১. পঠমঝানপঞ্হাসুত্তং

৩৩২. একং সমযং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৰুসো, ভিক্খৰে’’তি. ‘‘আৰুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এতদৰোচ –

‘‘ইধ ময্হং, আৰুসো, রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘পঠমং ঝানং, পঠমং ঝান’ন্তি ৰুচ্চতি. কতমং নু খো পঠমং ঝানন্তি? তস্স ময্হং, আৰুসো, এতদহোসি – ‘ইধ ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইদং ৰুচ্চতি পঠমং ঝান’ন্তি. সো খ্ৰাহং, আৰুসো, ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরামি. তস্স ময্হং, আৰুসো, ইমিনা ৰিহারেন ৰিহরতো কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকারা সমুদাচরন্তি.

‘‘অথ খো মং, আৰুসো, ভগৰা ইদ্ধিযা উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘মোগ্গল্লান, মোগ্গল্লান! মা, ব্রাহ্মণ, পঠমং ঝানং পমাদো, পঠমে ঝানে চিত্তং সণ্ঠপেহি, পঠমে ঝানে চিত্তং একোদিং করোহি [একোদিকরোহি (পী.)], পঠমে ঝানে চিত্তং সমাদহা’তি. সো খ্ৰাহং, আৰুসো, অপরেন সমযেন ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহাসিং. যঞ্হি তং, আৰুসো, সম্মা ৰদমানো ৰদেয্য – ‘সত্থারানুগ্গহিতো সাৰকো মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’তি, মমং তং সম্মা ৰদমানো ৰদেয্য – ‘সত্থারানুগ্গহিতো সাৰকো মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’’’তি. পঠমং.