৬. ছট্ঠো পরিচ্ছেদো

রূপৰিভাগো

৪৮১. ইতি পঞ্চপরিচ্ছেদ-পরিচ্ছিন্নত্থসঙ্গহং;

নামধম্মমসেসেন, ৰিভাৰেত্ৰা সভাৰতো.

৪৮২. সপ্পভেদং পৰক্খামি, রূপধম্মমিতো পরং;

ভূতোপাদাযভেদেন, দুৰিধম্পি পকাসিতং.

৪৮৩. উদ্দেসলক্খণাদীহি, ৰিভাগজনকা তথা;

কলাপুপ্পত্তিতো চাপি, যথানুক্কমতো কথং?

৪৮৪. রুপ্পতীতি ভৰে রূপৰিকারপ্পচ্চযেসতি;

রূপরূপং তথা রূপপরিযাপন্নতোপরং.

৪৮৫. ভূতরূপং তু পথৰী, আপো তেজো তথাপরো;

ৰাযো চ ভৰতূপাদারূপমেত্থাতি ভাসিতং.

৪৮৬. ভূতরূপমুপাদায, পৰত্ততি ন চঞ্ঞথা;

ইচ্চুপাদাযরূপন্তি, রূপং সেসমুদীরিতং.

৪৮৭. চক্খু সোতঞ্চ ঘানঞ্চ, জিৰ্হা কাযোতি পঞ্চধা;

পসাদরূপমক্খাতং, নোপসাদং পনেতরং.

৪৮৮. রূপসদ্দগন্ধরসা, ফোট্ঠব্বমিতি পঞ্চধা;

রূপং পসাদৰিসযং, পসাদো গোচরংপরং.

৪৮৯. ইত্থত্তং পুরিসত্তঞ্চ, ভাৰরূপমুদীরিতং;

জীৰিতিন্দ্রিযরূপন্তি, উপাদিন্নপৰত্তিকং.

৪৯০. ৰত্থুরূপং তু হদযং, যং ধাতুদ্ৰযনিস্সযং;

কবল়ীকারমাহাররূপমিচ্চাহু পণ্ডিতা.

৪৯১. রূপধম্মসভাৰত্তা, রূপন্তি পরিদীপিতং;

ইচ্চেৰমট্ঠারসধা, রূপরূপমুদীরিতং.

৪৯২. অনিপ্ফন্নসভাৰত্তা, রূপাকারোপলক্খিতং;

অনিপ্ফন্নং নাম রূপং, দসধা পরিদীপিতং.

৪৯৩. রূপপ্পরিচ্ছেদং রূপমিচ্চাকাসো পকাসিতো;

কাযব্বচীৰিঞ্ঞত্তিকং, দ্ৰযং ৰিঞ্ঞত্তিরূপকং.

৪৯৪. লহুতা মুদুতা কম্ম-ঞ্ঞতা ৰিঞ্ঞত্তিযা সহ;

ৰিকাররূপমিচ্চাহু, পঞ্চধা চ ৰিভাৰিনো.

৪৯৫. উপচযো সন্ততি চ, জরতানিচ্চতাতি চ;

চতুধা লক্খণরূপং, রূপকণ্ডে ৰিভাৰিতং.

৪৯৬. ইচ্চেৰমট্ঠৰীসতিৰিধানিপি ৰিচক্খণো;

রূপানি লক্খণাদীহি, ৰিভাৰেয্য যথাক্কমং.

৪৯৭. খরতা পথৰীধাতু, সাযং কক্খল়লক্খণা;

কলাপাধিট্ঠানরসা, পটিগ্গাহোতি গয্হতি.

৪৯৮. আবন্ধনমাপোধাতু, সা পগ্ঘরণলক্খণা;

কলাপাবন্ধনরসা, সঙ্গহত্তেন গয্হতি.

৪৯৯. তেজনত্তং তেজোধাতু, সাযমুণ্হত্তলক্খণা;

পাচনরসা মদ্দৰা-নুপ্পাদনন্তি গয্হতি.

৫০০. ৰাযোধাতু ৰাযনত্তং, সা ৰিত্থম্ভনলক্খণা;

সমীরণরসাভিনি-হারভাৰেন গয্হতি.

৫০১. সব্বত্থাৰিনিভুত্তাপি, অসম্মিস্সিতলক্খণা;

তংতংভাৰসমুস্সন্নসম্ভারেসুপলক্খিতা.

৫০২. অঞ্ঞমঞ্ঞেনুপত্থদ্ধা, সেসরূপস্স নিস্সযা;

চতুদ্ধেৰং কলাপেসু, মহাভূতা পৰত্তরে.

৫০৩. চক্খু সম্ভারচক্খুম্হি, সত্তক্খিপটলোচিতে;

কণ্হমণ্ডলমজ্ঝম্হি, পসাদোতি পৰুচ্চতি.

৫০৪. যেন চক্খুপসাদেন, রূপানি অনুপস্সতি;

পরিত্তং সুখুমং চেতং, ঊকাসিরসমূপমং.

৫০৫. সোতং সোতবিলস্সন্তো,

তম্বলোমাচিতে তথা;

অঙ্গুলিৰেধনাকারে,

পসাদোতি পৰুচ্চতি.

৫০৬. অন্তো অজপদট্ঠানে, ঘানং ঘানবিলে ঠিতং;

জিৰ্হা জিৰ্হায মজ্ঝম্হি, উপ্পলাকারসন্নিভে.

৫০৭. ইচ্চেৰং পন চত্তারো, তংতংদেসৰৰত্থিতা;

কাযপ্পসাদো কাযম্হি, উপাদিন্নেতি পঞ্চধা.

৫০৮. কপ্পাসপটলস্নেহ-সন্নিভা ভূতনিস্সিতা;

পসাদা জীৰিতারক্খা, রূপাদিপরিৰারিতা.

৫০৯. ধীতা রাজকুমারাৰ, কলাপন্তরৰুত্তিনো;

দ্ৰারভূতাৰ পচ্চেকং, পঞ্চৰিঞ্ঞাণৰীথিযা.

৫১০. রূপাদাভিঘাতারহভূতানং ৰা যথাক্কমং;

দট্ঠুকামনিদানাদিকম্মভূতানমেৰ ৰা.

৫১১. পসাদলক্খণা রূপা-দাৰিঞ্জনরসা তথা;

পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ং, দ্ৰারভাৰেন গয্হরে.

৫১২. রূপং নিভাসো ভূতানং, সদ্দো নিগ্ঘোসনং তথা;

গন্ধোৰ গন্ধনং তত্থ, রসো চ রসনীযতা.

৫১৩. ইচ্চেৰং পন চত্তারো, গোচরা ভূতনিস্সিতা;

ভূতত্তযঞ্চ ফোট্ঠব্বমাপোধাতুৰিৰজ্জিতং.

৫১৪. সদ্দো অনিযতো তত্থ, তদঞ্ঞো সহৰুত্তিনো;

তংতংসভাৰভেদেন, তংতংদ্ৰারোপলক্খিতো.

৫১৫. পঞ্চেৰ পঞ্চৰিঞ্ঞাণৰীথিযা ৰিসযা মতা;

চক্খাদিপটিহননলক্খণাৰ যথাক্কমং.

৫১৬. পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ালম্বভাৰরসা তথা;

পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ং, গোচরত্তেন গয্হরে.

৫১৭. ইত্থিন্দ্রিযং পনিত্থত্তমিত্থিভাৰোতি ভাসিতো;

পুরিসত্তং তথা ভাৰো, পুরিসিন্দ্রিযনামকো.

৫১৮. তং দ্ৰযং পনুপাদিন্নকাযে সব্বত্থ লব্ভতি;

কলাপন্তরভিন্নঞ্চ, ভিন্নসন্তানৰুত্তি চ.

৫১৯. ৰসে ৰত্তেতি লিঙ্গান-মিত্থিপুম্ভাৰলক্খণং;

ইত্থীতি চ পুরিসোতি, পকাসনরসং তথা.

৫২০. ইত্থীনং পুরিসানঞ্চ, লিঙ্গস্স চ যথাক্কমং;

নিমিত্তকুত্তাকপ্পানং, কারণত্তেন গয্হতি.

৫২১. সত্তা মরন্তি নাসেন, যস্স পাণন্তি ৰুত্তিযা;

সজীৰমতকাযানং, ভেদো যেনোপলক্খিতো.

৫২২. তদেতং কম্মজাতান-মনুপালনলক্খণং;

জীৰিতং জীৰনরসং, আযুবদ্ধোতি গয্হতি.

৫২৩. মনোধাতুযা চ তথা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুযা;

নিস্সযলক্খণং ৰত্থু-রূপং হদযসম্মতং.

৫২৪. সমাধানরসং তাস-মুব্বাহত্তেন গয্হতি;

যস্মিং কুপ্পিতকালম্হি, ৰিক্খিত্তা হোন্তি পাণিনো.

৫২৫. কাযো যস্সানুসারেন, চিত্তক্খেপেন খিজ্জতি;

যস্মিং নিরুদ্ধে ৰিঞ্ঞাণ-সোতোপি চ নিরুজ্ঝতি.

৫২৬. যং নিস্সায পতিট্ঠাতি, পটিসন্ধি ভৰন্তরে;

তদেতং কম্মসম্ভূতং, পঞ্চৰোকারভূমিযং.

৫২৭. মজ্ঝে হদযকোসম্হি, অড্ঢপসতলোহিতে;

ভূতরূপমুপাদায, চক্খাদি ৰিয ৰত্ততি.

৫২৮. কবল়ীকারো আহারো, রূপাহরণলক্খণো;

কাযানুযাপনরসো, উপত্থম্ভোতি গয্হতি.

৫২৯. ওজায যায যাপেন্তি, আহারস্নেহসত্তিযা;

পাণিনো কামলোকম্হি, সাযমেৰং পৰুচ্চতি.

৫৩০. আকাসধাতু রূপানং, পরিযোসানলক্খণা;

পরিচ্ছেদরসা রূপমরিযাদোতি গয্হতি.

৫৩১. সলক্খণপরিচ্ছিন্নরূপধম্মপরিগ্গহে;

যোগীনমুপকারায, যং দেসেসি দযাপরো.

৫৩২. পরিচ্ছিন্নসভাৰানং, কলাপানং যথারহং;

পরিযন্তানমেৰেস, তদাকারো পৰুচ্চতি.

৫৩৩. গমনাদিৰচীঘোসপৰত্তম্হি যথাক্কমং;

ৰাযোপথৰিধাতূনং, যো ৰিকারো সমত্থতা.

৫৩৪. সহজোপাদিন্নকানং, ক্রিযাৰাচাপৰত্তিযা;

ৰিপ্ফন্দঘট্টনাহেতু, চিত্তানুপরিৰত্তকো.

৫৩৫. স ৰিকারৰিসেসোযং, ৰিঞ্ঞত্তীতি পকাসিতো;

ৰিঞ্ঞাপেতীতি কাযেন, ৰাচায চ ৰিচিন্তিতং.

৫৩৬. ৰাযোপথৰাধিকানং, ভূতানমিতি কেচন;

পৰুত্তা তাদিনা কায-পরিগ্গহসুখায যা.

৫৩৭. কাযো যস্সানুভাৰেন,

সহাভোগোৰ খাযতি;

যং নিরোধা পরাভূতো,

সেতি নিচ্চেতনো যথা.

৫৩৮. লোকে পপঞ্চা ৰত্তন্তি, বহুধা যায নিম্মিতা;

কপ্পেন্তি কাযমত্তানং, বালা যায চ ৰঞ্চিতা.

৫৩৯. সাযং কাযৰচীকম্ম-দ্ৰারভাৰেন লক্খিতা;

ব্যাপারঘট্টনাহেতু-ৰিকারাকারলক্খণা.

৫৪০. কাযৰাচাঅধিপ্পায-পকাসনরসা তথা;

কাযৰিপ্ফন্দঘট্টন-হেতুভাৰেন গয্হতি.

৫৪১. লহুতা পন রূপানং, অদন্ধাকারলক্খণা;

অৰিত্থানরসা সল্ল-হুকৰুত্তীতি গয্হতি.

৫৪২. মুদুতাপি চ রূপানং, কক্খল়াভাৰলক্খণা;

কিচ্চাৰিরুজ্ঝনরসা, অনুকুল্যন্তি গয্হতি.

৫৪৩. কম্মঞ্ঞতা চ রূপানং, অলংকিচ্চস্স লক্খণা;

পৰত্তিসম্পত্তিরসা, যোগ্গভাৰোতি গয্হতি.

৫৪৪. সপ্পাযমুতুমাহারং, লদ্ধা চিত্তমনামযং;

লহূ মুদু চ কম্মঞ্ঞং, যদা রূপং পৰত্ততি.

৫৪৫. তথা পৰত্তরূপস্স, পৰত্তাকারভেদিতং;

লহুতাদিত্তযম্পেতং, সহৰুত্তি তদা ভৰে.

৫৪৬. সপ্পাযপটিৰেধায, পটিপত্তুপকারিকা;

সাকারা রূপসম্পত্তি, পঞ্ঞত্তেৰং মহেসিনা.

৫৪৭. রূপস্সোপচযো নাম, রূপস্সাচযলক্খণো;

রূপুম্মুজ্জাপনরসো, পারিপূরীতি গয্হতি.

৫৪৮. পৰত্তিলক্খণা রূপ-সন্ততীতি পকাসিতা;

অনুপ্পবন্ধনরসা, অৰিচ্ছেদোতি গয্হতি.

৫৪৯. রূপমাচযরূপেন, জাযতিচ্চুপরূপরি;

পেক্খতোপচাযাকারা, জাতি গয্হতি যোগিনা.

৫৫০. অনুপ্পবন্ধাকারেন, জাযতীতি সমেক্খতো;

তদাযং সন্ততাকারা, সমুপট্ঠাসি চেতসি.

৫৫১. এৰমাভোগভেদেন, জাতিরূপং দ্ৰিধা কতং;

অত্থূপলদ্ধিভাৰেন, জাযন্তং ৰাথ কেৰলং.

৫৫২. রূপৰিৰিত্তমোকাসং, পুরক্খত্তেন চীযতি;

অভাৰা পন ভাৰায, পৰত্তমিতি সন্ততি.