নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
অভিধম্মত্থসঙ্গহো
গন্থারম্ভকথা
১. সম্মাসম্বুদ্ধমতুলং, সসদ্ধম্মগণুত্তমং.
অভিৰাদিয ভাসিস্সং, অভিধম্মত্থসঙ্গহং.
চতুপরমত্থধম্মো
২. তত্থ ৰুত্তাভিধম্মত্থা, চতুধা পরমত্থতো.
চিত্তং চেতসিকং রূপং, নিব্বানমিতি সব্বথা.
১. চিত্তপরিচ্ছেদো
ভূমিভেদচিত্তং
৩. তত্থ চিত্তং তাৰ চতুব্বিধং হোতি কামাৰচরং রূপাৰচরং অরূপাৰচরং লোকুত্তরঞ্চেতি.
অকুসলচিত্তং
৪. তত্থ কতমং কামাৰচরং? সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকন্তি ইমানি অট্ঠপি লোভসহগতচিত্তানি নাম.
৫. দোমনস্সসহগতং পটিঘসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকন্তি ইমানি দ্ৰেপি পটিঘসম্পযুত্তচিত্তানি নাম.
৬. উপেক্খাসহগতং ৰিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তমেকং, উপেক্খাসহগতং উদ্ধচ্চসম্পযুত্তমেকন্তি ইমানি দ্ৰেপি মোমূহচিত্তানি নাম.
৭. ইচ্চেৰং সব্বথাপি দ্ৰাদসাকুসলচিত্তানি সমত্তানি.
৮. অট্ঠধা লোভমূলানি, দোসমূলানি চ দ্ৰিধা.
মোহমূলানি চ দ্ৰেতি, দ্ৰাদসাকুসলা সিযুং.
অহেতুকচিত্তং
৯. উপেক্খাসহগতং চক্খুৰিঞ্ঞাণং, তথা সোতৰিঞ্ঞাণং, ঘানৰিঞ্ঞাণং, জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং, দুক্খসহগতং কাযৰিঞ্ঞাণং, উপেক্খাসহগতং সম্পটিচ্ছনচিত্তং, উপেক্খাসহগতং সন্তীরণচিত্তঞ্চেতি ইমানি সত্তপি অকুসলৰিপাকচিত্তানি নাম.
১০. উপেক্খাসহগতং কুসলৰিপাকং চক্খুৰিঞ্ঞাণং, তথা সোতৰিঞ্ঞাণং, ঘানৰিঞ্ঞাণং, জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং, সুখসহগতং কাযৰিঞ্ঞাণং, উপেক্খাসহগতং সম্পটিচ্ছনচিত্তং, সোমনস্সসহগতং সন্তীরণচিত্তং, উপেক্খাসহগতং সন্তীরণচিত্তঞ্চেতি ইমানি অট্ঠপি কুসলৰিপাকাহেতুকচিত্তানি নাম.
১১. উপেক্খাসহগতং পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তং, তথা মনোদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তং, সোমনস্সসহগতং হসিতুপ্পাদচিত্তঞ্চেতি ইমানি তীণিপি অহেতুককিরিযচিত্তানি নাম.
১২. ইচ্চেৰ সব্বথাপি অট্ঠারসাহেতুকচিত্তানি সমত্তানি.
১৩. সত্তাকুসলপাকানি, পুঞ্ঞপাকানি অট্ঠধা.
ক্রিযচিত্তানি তীণীতি, অট্ঠারস অহেতুকা.
সোভনচিত্তং
১৪. পাপাহেতুকমুত্তানি, সোভনানীতি ৰুচ্চরে.
একূনসট্ঠি চিত্তানি, অথেকনৰুতীপি ৰা.
কামাৰচরসোভনচিত্তং
১৫. সোমনস্সসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, সোমনস্সসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং. উপেক্খাসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকন্তি ইমানি অট্ঠপি কামাৰচরকুসলচিত্তানি নাম.
১৬. সোমনস্সসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, সোমনস্সসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকন্তি ইমানি অট্ঠপি সহেতুককামাৰচরৰিপাকচিত্তানি নাম.
১৭. সোমস্সসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, সোমনস্সসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং ঞাণসম্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকং, উপেক্খাসহগতং ঞাণৰিপ্পযুত্তং অসঙ্খারিকমেকং, সসঙ্খারিকমেকন্তি ইমানি অট্ঠপি সহেতুককামাৰচরকিরিযচিত্তানি নাম.
১৮. ইচ্চেৰং সব্বথাপি চতুৰীসতি সহেতুককামাৰচরকুসলৰিপাককিরিযচিত্তানি সমত্তানি.
১৯. ৰেদনাঞাণসঙ্খারভেদেন চতুৰীসতি.
সহেতুকামাৰচরপুঞ্ঞপাকক্রিযা মতা.
২০. কামে তেৰীস পাকানি, পুঞ্ঞাপুঞ্ঞানি ৰীসতি.
একাদস ক্রিযা চেতি, চতুপঞ্ঞাস সব্বথা.
রূপাৰচরচিত্তং
২১. ৰিতক্কৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং পঠমজ্ঝানকুসলচিত্তং, ৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং দুতিযজ্ঝানকুসলচিত্তং, পীতিসুখেকগ্গতাসহিতং ততিযজ্ঝানকুসলচিত্তং, সুখেকগ্গতাসহিতং চতুত্থজ্ঝানকুসলচিত্তং, উপেক্খেকগ্গতাসহিতং পঞ্চমজ্ঝানকুসলচিত্তঞ্চেতি ইমানি পঞ্চপি রূপাৰচরকুসলচিত্তানি নাম.
২২. ৰিতক্কৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং পঠমজ্ঝানৰিপাকচিত্তং, ৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং দুতিযজ্ঝানৰিপাকচিত্তং, পীতিসুখেকগ্গতাসহিতং ততিযজ্ঝানৰিপাকচিত্তং, সুখেকগ্গতাসহিতং চতুত্থজ্ঝানৰিপাকচিত্তং, উপেক্খেকগ্গতাসহিতং পঞ্চমজ্ঝানৰিপাকচিত্তঞ্চেতি ইমানি পঞ্চপি রূপাৰচরৰিপাকচিত্তানি নাম.
২৩. ৰিতক্কৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং পঠমজ্ঝানকিরিযচিত্তং, ৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং দুতিযজ্ঝানকিরিযচিত্তং, পীতিসুখেকগ্গতাসহিতং ততিযজ্ঝানকিরিযচিত্তং, সুখেকগ্গতাসহিতং চতুত্থজ্ঝানকিরিযচিত্তং, উপেক্খেকগ্গতাসহিতং পঞ্চমজ্ঝানকিরিযচিত্তঞ্চেতি ইমানি পঞ্চপি রূপাৰচরকিরিযচিত্তানি নাম.
২৪. ইচ্চেৰং সব্বথাপি পন্নরস রূপাৰচরকুসলৰিপাককিরিযচিত্তানি সমত্তানি.
২৫. পঞ্চধা ঝানভেদেন, রূপাৰচরমানসং.
পুঞ্ঞপাকক্রিযাভেদা, তং পঞ্চদসধা ভৰে.
অরূপাৰচরচিত্তং
২৬. আকাসানঞ্চাযতনকুসলচিত্তং, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনকুসলচিত্তং, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনকুসলচিত্তং, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনকুসলচিত্তঞ্চেতি ইমানি চত্তারিপি অরূপাৰচরকুসলচিত্তানি নাম.
২৭. আকাসানঞ্চাযতনৰিপাকচিত্তং, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনৰিপাকচিত্তং, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনৰিপাকচিত্তং, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনৰিপাকচিত্তঞ্চেতি ইমানি চত্তারিপি অরূপাৰচরৰিপাকচিত্তানি নাম.
২৮. আকাসানঞ্চাযতনকিরিযচিত্তং, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনকিরিযচিত্তং, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনকিরিযচিত্তং, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনকিরিযচিত্তঞ্চেতি ইমানি চত্তারিপি অরূপাৰচরকিরিযচিত্তানি নাম.
২৯. ইচ্চেৰং সব্বথাপি দ্ৰাদস অরূপাৰচরকুসলৰিপাককিরিযচিত্তানি সমত্তানি.
৩০. আলম্বণপ্পভেদেন, চতুধারুপ্পমানসং.
পুঞ্ঞপাকক্রিযাভেদা, পুন দ্ৰাদসধা ঠিতং.
লোকুত্তরচিত্তং
৩১. সোতাপত্তিমগ্গচিত্তং, সকদাগামিমগ্গচিত্তং, অনাগামিমগ্গচিত্তং, অরহত্তমগ্গচিত্তঞ্চেতি ইমানি চত্তারিপি লোকুত্তরকুসলচিত্তানি নাম.
৩২. সোতাপত্তিফলচিত্তং, সকদাগামিফলচিত্তং, অনাগামিফলচিত্তং, অরহত্তফলচিত্তঞ্চেতি ইমানি চত্তারিপি লোকুত্তরৰিপাকচিত্তানি নাম.
৩৩. ইচ্চেৰং সব্বথাপি অট্ঠ লোকুত্তরকুসলৰিপাকচিত্তানি সমত্তানি.
৩৪. চতুমগ্গপ্পভেদেন, চতুধা কুসলং তথা.
পাকং তস্স ফলত্তাতি, অট্ঠধানুত্তরং মতং.
চিত্তগণনসঙ্গহো
৩৫. দ্ৰাদসাকুসলানেৰং, কুসলানেকৰীসতি.
ছত্তিংসেৰ ৰিপাকানি, ক্রিযচিত্তানি ৰীসতি.
৩৬. চতুপঞ্ঞাসধা কামে, রূপে পন্নরসীরযে.
চিত্তানি দ্ৰাদসারুপ্পে, অট্ঠধানুত্তরে তথা.
৩৭. ইত্থমেকূননৰুতিপভেদং পন মানসং.
একৰীসসতং ৰাথ, ৰিভজন্তি ৰিচক্খণা.
ৰিত্থারগণনা
৩৮. কথমেকূননৰুতিৰিধং চিত্তং একৰীসসতং হোতি? ৰিতক্কৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং পঠমজ্ঝানসোতাপত্তিমগ্গচিত্তং, ৰিচারপীতিসুখেকগ্গতাসহিতং দুতিযজ্ঝানসোতাপত্তিমগ্গচিত্তং, পীতিসুখেকগ্গতাসহিতং ততিযজ্ঝানসোতাপত্তিমগ্গচিত্তং, সুখেকগ্গতাসহিতং চতুত্থজ্ঝানসোতাপত্তিমগ্গচিত্তং, উপেক্খেকগ্গতাসহিতং পঞ্চমজ্ঝানসোতাপত্তিমগ্গচিত্তঞ্চেতি ইমানি পঞ্চপি সোতাপত্তিমগ্গচিত্তানি নাম.
৩৯. তথা সকদাগামিমগ্গঅনাগামিমগ্গঅরহত্তমগ্গচিত্তঞ্চেতি সমৰীসতি মগ্গচিত্তানি.
৪০. তথা ফলচিত্তানি চেতি সমচত্তালীস লোকুত্তরচিত্তানি ভৰন্তীতি.
৪১. ঝানঙ্গযোগভেদেন, কত্ৰেকেকন্তু পঞ্চধা.
ৰুচ্চতানুত্তরং চিত্তং, চত্তালীসৰিধন্তি চ.
৪২. যথা চ রূপাৰচরং, গয্হতানুত্তরং তথা.
পঠমাদিঝানভেদে, আরুপ্পঞ্চাপি পঞ্চমে.
একাদসৰিধং তস্মা, পঠমাদিকমীরিতং;
ঝানমেকেকমন্তে তু, তেৰীসতিৰিধং ভৰে.
৪৩. সত্ততিংসৰিধং পুঞ্ঞং, দ্ৰিপঞ্ঞাসৰিধং তথা.
পাকমিচ্চাহু চিত্তানি, একৰীসসতং বুধা.
ইতি অভিধম্মত্থসঙ্গহে চিত্তসঙ্গহৰিভাগো নাম
পঠমো পরিচ্ছেদো.
২. চেতসিকপরিচ্ছেদো
সম্পযোগলক্খণং
১. একুপ্পাদনিরোধা চ, একালম্বণৰত্থুকা.
চেতোযুত্তা দ্ৰিপঞ্ঞাস, ধম্মা চেতসিকা মতা.
অঞ্ঞসমানচেতসিকং
২. কথং? ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা একগ্গতা জীৰিতিন্দ্রিযং মনসিকারো চেতি সত্তিমে চেতসিকা সব্বচিত্তসাধারণা নাম.
৩. ৰিতক্কো ৰিচারো অধিমোক্খো ৰীরিযং পীতি ছন্দো চাতি ছ ইমে চেতসিকা পকিণ্ণকা নাম.
৪. এৰমেতে তেরস চেতসিকা অঞ্ঞসমানাতি ৰেদিতব্বা.
অকুসলচেতসিকং
৫. মোহো অহিরিকং অনোত্তপ্পং উদ্ধচ্চং লোভো দিট্ঠি মানো দোসো ইস্সা মচ্ছরিযং কুক্কুচ্চং থিনং মিদ্ধং ৰিচিকিচ্ছা চেতি চুদ্দসিমে চেতসিকা অকুসলা নাম.
সোভনচেতসিকং
৬. সদ্ধা সতি হিরী ওত্তপ্পং অলোভো অদোসো তত্রমজ্ঝত্ততা কাযপস্সদ্ধি চিত্তপস্সদ্ধি কাযলহুতা চিত্তলহুতা কাযমুদুতা চিত্তমুদুতা কাযকম্মঞ্ঞতা চিত্তকম্মঞ্ঞতা কাযপাগুঞ্ঞতা চিত্তপাগুঞ্ঞতা কাযুজুকতা চিত্তুজুকতা চেতি একূনৰীসতিমে চেতসিকা সোভনসাধারণা নাম.
৭. সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো চেতি তিস্সো ৰিরতিযো নাম.
৮. করুণা মুদিতা অপ্পমঞ্ঞাযো নামাতি সব্বথাপি পঞ্ঞিন্দ্রিযেন সদ্ধিং পঞ্চৰীসতিমে চেতসিকা সোভনাতি ৰেদিতব্বা.
৯. এত্তাৰতা চ –
তেরসঞ্ঞসমানা চ, চুদ্দসাকুসলা তথা;
সোভনা পঞ্চৰীসাতি, দ্ৰিপঞ্ঞাস পৰুচ্চরে.
সম্পযোগনযো
১০. তেসং চিত্তাৰিযুত্তানং, যথাযোগমিতো পরং.
চিত্তুপ্পাদেসু পচ্চেকং, সম্পযোগো পৰুচ্চতি.
১১. সত্ত সব্বত্থ যুজ্জন্তি, যথাযোগং পকিণ্ণকা.
চুদ্দসাকুসলেস্ৰেৰ, সোভনেস্ৰেৰ সোভনা.
অঞ্ঞসমানচেতসিকসম্পযোগনযো
১২. কথং? সব্বচিত্তসাধারণা তাৰ সত্তিমে চেতসিকা সব্বেসুপি একূননৰুতিচিত্তুপ্পাদেসু লব্ভন্তি.
১৩. পকিণ্ণকেসু পন ৰিতক্কো তাৰ দ্ৰিপঞ্চৰিঞ্ঞাণৰজ্জিতকামাৰচরচিত্তেসু চেৰ একাদসসু পঠমজ্ঝানচিত্তেসু চেতি পঞ্চপঞ্ঞাসচিত্তেসু উপ্পজ্জতি.
১৪. ৰিচারো পন তেসু চেৰ একাদসসু দুতিযজ্ঝানচিত্তেসু চাতি ছসট্ঠিচিত্তেসু.
১৫. অধিমোক্খো দ্ৰিপঞ্চৰিঞ্ঞাণৰিচিকিচ্ছাসহগতৰজ্জিতচিত্তেসু.
১৬. ৰীরিযং পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনদ্ৰিপঞ্চৰিঞ্ঞাণসম্পটিচ্ছনসন্তীরণৰজ্জিতচিত্তেসু.
১৭. পীতি দোমনস্সুপেক্খাসহগতকাযৰিঞ্ঞাণচতুত্থজ্ঝানৰজ্জিতচিত্তেসু.
১৮. ছন্দো অহেতুকমোমূহৰজ্জিতচিত্তেসূতি.
১৯. তে পন চিত্তুপ্পাদা যথাক্কমং –
ছসট্ঠি পঞ্চপঞ্ঞাস, একাদস চ সোল়স;
সত্ততি ৰীসতি চেৰ, পকিণ্ণকৰিৰজ্জিতা.
পঞ্চপঞ্ঞাস ছসট্ঠিট্ঠসত্ততি তিসত্ততি;
একপঞ্ঞাস চেকূনসত্ততি সপকিণ্ণকা.
অকুসলচেতসিকসম্পযোগনযো
২০. অকুসলেসু পন মোহো অহিরিকং অনোত্তপ্পং উদ্ধচ্চঞ্চাতি চত্তারোমে চেতসিকা সব্বাকুসলসাধারণা নাম, সব্বেসুপি দ্ৰাদসা কুসলেসু লব্ভন্তি.
২১. লোভো অট্ঠসু লোভসহগতচিত্তেস্ৰেৰ লব্ভতি.
২২. দিট্ঠি চতূসু দিট্ঠিগতসম্পযুত্তেসু.
২৩. মানো চতূসু দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তেসু.
২৪. দোসো ইস্সা মচ্ছরিযং কুক্কুচ্চঞ্চাতি দ্ৰীসু পটিঘসম্পযুত্তচিত্তেসু.
২৫. থিনমিদ্ধং পঞ্চসু সসঙ্খারিকচিত্তেসু.
২৬. ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছাসহগতচিত্তেযেৰাতি.
২৭. সব্বাপুঞ্ঞেসু চত্তারো,
লোভমূলে তযো গতা;
দোসমূলেসু চত্তারো,
সসঙ্খারে দ্ৰযং তথা.
ৰিচিকিচ্ছা ৰিচিকিচ্ছা-চিত্তে চাতি চতুদ্দস;
দ্ৰাদসাকুলেস্ৰেৰ, সম্পযুজ্জন্তি পঞ্চধা.
সোভনচেতসিকসম্পযোগনযো
২৮. সোভনেসু পন সোভনসাধারণা তাৰ একূনৰীসতিমে চেতসিকা সব্বেসুপি একূনসট্ঠিসোভনচিত্তেসু সংৰিজ্জন্তি.
২৯. ৰিরতিযো পন তিস্সোপি লোকুত্তরচিত্তেসু সব্বথাপি নিযতা একতোৰ লব্ভন্তি, লোকিযেসু পন কামাৰচরকুসলেস্ৰেৰ কদাচি সন্দিস্সন্তি ৰিসুং ৰিসুং.
৩০. অপ্পমঞ্ঞাযো পন দ্ৰাদসসু পঞ্চমজ্ঝানৰজ্জিতমহগ্গতচিত্তেসু চেৰ কামাৰচরকুসলেসু চ সহেতুককামাৰচরকিরিযচিত্তেসু চাতি অট্ঠৰীসতিচিত্তেস্ৰেৰ কদাচি নানা হুত্ৰা জাযন্তি, উপেক্খাসহগতেসু পনেত্থ করুণামুদিতা ন সন্তীতি কেচি ৰদন্তি.
৩১. পঞ্ঞা পন দ্ৰাদসসু ঞাণসম্পযুত্তকামাৰচরচিত্তেসু চেৰ সব্বেসুপি পঞ্চতিংসমহগ্গতলোকুত্তরচিত্তেসু চাতি সত্তচত্তালীসচিত্তেসু সম্পযোগং গচ্ছতীতি.
৩২. একূনৰীসতি ধম্মা, জাযন্তেকূনসট্ঠিসু.
তযো সোল়সচিত্তেসু, অট্ঠৰীসতিযং দ্ৰযং.
পঞ্ঞা পকাসিতা, সত্তচত্তালীসৰিধেসুপি;
সম্পযুত্তা চতুধেৰং, সোভনেস্ৰেৰ সোভনা.
৩৩. ইস্সামচ্ছেরকুক্কুচ্চ-ৰিরতিকরুণাদযো.
নানা কদাচি মানো চ, থিন মিদ্ধং তথা সহ.
৩৪. যথাৰুত্তানুসারেন, সেসা নিযতযোগিনো.
সঙ্গহঞ্চ পৰক্খামি, তেসং দানি যথারহং.
সঙ্গহনযো
৩৫. ছত্তিংসানুত্তরে ধম্মা, পঞ্চতিংস মহগ্গতে.
অট্ঠতিংসাপি লব্ভন্তি, কামাৰচরসোভনে.
সত্তৰীসতিপুঞ্ঞম্হি, দ্ৰাদসাহেতুকেতি চ;
যথাসম্ভৰযোগেন, পঞ্চধা তত্থ সঙ্গহো.
লোকুত্তরচিত্তসঙ্গহনযো
৩৬. কথং? লোকুত্তরেসু তাৰ অট্ঠসু পঠমজ্ঝানিকচিত্তেসু অঞ্ঞসমানা তেরস চেতসিকা, অপ্পমঞ্ঞাৰজ্জিতা তেৰীসতি সোভনচেতসিকা চেতি ছত্তিংস ধম্মা সঙ্গহং গচ্ছন্তি, তথা দুতিযজ্ঝানিকচিত্তেসু ৰিতক্কৰজ্জা, ততিযজ্ঝানিকচিত্তেসু ৰিতক্কৰিচারৰজ্জা, চতুত্থজ্ঝানিকচিত্তেসু ৰিতক্কৰিচারপীতিৰজ্জা, পঞ্চমজ্ঝানিকচিত্তেসুপি উপেক্খাসহগতা তে এৰ সঙ্গয্হন্তীতি সব্বথাপি অট্ঠসু লোকুত্তরচিত্তেসু পঞ্চকজ্ঝানৰসেন পঞ্চধাৰ সঙ্গহো হোতীতি.
৩৭. ছত্তিংস পঞ্চতিংস চ, চতুত্তিংস যথাক্কমং.
তেত্তিংসদ্ৰযমিচ্চেৰং, পঞ্চধানুত্তরে ঠিতা.