৬. ছট্ঠো পরিচ্ছেদো
রূপৰিভাগো
৪৮১. ইতি পঞ্চপরিচ্ছেদ-পরিচ্ছিন্নত্থসঙ্গহং;
নামধম্মমসেসেন, ৰিভাৰেত্ৰা সভাৰতো.
৪৮২. সপ্পভেদং পৰক্খামি, রূপধম্মমিতো পরং;
ভূতোপাদাযভেদেন, দুৰিধম্পি পকাসিতং.
৪৮৩. উদ্দেসলক্খণাদীহি, ৰিভাগজনকা তথা;
কলাপুপ্পত্তিতো চাপি, যথানুক্কমতো কথং?
৪৮৪. রুপ্পতীতি ভৰে রূপৰিকারপ্পচ্চযেসতি;
রূপরূপং তথা রূপপরিযাপন্নতোপরং.
৪৮৫. ভূতরূপং তু পথৰী, আপো তেজো তথাপরো;
ৰাযো চ ভৰতূপাদারূপমেত্থাতি ভাসিতং.
৪৮৬. ভূতরূপমুপাদায, পৰত্ততি ন চঞ্ঞথা;
ইচ্চুপাদাযরূপন্তি, রূপং সেসমুদীরিতং.
৪৮৭. চক্খু সোতঞ্চ ঘানঞ্চ, জিৰ্হা কাযোতি পঞ্চধা;
পসাদরূপমক্খাতং, নোপসাদং পনেতরং.
৪৮৮. রূপসদ্দগন্ধরসা, ফোট্ঠব্বমিতি পঞ্চধা;
রূপং পসাদৰিসযং, পসাদো গোচরংপরং.
৪৮৯. ইত্থত্তং পুরিসত্তঞ্চ, ভাৰরূপমুদীরিতং;
জীৰিতিন্দ্রিযরূপন্তি, উপাদিন্নপৰত্তিকং.
৪৯০. ৰত্থুরূপং তু হদযং, যং ধাতুদ্ৰযনিস্সযং;
কবল়ীকারমাহাররূপমিচ্চাহু পণ্ডিতা.
৪৯১. রূপধম্মসভাৰত্তা, রূপন্তি পরিদীপিতং;
ইচ্চেৰমট্ঠারসধা, রূপরূপমুদীরিতং.
৪৯২. অনিপ্ফন্নসভাৰত্তা, রূপাকারোপলক্খিতং;
অনিপ্ফন্নং নাম রূপং, দসধা পরিদীপিতং.
৪৯৩. রূপপ্পরিচ্ছেদং রূপমিচ্চাকাসো পকাসিতো;
কাযব্বচীৰিঞ্ঞত্তিকং, দ্ৰযং ৰিঞ্ঞত্তিরূপকং.
৪৯৪. লহুতা মুদুতা কম্ম-ঞ্ঞতা ৰিঞ্ঞত্তিযা সহ;
ৰিকাররূপমিচ্চাহু, পঞ্চধা চ ৰিভাৰিনো.
৪৯৫. উপচযো সন্ততি চ, জরতানিচ্চতাতি চ;
চতুধা লক্খণরূপং, রূপকণ্ডে ৰিভাৰিতং.
৪৯৬. ইচ্চেৰমট্ঠৰীসতিৰিধানিপি ৰিচক্খণো;
রূপানি লক্খণাদীহি, ৰিভাৰেয্য যথাক্কমং.
৪৯৭. খরতা পথৰীধাতু, সাযং কক্খল়লক্খণা;
কলাপাধিট্ঠানরসা, পটিগ্গাহোতি গয্হতি.
৪৯৮. আবন্ধনমাপোধাতু, সা পগ্ঘরণলক্খণা;
কলাপাবন্ধনরসা, সঙ্গহত্তেন গয্হতি.
৪৯৯. তেজনত্তং তেজোধাতু, সাযমুণ্হত্তলক্খণা;
পাচনরসা মদ্দৰা-নুপ্পাদনন্তি গয্হতি.
৫০০. ৰাযোধাতু ৰাযনত্তং, সা ৰিত্থম্ভনলক্খণা;
সমীরণরসাভিনি-হারভাৰেন গয্হতি.
৫০১. সব্বত্থাৰিনিভুত্তাপি, অসম্মিস্সিতলক্খণা;
তংতংভাৰসমুস্সন্নসম্ভারেসুপলক্খিতা.
৫০২. অঞ্ঞমঞ্ঞেনুপত্থদ্ধা, সেসরূপস্স নিস্সযা;
চতুদ্ধেৰং কলাপেসু, মহাভূতা পৰত্তরে.
৫০৩. চক্খু সম্ভারচক্খুম্হি, সত্তক্খিপটলোচিতে;
কণ্হমণ্ডলমজ্ঝম্হি, পসাদোতি পৰুচ্চতি.
৫০৪. যেন চক্খুপসাদেন, রূপানি অনুপস্সতি;
পরিত্তং সুখুমং চেতং, ঊকাসিরসমূপমং.
৫০৫. সোতং সোতবিলস্সন্তো,
তম্বলোমাচিতে তথা;
অঙ্গুলিৰেধনাকারে,
পসাদোতি পৰুচ্চতি.
৫০৬. অন্তো অজপদট্ঠানে, ঘানং ঘানবিলে ঠিতং;
জিৰ্হা জিৰ্হায মজ্ঝম্হি, উপ্পলাকারসন্নিভে.
৫০৭. ইচ্চেৰং পন চত্তারো, তংতংদেসৰৰত্থিতা;
কাযপ্পসাদো কাযম্হি, উপাদিন্নেতি পঞ্চধা.
৫০৮. কপ্পাসপটলস্নেহ-সন্নিভা ভূতনিস্সিতা;
পসাদা জীৰিতারক্খা, রূপাদিপরিৰারিতা.
৫০৯. ধীতা রাজকুমারাৰ, কলাপন্তরৰুত্তিনো;
দ্ৰারভূতাৰ পচ্চেকং, পঞ্চৰিঞ্ঞাণৰীথিযা.
৫১০. রূপাদাভিঘাতারহভূতানং ৰা যথাক্কমং;
দট্ঠুকামনিদানাদিকম্মভূতানমেৰ ৰা.
৫১১. পসাদলক্খণা রূপা-দাৰিঞ্জনরসা তথা;
পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ং, দ্ৰারভাৰেন গয্হরে.
৫১২. রূপং নিভাসো ভূতানং, সদ্দো নিগ্ঘোসনং তথা;
গন্ধোৰ গন্ধনং তত্থ, রসো চ রসনীযতা.
৫১৩. ইচ্চেৰং পন চত্তারো, গোচরা ভূতনিস্সিতা;
ভূতত্তযঞ্চ ফোট্ঠব্বমাপোধাতুৰিৰজ্জিতং.
৫১৪. সদ্দো অনিযতো তত্থ, তদঞ্ঞো সহৰুত্তিনো;
তংতংসভাৰভেদেন, তংতংদ্ৰারোপলক্খিতো.
৫১৫. পঞ্চেৰ পঞ্চৰিঞ্ঞাণৰীথিযা ৰিসযা মতা;
চক্খাদিপটিহননলক্খণাৰ যথাক্কমং.
৫১৬. পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ালম্বভাৰরসা তথা;
পঞ্চৰিঞ্ঞাণযুগল়ং, গোচরত্তেন গয্হরে.
৫১৭. ইত্থিন্দ্রিযং পনিত্থত্তমিত্থিভাৰোতি ভাসিতো;
পুরিসত্তং তথা ভাৰো, পুরিসিন্দ্রিযনামকো.
৫১৮. তং দ্ৰযং পনুপাদিন্নকাযে সব্বত্থ লব্ভতি;
কলাপন্তরভিন্নঞ্চ, ভিন্নসন্তানৰুত্তি চ.
৫১৯. ৰসে ৰত্তেতি লিঙ্গান-মিত্থিপুম্ভাৰলক্খণং;
ইত্থীতি চ পুরিসোতি, পকাসনরসং তথা.
৫২০. ইত্থীনং পুরিসানঞ্চ, লিঙ্গস্স চ যথাক্কমং;
নিমিত্তকুত্তাকপ্পানং, কারণত্তেন গয্হতি.
৫২১. সত্তা মরন্তি নাসেন, যস্স পাণন্তি ৰুত্তিযা;
সজীৰমতকাযানং, ভেদো যেনোপলক্খিতো.
৫২২. তদেতং কম্মজাতান-মনুপালনলক্খণং;
জীৰিতং জীৰনরসং, আযুবদ্ধোতি গয্হতি.
৫২৩. মনোধাতুযা চ তথা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুযা;
নিস্সযলক্খণং ৰত্থু-রূপং হদযসম্মতং.
৫২৪. সমাধানরসং তাস-মুব্বাহত্তেন গয্হতি;
যস্মিং কুপ্পিতকালম্হি, ৰিক্খিত্তা হোন্তি পাণিনো.
৫২৫. কাযো যস্সানুসারেন, চিত্তক্খেপেন খিজ্জতি;
যস্মিং নিরুদ্ধে ৰিঞ্ঞাণ-সোতোপি চ নিরুজ্ঝতি.
৫২৬. যং নিস্সায পতিট্ঠাতি, পটিসন্ধি ভৰন্তরে;
তদেতং কম্মসম্ভূতং, পঞ্চৰোকারভূমিযং.
৫২৭. মজ্ঝে হদযকোসম্হি, অড্ঢপসতলোহিতে;
ভূতরূপমুপাদায, চক্খাদি ৰিয ৰত্ততি.
৫২৮. কবল়ীকারো আহারো, রূপাহরণলক্খণো;
কাযানুযাপনরসো, উপত্থম্ভোতি গয্হতি.
৫২৯. ওজায যায যাপেন্তি, আহারস্নেহসত্তিযা;
পাণিনো কামলোকম্হি, সাযমেৰং পৰুচ্চতি.
৫৩০. আকাসধাতু রূপানং, পরিযোসানলক্খণা;
পরিচ্ছেদরসা রূপমরিযাদোতি গয্হতি.
৫৩১. সলক্খণপরিচ্ছিন্নরূপধম্মপরিগ্গহে;
যোগীনমুপকারায, যং দেসেসি দযাপরো.
৫৩২. পরিচ্ছিন্নসভাৰানং, কলাপানং যথারহং;
পরিযন্তানমেৰেস, তদাকারো পৰুচ্চতি.
৫৩৩. গমনাদিৰচীঘোসপৰত্তম্হি যথাক্কমং;
ৰাযোপথৰিধাতূনং, যো ৰিকারো সমত্থতা.
৫৩৪. সহজোপাদিন্নকানং, ক্রিযাৰাচাপৰত্তিযা;
ৰিপ্ফন্দঘট্টনাহেতু, চিত্তানুপরিৰত্তকো.
৫৩৫. স ৰিকারৰিসেসোযং, ৰিঞ্ঞত্তীতি পকাসিতো;
ৰিঞ্ঞাপেতীতি কাযেন, ৰাচায চ ৰিচিন্তিতং.
৫৩৬. ৰাযোপথৰাধিকানং, ভূতানমিতি কেচন;
পৰুত্তা তাদিনা কায-পরিগ্গহসুখায যা.
৫৩৭. কাযো যস্সানুভাৰেন,
সহাভোগোৰ খাযতি;
যং নিরোধা পরাভূতো,
সেতি নিচ্চেতনো যথা.
৫৩৮. লোকে পপঞ্চা ৰত্তন্তি, বহুধা যায নিম্মিতা;
কপ্পেন্তি কাযমত্তানং, বালা যায চ ৰঞ্চিতা.
৫৩৯. সাযং কাযৰচীকম্ম-দ্ৰারভাৰেন লক্খিতা;
ব্যাপারঘট্টনাহেতু-ৰিকারাকারলক্খণা.
৫৪০. কাযৰাচাঅধিপ্পায-পকাসনরসা তথা;
কাযৰিপ্ফন্দঘট্টন-হেতুভাৰেন গয্হতি.
৫৪১. লহুতা পন রূপানং, অদন্ধাকারলক্খণা;
অৰিত্থানরসা সল্ল-হুকৰুত্তীতি গয্হতি.
৫৪২. মুদুতাপি চ রূপানং, কক্খল়াভাৰলক্খণা;
কিচ্চাৰিরুজ্ঝনরসা, অনুকুল্যন্তি গয্হতি.
৫৪৩. কম্মঞ্ঞতা চ রূপানং, অলংকিচ্চস্স লক্খণা;
পৰত্তিসম্পত্তিরসা, যোগ্গভাৰোতি গয্হতি.
৫৪৪. সপ্পাযমুতুমাহারং, লদ্ধা চিত্তমনামযং;
লহূ মুদু চ কম্মঞ্ঞং, যদা রূপং পৰত্ততি.
৫৪৫. তথা পৰত্তরূপস্স, পৰত্তাকারভেদিতং;
লহুতাদিত্তযম্পেতং, সহৰুত্তি তদা ভৰে.
৫৪৬. সপ্পাযপটিৰেধায, পটিপত্তুপকারিকা;
সাকারা রূপসম্পত্তি, পঞ্ঞত্তেৰং মহেসিনা.
৫৪৭. রূপস্সোপচযো নাম, রূপস্সাচযলক্খণো;
রূপুম্মুজ্জাপনরসো, পারিপূরীতি গয্হতি.
৫৪৮. পৰত্তিলক্খণা রূপ-সন্ততীতি পকাসিতা;
অনুপ্পবন্ধনরসা, অৰিচ্ছেদোতি গয্হতি.
৫৪৯. রূপমাচযরূপেন, জাযতিচ্চুপরূপরি;
পেক্খতোপচাযাকারা, জাতি গয্হতি যোগিনা.
৫৫০. অনুপ্পবন্ধাকারেন, জাযতীতি সমেক্খতো;
তদাযং সন্ততাকারা, সমুপট্ঠাসি চেতসি.
৫৫১. এৰমাভোগভেদেন, জাতিরূপং দ্ৰিধা কতং;
অত্থূপলদ্ধিভাৰেন, জাযন্তং ৰাথ কেৰলং.
৫৫২. রূপৰিৰিত্তমোকাসং, পুরক্খত্তেন চীযতি;
অভাৰা পন ভাৰায, পৰত্তমিতি সন্ততি.