১৮. অট্ঠারসমো পরিচ্ছেদো

দিট্ঠিৰিসুদ্ধিনিদ্দেসো

১১৭০. সমাধিং পন সাভিঞ্ঞং, ভাৰেত্ৰা তদনন্তরং;

ভাৰেতব্বা যতো পঞ্ঞা, ভিক্খুনা তেন ধীমতা.

১১৭১. ততোহং দানি ৰক্খামি, পঞ্ঞাভাৰনমুত্তমং;

সমাসেনেৰ ভিক্খূনং, পরং পীতিসুখাৰহং.

১১৭২. কা পঞ্ঞা পন কো চত্থো,

কিমস্সা লক্খণাদিকং;

কতিধা সা কথং তেন,

ভাৰেতব্বাতি ৰুচ্চতে. –

১১৭৩. পঞ্ঞা ৰিপস্সনাপঞ্ঞা, পুঞ্ঞচিত্তসমাযুতা;

পজানাতীতি পঞ্ঞা সা, জাননা ৰা পকারতো.

১১৭৪. সঞ্ঞাৰিঞ্ঞাণপঞ্ঞানং, কো ৰিসেসো কিমন্তরং;

সঞ্ঞাৰিঞ্ঞাণপঞ্ঞানং, জাননত্তে সমেপি চ.

১১৭৫. যা সঞ্জাননমত্তংৰ, সঞ্ঞা নীলাদিতো পন;

লক্খণপ্পটিৰেধং তু, কাতুং সক্কোতি নেৰ সা.

১১৭৬. ৰিঞ্ঞাণং পন জানাতি, নীলপীতাদিগোচরং;

সক্কোতিপি অনিচ্চাদিলক্খণং পটিৰিজ্ঝিতুং.

১১৭৭. উস্সক্কিত্ৰা ন সক্কোতি, মগ্গং পাপেতুমেৰ তং;

পঞ্ঞা ৰুত্তনযং কাতুং, সক্কোতি তিৰিধম্পি তং.

১১৭৮. ইমেসং পন তিণ্ণম্পি, ৰিসেসো সমুদীরিতো;

সব্বেসং পন ধম্মানং, সভাৰপটিৰেধনং.

১১৭৯. লক্খণং পন পঞ্ঞায, লক্খণঞ্ঞূহি দীপিতং;

সম্মোহনন্ধকারস্স, ৰিদ্ধংসনরসা মতা.

১১৮০. অসম্মোহপচ্চুপট্ঠানা, সমাধাসন্নকারণা;

এৰমেত্থ চ ৰিঞ্ঞেয্যা, পঞ্ঞায লক্খণাদিকা.

কতিধাতি এত্থ –

১১৮১. লক্খণেনেকধা ৰুত্তা,

লোকিকালোকিকা দ্ৰিধা;

লোকিযেনেত্থ মগ্গেন,

যুত্তা সা লোকিকা সিযা.

১১৮২. লোকুত্তরেন মগ্গেন, যুত্তা লোকুত্তরা মতা;

তিৰিধাপি সিযা পঞ্ঞা, চিন্তাসুতমযাদিতো.

১১৮৩. তত্থত্তনোৰ চিন্তায, নিপ্ফন্নত্তাতি তস্স সা;

হোতি চিন্তামযা পঞ্ঞা, ভূরিপঞ্ঞেন দেসিতা.

১১৮৪. পরতো পন সুত্ৰান, লদ্ধা পঞ্ঞা অযং ইধ;

সুতেনেৰ চ নিপ্ফন্না, পঞ্ঞা সুতমযা মতা.

১১৮৫. যথা ৰাপি তথা চেত্থ, ভাৰনায ৰসেন তু;

নিপ্ফন্না অপ্পনাপত্তা, পঞ্ঞা সা ভাৰনামযা.

১১৮৬. পটিসম্ভিদাচতুক্কস্স, ৰসেন চতুধা সিযা;

অত্থধম্মনিরুত্তীসু, ঞাণং ঞাণেসু তীসুপি.

১১৮৭. যং কিঞ্চি পচ্চযুপ্পন্নং, ৰিপাকা চ ক্রিযা তথা;

নিব্বানং ভাসিতত্থো চ, পঞ্চেতে অত্থসঞ্ঞিতা.

১১৮৮. ফলনিব্বত্তকো হেতু, অরিযমগ্গো চ ভাসিতং;

কুসলাকুসলঞ্চেতি, পঞ্চেতে ধম্মসঞ্ঞিতা.

১১৮৯. তস্মিং অত্থে চ ধম্মে চ, যা সভাৰনিরুত্তি তু;

নিরুত্তীতি চ নিদ্দিট্ঠা, নিরুত্তিকুসলেন সা.

১১৯০. ঞাণং আরম্মণং কত্ৰা, তিৰিধং পচ্চৰেক্খতো;

তেসু ঞাণেসু যং ঞাণং, পটিভানন্তি তং মতং.

১১৯১. পরিযত্তিপরিপুচ্ছাহি, সৰনাধিগমেহি চ;

পুব্বযোগেন গচ্ছন্তি, পভেদং পটিসম্ভিদা.

কথং ভাৰেতব্বাতি এত্থ –

১১৯২. খন্ধাদীসু হি ধম্মেসু, ভূমিভূতেসু যোগিনা;

উগ্গহাদিৰসেনেত্থ, কত্ৰা পরিচযং পন.

১১৯৩. সীলং চিত্তৰিসুদ্ধিঞ্চ, সম্পাদেত্ৰা ততো পরং;

দিট্ঠিসুদ্ধাদযো পঞ্চ, সম্পাদেন্তেন সুদ্ধিযা.

১১৯৪. তায পঞ্ঞায যুত্তেন, ভীতেন জননাদিতো;

ভাৰেতব্বা ভৰাভাৰং, পত্থযন্তেন ভিক্খুনা.

১১৯৫. রূপঞ্চ ৰেদনা সঞ্ঞা, সঙ্খারা চেৰ সব্বসো;

ৰিঞ্ঞাণঞ্চেতি পঞ্চেতে, খন্ধা সম্বুদ্ধদেসিতা.

১১৯৬. তত্থ যং কিঞ্চি রূপং তং, অতীতানাগতাদিকং;

অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা, সুখুমোল়ারিকম্পি ৰা.

১১৯৭. হীনং ৰাপি পণীতং ৰা, যং দূরে যঞ্চ সন্তিকে;

সব্বং তমেকতো কত্ৰা, রূপক্খন্ধোতি ৰুচ্চতি.

১১৯৮. ইতরেসুপি যং কিঞ্চি, তং ৰেদযিতলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৰা, ৰেদনাক্খন্ধতা কতা.

১১৯৯. চিত্তজং পন যং কিঞ্চি, তং সঞ্জাননলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৰা, সঞ্ঞাক্খন্ধোতি ৰুচ্চতি.

১২০০. যং কিঞ্চি চিত্তসম্ভূতং, অভিসঙ্খারলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৰা, সঙ্খারক্খন্ধতা কতা.

১২০১. তত্থ চিত্তং তু যং কিঞ্চি, তং ৰিজাননলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৰা, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধতা কতা.

১২০২. চত্তারো চ মহাভূতা, উপাদা চতুৰীসতি;

অট্ঠৰীসতিধা চেতং, রূপং রূপন্তি গণ্হতি.

১২০৩. একাসীতিযা চিত্তেন, সংযুত্তা ৰেদনাদযো;

ৰেদনাসঞ্ঞাসঙ্খার-ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধসঞ্ঞিতা.

১২০৪. চত্তারোরূপিনো খন্ধে, নামন্তি পরিগণ্হতি;

রূপক্খন্ধো ভৰে রূপং, নামক্খন্ধা অরূপিনো.

১২০৫. রুপ্পনলক্খণং রূপং, নামং নমনলক্খণং;

ইতি সঙ্খেপতো নাম-রূপং সো পরিগণ্হতি.

১২০৬. ফালেন্তো ৰিয তালস্স, কন্দং তু যমকং দ্ৰিধা;

ৰৰত্থপেতি নামঞ্চ, রূপঞ্চাতি দ্ৰিধা পন.

১২০৭. নামতো রূপতো অঞ্ঞো,

সত্তো ৰা পুগ্গলোপি ৰা;

অত্তা ৰা কোচি নত্থীতি,

নিট্ঠং গচ্ছতি সব্বদা.

১২০৮. এৰং ৰৰত্থপেত্ৰা সো, নামরূপং সভাৰতো;

সত্তসম্মোহঘাতত্থং, বহুসুত্তৰসেনিধ.

১২০৯. নামরূপমত্তঞ্ঞেৰ, নত্থি কোচিধ পুগ্গলো;

এৰমেত্থ পণ্ডিতো পোসো, ৰৰত্থপেতি তং পন.

ৰুত্তং হেতং –

১২১০. ‘‘যথাপি অঙ্গসম্ভারা,

হোতি সদ্দো রথো ইতি;

এৰং খন্ধেসু সন্তেসু,

হোতি সত্তোতি সম্মুতী’’তি.

১২১১. যথাপি দারুযন্তম্পি, নিজ্জীৰঞ্চ নিরীহকং;

দারুরজ্জুসমাযোগে, তং গচ্ছতিপি তিট্ঠতি.

১২১২. তথেদং নামরূপম্পি, নিজ্জীৰঞ্চ নিরীহকং;

অঞ্ঞমঞ্ঞসমাযোগে, তং গচ্ছতিপি তিট্ঠতি.

তেনাহু পোরাণা –

১২১৩. ‘‘নামঞ্চ রূপঞ্চ ইধত্থি সচ্চতো,

ন হেত্থ সত্তো মনুজো চ ৰিজ্জতি;

সুঞ্ঞং ইদং যন্তমিৰাভিসঙ্খতং,

দুক্খস্স পুঞ্জো তিণকট্ঠসাদিসো’’তি.

১২১৪. অঞ্ঞমঞ্ঞূপনিস্সায, দণ্ডকেসু ঠিতেসু হি;

একস্মিং পতমানে তু, তথেৰ পততীতরো.

তেনাহু পোরাণা –

১২১৫. ‘‘যমকং নামরূপঞ্চ, উভো অঞ্ঞোঞ্ঞনিস্সিতা;

একস্মিং ভিজ্জমানস্মিং, উভো ভিজ্জন্তি পচ্চযা’’তি.

১২১৬. উতিন্নং নামরূপানং, নামং নিত্তেজমেত্থ তং;

সকেনেৰ হি তেজেন, ন সক্কোতি পৰত্তিতুং.

১২১৭. ন ব্যাহরতি নো সেতি, ন তিট্ঠতি ন গচ্ছতি;

ন ভেদেতি ন চোরেতি, ন ভুঞ্জতি ন খাদতি.

১২১৮. তথা রূপম্পি নিত্তেজং, ৰিনা নামঞ্চ সব্বথা;

সকেনেৰ হি তেজেন, ন সক্কোতি পৰত্তিতুং.

১২১৯. ভুঞ্জামীতি পিৰামীতি, খাদামীতি তথেৰ চ;

রোদামীতি হসামীতি, রূপস্সেতং ন ৰিজ্জতি.

১২২০. নামং নিস্সায রূপং তু, রূপং নিস্সায নামকং;

পৰত্ততি সদা সব্বং, পঞ্চৰোকারভূমিযং.

১২২১. ইমস্স পন অত্থস্স, আৰিভাৰত্থমেৰ চ;

জচ্চন্ধপীঠসপ্পীনং, ৰত্তব্বা উপমা ইধ.

১২২২. যথা হি নাৰং নিস্সায, মনুস্সা যন্তি অণ্ণৰে;

এৰং রূপম্পি নিস্সায, নামকাযো পৰত্ততি.

১২২৩. যথা মনুস্সে নিস্সায, নাৰা গচ্ছতি অণ্ণৰে;

এৰং নামম্পি নিস্সায, রূপকাযো পৰত্ততি.

১২২৪. সত্তসঞ্ঞং ৰিনোদেত্ৰা, নামরূপস্স সব্বথা;

যাথাৰদস্সনং এতং, ‘‘দিট্ঠিসুদ্ধী’’তি ৰুচ্চতি.

১২২৫. পরিমুচ্চিতুকামো চ, দুক্খতো জাতিআদিতো;

অন্তদ্ৰযং ৰিৰজ্জেত্ৰা, ভাৰযে পন পণ্ডিতো.

১২২৬. দিট্ঠিৰিসুদ্ধিমিমং পরিসুদ্ধং,

সুট্ঠুতরং তু করোতি নরো যো;

দিট্ঠিগতানি মলানি অসেসং,

নাসমুপেন্তি হি তস্স নরস্স.

ইতি অভিধম্মাৰতারে দিট্ঠিৰিসুদ্ধিনিদ্দেসো নাম

অট্ঠারসমো পরিচ্ছেদো.