৬. সল্লসুত্তং

২৫৪. ‘‘অস্সুতৰা, ভিক্খৰে, পুথুজ্জনো সুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি [ৰেদিযতি (সী. পী.)], দুক্খম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি. সুতৰা, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো সুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, দুক্খম্পি ৰেদনং ৰেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৰেদনং ৰেদযতি. তত্র, ভিক্খৰে, কো ৰিসেসো কো অধিপ্পযাসো [অধিপ্পাযো (সী. ক.), অধিপ্পাযসো (স্যা. কং.), অধিপ্পাযোসো (পী.)] কিং নানাকরণং সুতৰতো অরিযসাৰকস্স অস্সুতৰতা পুথুজ্জনেনা’’তি? ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে… অস্সুতৰা. ভিক্খৰে, পুথুজ্জনো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো সোচতি কিলমতি পরিদেৰতি উরত্তাল়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি. সো দ্ৰে ৰেদনা ৰেদযতি – কাযিকঞ্চ, চেতসিকঞ্চ. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসং সল্লেন ৰিজ্ঝেয্য [সল্লেন অনুৰিজ্ঝেয্যুং (সী. স্যা. কং. পী.)]. তমেনং দুতিযেন সল্লেন অনুৰেধং ৰিজ্ঝেয্য [সল্লেন অনুৰিজ্ঝেয্যুং (সী.), সল্লেন অনুৰেধং ৰিজ্ঝেয্যুং (স্যা. কং.), সল্লেন ৰিজ্ঝেয্যুং (পী.)]. এৰঞ্হি সো, ভিক্খৰে, পুরিসো দ্ৰিসল্লেন ৰেদনং ৰেদযতি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো সোচতি কিলমতি পরিদেৰতি উরত্তাল়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি. সো দ্ৰে ৰেদনা ৰেদযতি – কাযিকঞ্চ, চেতসিকঞ্চ. তস্সাযেৰ খো পন দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো পটিঘৰা হোতি. তমেনং দুক্খায ৰেদনায পটিঘৰন্তং, যো দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো, সো অনুসেতি. সো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো কামসুখং অভিনন্দতি. তং কিস্স হেতু? ন হি সো, ভিক্খৰে, পজানাতি অস্সুতৰা পুথুজ্জনো অঞ্ঞত্র কামসুখা দুক্খায ৰেদনায নিস্সরণং, তস্স কামসুখঞ্চ অভিনন্দতো, যো সুখায ৰেদনায রাগানুসযো, সো অনুসেতি. সো তাসং ৰেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স তাসং ৰেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো, যো অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো, সো অনুসেতি. সো সুখঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. দুক্খঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. অদুক্খমসুখঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ‘অস্সুতৰা পুথুজ্জনো সঞ্ঞুত্তো জাতিযা জরায মরণেন সোকেহি পরিদেৰেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, সঞ্ঞুত্তো দুক্খস্মা’তি ৰদামি.

‘‘সুতৰা চ খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো ন সোচতি, ন কিলমতি, ন পরিদেৰতি, ন উরত্তাল়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. সো একং ৰেদনং ৰেদযতি – কাযিকং, ন চেতসিকং.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসং সল্লেন ৰিজ্ঝেয্য. তমেনং দুতিযেন সল্লেন অনুৰেধং ন ৰিজ্ঝেয্য. এৰঞ্হি সো, ভিক্খৰে, পুরিসো একসল্লেন ৰেদনং ৰেদযতি. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো ন সোচতি, ন কিলমতি, ন পরিদেৰতি, ন উরত্তাল়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. সো একং ৰেদনং ৰেদযতি – কাযিকং, ন চেতসিকং. তস্সাযেৰ খো পন দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো পটিঘৰা ন হোতি. তমেনং দুক্খায ৰেদনায অপ্পটিঘৰন্তং, যো দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো, সো নানুসেতি. সো দুক্খায ৰেদনায ফুট্ঠো সমানো কামসুখং নাভিনন্দতি. তং কিস্স হেতু? পজানাতি হি সো, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো অঞ্ঞত্র কামসুখা দুক্খায ৰেদনায নিস্সরণং. তস্স কামসুখং নাভিনন্দতো যো সুখায ৰেদনায রাগানুসযো, সো নানুসেতি. সো তাসং ৰেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰং চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স তাসং ৰেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৰঞ্চ নিস্সরণঞ্চ যথাভূতং পজানতো, যো অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো, সো নানুসেতি. সো সুখঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, ৰিসঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. দুক্খঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, ৰিসঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. অদুক্খমসুখঞ্চে ৰেদনং ৰেদযতি, ৰিসঞ্ঞুত্তো নং ৰেদযতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ‘সুতৰা অরিযসাৰকো ৰিসঞ্ঞুত্তো জাতিযা জরায মরণেন সোকেহি পরিদেৰেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, ৰিসঞ্ঞুত্তো দুক্খস্মা’তি ৰদামি. অযং খো, ভিক্খৰে, ৰিসেসো, অযং অধিপ্পযাসো, ইদং নানাকরণং সুতৰতো অরিযসাৰকস্স অস্সুতৰতা পুথুজ্জনেনা’’তি.

‘‘ন ৰেদনং ৰেদযতি সপঞ্ঞো,

সুখম্পি দুক্খম্পি বহুস্সুতোপি;

অযঞ্চ ধীরস্স পুথুজ্জনেন,

মহা [অযং (স্যা. কং. ক.)] ৰিসেসো কুসলস্স হোতি.

‘‘সঙ্খাতধম্মস্স বহুস্সুতস্স,

ৰিপস্সতো [সম্পস্সতো (সী. পী.)] লোকমিমং পরঞ্চ;

ইট্ঠস্স ধম্মা ন মথেন্তি চিত্তং,

অনিট্ঠতো নো পটিঘাতমেতি.

‘‘তস্সানুরোধা অথৰা ৰিরোধা,

ৰিধূপিতা অত্থগতা ন সন্তি;

পদঞ্চ ঞত্ৰা ৰিরজং অসোকং,

সম্মা পজানাতি ভৰস্স পারগূ’’তি. ছট্ঠং;