২. দুতিযকোটিগামসুত্তং

১০৯২. ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, ন মে তে, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা সমণেসু ৰা সমণসম্মতা ব্রাহ্মণেসু ৰা ব্রাহ্মণসম্মতা, ন চ পনেতে আযস্মন্তো সামঞ্ঞত্থং ৰা ব্রহ্মঞ্ঞত্থং ৰা দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরন্তি.

‘‘যে চ খো কেচি, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানন্তি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং পজানন্তি, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি যথাভূতং পজানন্তি, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানন্তি, তে খো মে, ভিক্খৰে, সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা সমণেসু চেৰ সমণসম্মতা ব্রাহ্মণেসু চ ব্রাহ্মণসম্মতা, তে চ পনাযস্মন্তো সামঞ্ঞত্থঞ্চ ব্রহ্মঞ্ঞত্থঞ্চ দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরন্তী’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. ইদং ৰত্ৰান সুগতো অথাপরং এতদৰোচ সত্থা –

‘‘যে দুক্খং নপ্পজানন্তি, অথো দুক্খস্স সম্ভৰং;

যত্থ চ সব্বসো দুক্খং, অসেসং উপরুজ্ঝতি.

‘‘তঞ্চ মগ্গং ন জানন্তি, দুক্খূপসমগামিনং;

চেতোৰিমুত্তিহীনা তে, অথো পঞ্ঞাৰিমুত্তিযা;

অভব্বা তে অন্তকিরিযায, তে ৰে জাতিজরূপগা.

‘‘যে চ দুক্খং পজানন্তি, অথো দুক্খস্স সম্ভৰং;

যত্থ চ সব্বসো দুক্খং, অসেসং উপরুজ্ঝতি.

‘‘তঞ্চ মগ্গং পজানন্তি, দুক্খূপসমগামিনং;

চেতোৰিমুত্তিসম্পন্না, অথো পঞ্ঞাৰিমুত্তিযা;

সব্বা তে অন্তকিরিযায, ন তে জাতিজরূপগা’’তি. দুতিযং;