৩. রূপৰিভাগো
১৮. সরূপকথা
৬৫৩. তেপঞ্ঞাস পনিচ্চেৰং, নামধম্মা পকাসিতা;
অট্ঠৰীসৰিধং দানি, রূপং নাম কথীযতি.
৬৫৪. পথৰাপো চ তেজো চ, ৰাযো চেতি চতুব্বিধো;
চক্খুসোতঘানজিৰ্হা, কাযোতি পন পঞ্চ চ.
৬৫৫. রূপসদ্দগন্ধরসা, চত্তারো চ অথাপরং;
ইত্থিপুম্ভাৰযুগল়ং, জীৰিতং হদযম্পি চ.
৬৫৬. কাযৰিঞ্ঞত্তি চেৰাথ, ৰচীৰিঞ্ঞত্তি চ দ্ৰযং;
আকাসধাতু রূপস্স, লহুতা মুদুতা তস্স.
৬৫৭. কম্মঞ্ঞতা উপচযো, সন্ততি জরতা পন;
অনিচ্চতা চ কবল়ীকারাহারোতি সব্বথা.
৬৫৮. অট্ঠৰীসৰিধং হোতি, রূপমেতং সরূপতো;
তস্স লক্খণভেদেন, সভাৰঞ্চ ৰিভাৰযে.
৬৫৯. সন্ধারণং তু পথৰীধাতু কক্খল়লক্খণা;
আবন্ধনমাপোধাতু, আপগ্ঘরণলক্খণা.
৬৬০. পরিপাচনতা তেজোধাতু উণ্হত্তলক্খণা;
সমুদীরণতা ৰাযোধাতু ৰিত্থম্ভলক্খণা.
৬৬১. সব্বত্থাৰিনিভুত্তাপি, অসম্মিস্সকলক্খণা;
তংতংভাৰসমুস্সন্নসম্ভারেসুপলক্খিতা.
৬৬২. অঞ্ঞমঞ্ঞেনুপত্থদ্ধা, সেসরূপস্স নিস্সযা;
চতুধেৰং কলাপেসু, মহাভূতা পৰত্তরে.
৬৬৩. চক্খু সম্ভারচক্খুম্হি, সত্তক্খিপটলোচিতে;
কণ্হমণ্ডলমজ্ঝম্হি, পসাদোতি পৰুচ্চতি.
৬৬৪. যেন চক্খুপসাদেন, রূপানি অনুপস্সতি;
পরিত্তং সুখুমঞ্চেতং, ঊকাসিরসমূপমং.
৬৬৫. সোতং সোতবিলস্সন্তো,
তম্বলোমাচিতে তথা;
অঙ্গুলিৰেধনাকারে,
পসাদোতি পকাসিতো.
৬৬৬. অন্তো অজপদট্ঠানে, ঘানং ঘানবিলে ঠিতং;
জিৰ্হা জিৰ্হায মজ্ঝম্হি, উপ্পলাকারসন্নিভে.
৬৬৭. ইচ্চেৰং পন চত্তারো, তংতংদেসৰৰত্থিতা;
কাযপ্পসাদোপাদিন্নে, সব্বকেতি যথাক্কমং.
৬৬৮. রূপাদ্যাভিঘাতারহভূতানং ৰা যথারহং;
দট্ঠুকামনিদানাদিকম্মভূতানমেৰ ৰা.
৬৬৯. পসাদলক্খণা ভূতরূপানং ভূতনিস্সিতা;
কপ্পাসপটলস্নেহসন্নিভাতি চ ৰণ্ণিতা.
৬৭০. পঞ্চাপি জীৰিতারক্খা, রূপাদিপরিৰারিতা;
ধীতরাৰ কুমারাৰ, কলাপন্তরৰুত্তিনো.
৬৭১. রূপং নিভাসো ভূতানং, সদ্দো নিগ্ঘোসনং তথা;
গন্ধো চ গন্ধনং তত্থ, রসো চ রসনীযতা.
৬৭২. ভূতত্তযঞ্চ ফোট্ঠব্বং, আপোধাতুৰিৰজ্জিতং;
সদ্দো অনিযতো তত্থ, তদঞ্ঞে সহৰুত্তিনো.
৬৭৩. চক্খাদিপটিহননলক্খণা তু যথাক্কমং;
পঞ্চেৰ পঞ্চৰিঞ্ঞাণৰীথিযা ৰিসযা মতা.
৬৭৪. ইত্থিন্দ্রিযং পনিত্থিত্তং, ইত্থিভাৰোতি দেসিতো;
পুরিসত্তং তথাভাৰো, পুরিসিন্দ্রিয নামকো.
৬৭৫. তং দ্ৰযং পনুপাদিন্নে, কাযে সব্বত্থ লব্ভতি;
কলাপন্তরভিন্নঞ্চ, ভিন্নসন্তানৰত্তি চ.
৬৭৬. রূপানং কম্মজাতানং, অনুপালনলক্খণং;
জীৰিতিন্দ্রিযরূপন্তি, আযু নাম পৰুচ্চতি.
৬৭৭. মনোধাতুযা চ তথা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুযা;
নিস্সযলক্খণং ৰত্থুরূপং হদযনিস্সিতং.
৬৭৮. মজ্ঝে হদযকোসম্হি, অড্ঢপ্পসতলোহিতে;
ভূতরূপমুপাদায, চক্খাদি ৰিয ৰত্ততি.
৬৭৯. আকাসধাতু রূপানং, পরিচ্ছেদকলক্খণা;
তংতংরূপকলাপানং, পরিযন্তোতি ৰুচ্চতি.
৬৮০. চিত্তং সহজরূপানং, কাযস্স গমনাদিসু;
সন্থম্ভনসন্ধারণচলনস্স তু পচ্চযো.
৬৮১. ৰাযোধাতুৰিকারোযং, কাযৰিঞ্ঞত্তিনামকো;
ৰাযোধাতাধিকানং তু, ভূতানমিতি কেচনা.
৬৮২. তথা চিত্তসমুট্ঠিনো, ৰচীঘোসপ্পৰত্তিযং;
উপাদিন্নরূপকাযঘট্টনস্স তু পচ্চযো.
৬৮৩. পথৰীধাতুৰিকারোযং, ৰচীৰিঞ্ঞত্তিনামকো;
পথৰীধাতাধিকানং তু, ভূতানমিতি কেচনা.
৬৮৪. দ্ৰেপি কাযৰচীকম্মদ্ৰারভূতা যথাক্কমং;
তে পন ঘট্টনাহেতু-ৰিকারাকারলক্খণা.
৬৮৫. ৰিঞ্ঞাপেতীতি কাযেন, ৰাচায চ ৰিচিন্তিতং;
সযঞ্চ ৰিঞ্ঞাযতীতি, ৰিঞ্ঞত্তীতি পকিত্তিতা.
৬৮৬. লহুতা পন রূপানং, অদন্ধাকারলক্খণা;
মুদুতাপি চ রূপানং, মদ্দৰাকারলক্খণা.
৬৮৭. কম্মঞ্ঞতা চ রূপানং, যোগ্গতাকারলক্খণা;
গারৰথদ্ধতা যোগ্গপটিপক্খা যথাক্কমং.
৬৮৮. সপ্পাযমুতুমাহারং, লভিত্ৰা চিত্তসম্পদং;
লহূ মুদু চ কম্মঞ্ঞং, যদা রূপং পৰত্ততি.
৬৮৯. তথাপৰত্তরূপস্স, পৰত্তাকারভেদিতং;
লহুতাদিত্তযম্পেতং, সহৰুত্তি তদা ভৰে.
৬৯০. সপ্পাযং পটিৰেধায, পটিপত্তুপকারিতা;
সাকারা রূপসম্পত্তি, পঞ্ঞত্তাৰ মহেসিনা.
৬৯১. রূপস্সোপচযো নাম, রূপস্সাচযলক্খণো;
পৰত্তিলক্খণা রূপসন্ততীতি পকাসিতা.
৬৯২. রূপমাচযরূপেন, জাযতিচ্চুপরূপরি;
পেক্খতোপচযাকারা, জাতি গয্হতি যোগিনো.
৬৯৩. অনুপ্পবন্ধাকারেন, জাযতীতি সপেক্খতো;
তদাযং সন্ততাকারা, জাতি গয্হতি তস্স তু.
৬৯৪. এৰমাভোগভেদেন, জাতিরূপং দ্ৰিধা কতং;
অত্তূপলদ্ধিভাৰেন, জাযন্তং ৰাথ কেৰলং.
৬৯৫. রূপং ৰিৰিত্তোকাসস্স, পূরকট্ঠেন চীযতি;
অভাৰা পুনভাৰায, পৰত্তং সন্ততীতি চ.
৬৯৬. এৰমাকারভেদাৰ, সব্বাকারৰরাকরো;
জাতিরূপং দ্ৰিধাকাসি, জাতিরূপৰিরোচনো.
৬৯৭. জরতা নৰতাহাযা, রূপানং পাকলক্খণা;
অনিচ্চতন্তি মপ্পত্তি, পরিভিজ্জনলক্খণা.
৬৯৮. ইতি লক্খণরূপং তু, তিৰিধং ভিন্নকালিকং;
সভাৰরূপধম্মেসু, তংতংকালোপলক্খিতং.
৬৯৯. যেন লক্খীযতি রূপং, ভিন্নাকারং খণে খণে;
ৰিপস্সনানযত্থায, তমিচ্চাহ তথাগতো.
৭০০. কবল়ীকারো আহারো,
যাপেতব্বোজলক্খণো;
আহারো সেন্দ্রিযজাতো,
রূপকাযানুপালকো.
৭০১. ইচ্চেৰং সপরিচ্ছেদা, সৰিকারা সলক্খণা;
অকিচ্চপটিৰেধায, দযাপন্নেন তাদিনা.
৭০২. তত্থ তত্থ যথাযোগং, দেসিতাতি পকাসিতা;
রূপধম্মা সরূপেন, অট্ঠৰীসতি সব্বথা.
৭০৩. কত্ৰান জাতিমেকং তু, তত্থোপচযসন্ততিং;
সত্তৰীসতি রূপানি, ভৰন্তীতি ৰিনিদ্দিসে.
৭০৪. ভূতত্তযং তু ফোট্ঠব্বং, কত্ৰা ছব্বীসধাপি চ;
উভযং জাতিফোট্ঠব্বং, গহেত্ৰা পঞ্চৰীসতি.
৭০৫. রূপধম্মানমিচ্চেৰং, ৰিভাৰেয্য ৰিসারদো;
সরূপং নামসঙ্খেপং, সভাৰঞ্চ সলক্খণন্তি.
ইতি রূপৰিভাগে সরূপকথা নিট্ঠিতা.
অট্ঠারসমো পরিচ্ছেদো.