৭. সমুচ্চযপরিচ্ছেদো
১. দ্ৰাসত্ততিৰিধা ৰুত্তা, ৰত্থুধম্মা সলক্খণা.
তেসং দানি যথাযোগং, পৰক্খামি সমুচ্চযং.
২. অকুসলসঙ্গহো মিস্সকসঙ্গহো বোধিপক্খিযসঙ্গহো সব্বসঙ্গহো চেতি সমুচ্চযসঙ্গহো চতুব্বিধো ৰেদিতব্বো.
অকুসলসঙ্গহো
৩. কথং? অকুসলসঙ্গহে তাৰ চত্তারো আসৰা – কামাসৰো ভৰাসৰো দিট্ঠাসৰো অৰিজ্জাসৰো.
৪. চত্তারো ওঘা – কামোঘো ভৰোঘো দিট্ঠোঘো অৰিজ্জোঘো.
৫. চত্তারো যোগা – কামযোগো ভৰযোগো দিট্ঠিযোগো অৰিজ্জাযোগো.
৬. চত্তারো গন্থা – অভিজ্ঝাকাযগন্থো, ব্যাপাদো কাযগন্থো, সীলব্বতপরামাসো কাযগন্থো, ইদংসচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো.
৭. চত্তারো উপাদানা – কামুপাদানং দিট্ঠুপাদানং সীলব্বতুপাদানং অত্তৰাদুপাদানং.
৮. ছ নীৰরণানি – কামচ্ছন্দনীৰরণং ব্যাপাদনীৰরণং থিনমিদ্ধনীৰরণং উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৰরণং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণং.
৯. সত্ত অনুসযা – কামরাগানুসযো ভৰরাগানুসযো পটিঘানুসযো মানানুসযো দিট্ঠানুসযো ৰিচিকিচ্ছানুসযো অৰিজ্জানুসযো.
১০. দস সংযোজনানি – কামরাগসংযোজনং রূপরাগসংযোজনং অরূপরাগসংযোজনং পটিঘসংযোজনং মানসংযোজনং দিট্ঠিসংযোজনং সীলব্বতপরামাসসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং উদ্ধচ্চসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনং সুত্তন্তে.
১১. অপরানিপি দস সংযোজনানি – কামরাগসংযোজনং ভৰরাগসংযোজনং পটিঘসংযোজনং মানসংযোজনং দিট্ঠিসংযোজনং সীলব্বতপরামাসসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং ইস্সাসংযোজনং মচ্ছরিযসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনং অভিধম্মে (ৰিভ. ৯৬৯).
১২. দস কিলেসা – লোভো দোসো মোহো মানো দিট্ঠি ৰিচিকিচ্ছা থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং.
১৩. আসৰাদীসু পনেত্থ কামভৰনামেন তব্বত্থুকা তণ্হা অধিপ্পেতা, সীলব্বতপরামাসো ইদংসচ্চাভিনিৰেসো অত্তৰাদুপাদো চ তথাপৰত্তং দিট্ঠিগতমেৰ পৰুচ্চতি.
১৪. আসৰোঘা চ যোগা চ,
তযো গন্থা চ ৰত্থুতো;
উপাদানা দুৰে ৰুত্তা,
অট্ঠ নীৰরণা সিযুং.
ছল়েৰানুসযা হোন্তি, নৰ সংযোজনা মতা;
কিলেসা দস ৰুত্তোযং, নৰধা পাপসঙ্গহো.
মিস্সকসঙ্গহো
১৫. মিস্সকসঙ্গহে ছ হেতূ – লোভো দোসো মোহো অলোভো অদোসো অমোহো.
১৬. সত্ত ঝানঙ্গানি – ৰিতক্কো ৰিচারো পীতি একগ্গতা সোমনস্সং দোমনস্সং উপেক্খা.
১৭. দ্ৰাদস মগ্গঙ্গানি – সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো সম্মাৰাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধি মিচ্ছাদিট্ঠি মিচ্ছাসঙ্কপ্পো মিচ্ছাৰাযামো মিচ্ছাসমাধি.
১৮. বাৰীসতিন্দ্রিযানি – চক্খুন্দ্রিযং সোতিন্দ্রিযং ঘানিন্দ্রিযং জিৰ্হিন্দ্রিযং কাযিন্দ্রিযং ইত্থিন্দ্রিযং পুরিসিন্দ্রিযং জীৰিতিন্দ্রিযং মনিন্দ্রিযং সুখিন্দ্রিযং দুক্খিন্দ্রিযং সোমনস্সিন্দ্রিযং দোমনস্সিন্দ্রিযং উপেক্খিন্দ্রিযং সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযং অনঞ্ঞাতঞ্ঞস্সামীতিন্দ্রিযং অঞ্ঞিন্দ্রিযং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং.
১৯. নৰ বলানি – সদ্ধাবলং ৰীরিযবলং সতিবলং সমাধিবলং পঞ্ঞাবলং হিরিবলং ওত্তপ্পবলং অহিরিকবলং অনোত্তপ্পবলং.
২০. চত্তারো অধিপতী – ছন্দাধিপতি ৰীরিযাধিপতি চিত্তাধিপতি ৰীমংসাধিপতি.
২১. চত্তারো আহারা – কবল়ীকারো আহারো, ফস্সো দুতিযো, মনোসঞ্চেতনা ততিযা, ৰিঞ্ঞাণং চতুত্থং.
২২. ইন্দ্রিযেসু পনেত্থ সোতাপত্তিমগ্গঞাণং অনঞ্ঞাতঞ্ঞস্সামীতিন্দ্রিযং.
২৩. অরহত্তফলঞাণং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং.
২৪. মজ্ঝে ছ ঞাণানি অঞ্ঞিন্দ্রিযানীতি পৰুচ্চন্তি.
২৫. জীৰিতিন্দ্রিযঞ্চ রূপারূপৰসেন দুৰিধং হোতি.
২৬. পঞ্চৰিঞ্ঞাণেসু ঝানঙ্গানি, অৰীরিযেসু বলানি, অহেতুকেসু মগ্গঙ্গানি ন লব্ভন্তি.
২৭. তথা ৰিচিকিচ্ছাচিত্তে একগ্গতা মগ্গিন্দ্রিযবলভাৰং ন গচ্ছতি.
২৮. দ্ৰিহেতুকতিহেতুকজৰনেস্ৰেৰ যথাসম্ভৰং অধিপতি একোৰ লব্ভতীতি.
২৯. ছ হেতূ পঞ্চ ঝানঙ্গা, মগ্গঙ্গা নৰ ৰত্থুতো.
সোল়সিন্দ্রিযধম্মা চ, বলধম্মা নৰেরিতা.
চত্তারোধিপতি ৰুত্তা, তথাহারাতি সত্তধা;
কুসলাদিসমাকিণ্ণো, ৰুত্তোমিস্সকসঙ্গহো.
বোধিপক্খিযসঙ্গহো
৩০. বোধিপক্খিযসঙ্গহে চত্তারো সতিপট্ঠানা কাযানুপস্সনাসতিপট্ঠানং ৰেদনানুপস্সনাসতিপট্ঠানং চিত্তানুপস্সনাসতিপট্ঠানং ধম্মানুপস্সনাসতিপট্ঠানং.
৩১. চত্তারো সম্মপ্পধানা উপ্পন্নানং পাপকানং পহানায ৰাযামো, অনুপ্পন্নানং পাপকানং অনুপ্পাদায ৰাযামো, অনুপ্পন্নানং কুসলানং উপ্পাদায ৰাযামো, উপ্পন্নানং কুসলানং ভিয্যোভাৰায ৰাযামো.
৩২. চত্তারো ইদ্ধিপাদা – ছন্দিদ্ধিপাদো ৰীরিযিদ্ধিপাদো চিত্তিদ্ধিপাদো ৰীমংসিদ্ধিপাদো.
৩৩. পঞ্চিন্দ্রিযানি – সদ্ধিন্দ্রিযং ৰীরিযিন্দ্রিযং সতিন্দ্রিযং সমাধিন্দ্রিযং পঞ্ঞিন্দ্রিযং.
৩৪. পঞ্চ বলানি – সদ্ধাবলং ৰীরিযবলং সতিবলং সমাধিবলং পঞ্ঞাবলং.
৩৫. সত্ত বোজ্ঝঙ্গা – সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো ধম্মৰিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো.
৩৬. অট্ঠ মগ্গঙ্গানি – সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো সম্মাৰাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধি.
৩৭. এত্থ পন চত্তারো সতিপট্ঠানাতি সম্মাসতি একাৰ পৰুচ্চতি.
৩৮. তথা চত্তারো সম্মপ্পধানাতি চ সম্মাৰাযামো.
৩৯. ছন্দো চিত্তমুপেক্খা চ, সদ্ধাপস্সদ্ধিপীতিযো.
সম্মাদিট্ঠি চ সঙ্কপ্পো, ৰাযামো ৰিরতিত্তযং.
সম্মাসতি সমাধীতি, চুদ্দসেতে সভাৰতো;
সত্ততিংসপ্পভেদেন, সত্তধা তত্থ সঙ্গহো.
৪০. সঙ্কপ্পপস্সদ্ধি চ পীতুপেক্খা,
ছন্দো চ চিত্তং ৰিরতিত্তযঞ্চ;
নৰেকঠানা ৰিরিযং নৰট্ঠ,
সতী সমাধী চতু পঞ্চ পঞ্ঞা;
সদ্ধা দুঠানুত্তমসত্ততিংস-
ধম্মানমেসো পৰরো ৰিভাগো.
৪১. সব্বে লোকুত্তরে হোন্তি, ন ৰা সঙ্কপ্পপীতিযো.
লোকিযেপি যথাযোগং, ছব্বিসুদ্ধিপৰত্তিযং.
সব্বসঙ্গহো
৪২. সব্বসঙ্গহে পঞ্চক্খন্ধা – রূপক্খন্ধো ৰেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো.
৪৩. পঞ্চুপাদানক্খন্ধা – রূপুপাদানক্খন্ধো ৰেদনুপাদানক্খন্ধো সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো.
৪৪. দ্ৰাদসাযতনানি – চক্খাযতনং সোতাযতনং ঘানাযতনং জিৰ্হাযতনং কাযাযতনং মনাযতনং রূপাযতনং সদ্দাযতনং গন্ধাযতনং রসাযতনং ফোট্ঠব্বাযতনং ধম্মাযতনং.
৪৫. অট্ঠারস ধাতুযো – চক্খুধাতু সোতধাতু ঘানধাতু জিৰ্হাধাতু কাযধাতু রূপধাতু সদ্দধাতু গন্ধধাতু রসধাতু ফোট্ঠব্বধাতু চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতু সোতৰিঞ্ঞাণধাতু ঘানৰিঞ্ঞাণধাতু জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণধাতু কাযৰিঞ্ঞাণধাতু মনোধাতু ধম্মধাতু মনোৰিঞ্ঞাণধাতু.
৪৬. চত্তারি অরিযসচ্চানি – দুক্খং অরিযসচ্চং, দুক্খসমুদযো অরিযসচ্চং, দুক্খনিরোধো অরিযসচ্চং, দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা অরিযসচ্চং.
৪৭. এত্থ পন চেতসিকসুখুমরূপনিব্বানৰসেন একূনসত্ততি ধম্মা ধম্মাযতনধম্মধাতূতি সঙ্খং গচ্ছন্তি.
৪৮. মনাযতনমেৰ সত্তৰিঞ্ঞাণধাতুৰসেন ভিজ্জতি.
৪৯. রূপঞ্চ ৰেদনা সঞ্ঞা, সেসচেতসিকা তথা.
ৰিঞ্ঞাণমিতি পঞ্চেতে, পঞ্চক্খন্ধাতি ভাসিতা.
৫০. পঞ্চুপাদানক্খন্ধাতি, তথা তেভূমকা মতা.
ভেদাভাৰেন নিব্বানং, খন্ধসঙ্গহনিস্সটং.
৫১. দ্ৰারারম্মণভেদেন, ভৰন্তাযতনানি চ.
দ্ৰারালম্বতদুপ্পন্ন-পরিযাযেন ধাতুযো.
৫২. দুক্খং তেভূমকং ৰট্টং, তণ্হা সমুদযো ভৰে.
নিরোধো নাম নিব্বানং, মগ্গো লোকুত্তরো মতো.
৫৩. মগ্গযুত্তা ফলা চেৰ, চতুসচ্চৰিনিস্সটা.
ইতি পঞ্চপ্পভেদেন, পৰুত্তো সব্বসঙ্গহো.
ইতি অভিধম্মত্থসঙ্গহে সমুচ্চযসঙ্গহৰিভাগো নাম
সত্তমো পরিচ্ছেদো.