৰিনিদ্দিসে.
২২৯. ঘানাদীসু চ ৰিঞ্ঞাণ-ত্তযং সত্ত অপুঞ্ঞজা;
মহাপাকা তথা পাকা, উপরিজ্ঝানভূমিকা.
২৩০. ৰিপাকাপি চ আরুপ্পা, দোমনস্সদ্ৰযম্পি চ;
অট্ঠারস ক্রিযা চেৰ, অট্ঠ লোকুত্তরানি চ.
২৩১. পঠমজ্ঝাননিব্বত্ত-পুথুজ্জনসরীরিনো;
এতানি চতুপঞ্ঞাস, চিত্তানি ন চ লব্ভরে.
২৩২. সোতাপন্নস্স চিত্তানি, তত্থেকতিংস জাযরে;
পুথুজ্জনস্স ৰুত্তেসু, হিত্ৰা চাপুঞ্ঞপঞ্চকং.
২৩৩. সকদাগামিনো তত্থ, ঠপেত্ৰা পঠমং ফলং;
একতিংসেৰ জাযন্তে, পক্খিপিত্ৰা সকং ফলং.
২৩৪. অনাগামিস্স তত্থেৰ, ঠপেত্ৰা দুতিযং ফলং;
একতিংসেৰ জাযন্তে, ফলচিত্তেন অত্তনো.
২৩৫. ৰিঞ্ঞাণং চক্খুসোতানং, পুঞ্ঞজং সম্পটিচ্ছনং;
সন্তীরণদ্ৰযঞ্চেৰ, ক্রিযচিত্তানি ৰীসতি.
২৩৬. অরহত্তফলং পাকো, পঠমজ্ঝানসম্ভৰো;
সত্তৰীসতি চিত্তানি, অরহন্তস্স জাযরে.
২৩৭. পুথুজ্জনস্স তীস্ৰেৰ, দুতিযজ্ঝানভূমিসু;
ছত্তিংস দুতিযজ্ঝান-ততিযজ্ঝানপাকতো.
২৩৮. পুথুজ্জনস্স ৰুত্তেসু, হিত্ৰা ৰাপুঞ্ঞপঞ্চকং;
সোতাপন্নস্স বাত্তিংস, ফলেন সহ অত্তনো.
২৩৯. সোতাপন্নস্স ৰুত্তেসু, ঠপেত্ৰা পঠমং ফলং;
বাত্তিংস ফলচিত্তেন, সকদাগামিস্স অত্তনো.
২৪০. সকদাগামীসু ৰুত্তেসু, ঠপেত্ৰা দুতিযং ফলং;
অনাগামিফলেনস্স, বাত্তিংসেৰ ভৰন্তি হি.
২৪১. অরহন্তস্স তীস্ৰেৰ, অট্ঠৰীসতি অত্তনো;
ফলেন দুতিযজ্ঝান-ততিযজ্ঝানপাকতো.
২৪২. পরিত্তকসুভাদীনং, দেৰানং তীসু ভূমিসু;
পঞ্চতিংসেৰ জাযন্তে, চতুত্থজ্ঝানপাকতো.
২৪৩. সোতাপন্নস্স তত্থেক-তিংস চিত্তানি জাযরে;
সকদাগামিনো এৰং, তথানাগামিনোপি চ.
২৪৪. খীণাসৰস্স তত্থেৰ, সত্তৰীসতি মানসা;
তথা ৰেহপ্ফলে চাপি, সব্বেসং হোন্তি মানসা.
২৪৫. একতিংসেৰ চিত্তানি, সুদ্ধাৰাসিকভূমিসু;
অনাগামিকসত্তস্স, হোন্তীতি পরিদীপযে.
২৪৬. অরহতো পন তত্থেৰ, মানসা সত্তৰীসতি;
এৰং রূপীসু চিত্তানি, ৰিঞ্ঞেয্যানি ৰিভাৰিনা.
২৪৭. চতুৰীসতি চিত্তানি, পঠমারুপ্পভূমিযং;
পুথুজ্জনস্স সত্তস্স, জাযন্তীতি ৰিনিদ্দিসে.
২৪৮. সোতাপন্নস্স তত্থেৰ, ঠপেত্ৰাপুঞ্ঞপঞ্চকং;
সমৰীসতি চিত্তানি, ফলেন সহ অত্তনো.
২৪৯. সকদাগামিনো তত্থ, তথানাগামিনোপি চ;
জাযন্তি ৰীস চিত্তানি, পুব্বপুব্বফলং ৰিনা.
২৫০. খীণাসৰস্স তত্থেৰ, দসপঞ্চ চ মানসা;
পুথুজ্জনস্স সত্তস্স, দুতিযারুপ্পভূমিযং.
২৫১. হোন্তি তেৰীস চিত্তানি, ইতি ৰত্ৰা ৰিভাৰযে;
তিণ্ণন্নম্পেত্থ সেখানং, চিত্তানেকূনৰীসতি.
২৫২. চুদ্দসেৰ তু চিত্তানি, দুতিযারুপ্পভূমিযং;
ক্রিযাদ্ৰাদস পাকেকো, ফলং খীণাসৰস্স তু.
২৫৩. পুথুজ্জনস্স সত্তস্স, ততিযারুপ্পভূমিযং;