১. গঙ্গাপেয্যালৰগ্গো
১. পঠমপাচীননিন্নসুত্তং
৯১. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গঙ্গা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো’’তি. পঠমং.
২-৫. দুতিযাদিপাচীননিন্নসুত্তচতুক্কং
৯২-৯৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যমুনা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অচিরৰতী নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সরভূ নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহী নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে…পে…. পঞ্চমং.
৬. ছট্ঠপাচীননিন্নসুত্তং
৯৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যা কাচিমা মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা, যমুনা, অচিরৰতী, সরভূ, মহী, সব্বা তা পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো’’তি. ছট্ঠং.
১. পঠমসমুদ্দনিন্নসুত্তং
৯৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গঙ্গা নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো’’তি. পঠমং.
২-৬. দুতিযাদিসমুদ্দনিন্নসুত্তপঞ্চকং
৯৮-১০২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যমুনা নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অচিরৰতী নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, সরভূ নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহী নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যা কাচিমা মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা, যমুনা, অচিরৰতী, সরভূ, মহী, সব্বা তা সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভারা; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৰেতি ৰিৰেকনিস্সিতং ৰিরাগনিস্সিতং নিরোধনিস্সিতং ৰোস্সগ্গপরিণামিং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৰেন্তো অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকরোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভারো’’তি. ছট্ঠং.
গঙ্গাপেয্যালৰগ্গো পঠমো.
তস্সুদ্দানং –
ছ পাচীনতো নিন্না, ছ নিন্না চ সমুদ্দতো;
এতে দ্ৰে ছ দ্ৰাদস হোন্তি, ৰগ্গো তেন পৰুচ্চতীতি;
গঙ্গাপেয্যালী পাচীননিন্নৰাচনমগ্গী, ৰিৰেকনিস্সিতং দ্ৰাদসকী পঠমকী.