২. দুতিযগিলানসুত্তং

৭৫. অথ খো অঞ্ঞতরো ভিক্খু…পে… ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অমুকস্মিং, ভন্তে, ৰিহারে অঞ্ঞতরো ভিক্খু নৰো অপ্পঞ্ঞাতো আবাধিকো দুক্খিতো বাল়্হগিলানো. সাধু, ভন্তে, ভগৰা যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি.

অথ খো ভগৰা নৰৰাদঞ্চ সুত্ৰা গিলানৰাদঞ্চ, ‘‘অপ্পঞ্ঞাতো ভিক্খূ’’তি ইতি ৰিদিত্ৰা যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো সো ভিক্খু ভগৰন্তং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰান মঞ্চকে সমধোসি. অথ খো ভগৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘অলং, ভিক্খু, মা ত্ৰং মঞ্চকে সমধোসি. সন্তিমানি আসনানি পঞ্ঞত্তানি, তত্থাহং নিসীদিস্সামী’’তি. নিসীদি ভগৰা পঞ্ঞত্তে আসনে. নিসজ্জ খো ভগৰা তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘কচ্চি তে, ভিক্খু, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি দুক্খা ৰেদনা পটিক্কমন্তি নো অভিক্কমন্তি, পটিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি নো অভিক্কমো’’তি?

‘‘ন মে, ভন্তে, খমনীযং, ন যাপনীযং…পে… ন খো মং [মে (সব্বত্থ)], ভন্তে, অত্তা সীলতো উপৰদতী’’তি.

‘‘নো চে কির তে, ভিক্খু, অত্তা সীলতো উপৰদতি, অথ কিঞ্চ তে কুক্কুচ্চং কো চ ৰিপ্পটিসারো’’তি?

‘‘ন খ্ৰাহং, ভন্তে, সীলৰিসুদ্ধত্থং ভগৰতা ধম্মং দেসিতং আজানামী’’তি.

‘‘নো চে কির ত্ৰং, ভিক্খু, সীলৰিসুদ্ধত্থং মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসি, অথ কিমত্থং চরহি ত্ৰং, ভিক্খু, মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসী’’তি?

‘‘অনুপাদাপরিনিব্বানত্থং খ্ৰাহং, ভন্তে, ভগৰতা ধম্মং দেসিতং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৰং, ভিক্খু, অনুপাদাপরিনিব্বানত্থং মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসি. অনুপাদাপরিনিব্বানত্থো হি, ভিক্খু, মযা ধম্মো দেসিতো.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ভিক্খু, চক্খু নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি?

‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.

‘‘যং…পে… সোতং… ঘানং… জিৰ্হা… কাযো… মনো… মনোৰিঞ্ঞাণং… মনোসম্ফস্সো… যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি?

‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.

‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰা তং সুখং ৰা’’তি?

‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.

‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?

‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘এৰং পস্সং, ভিক্খু, সুতৰা অরিযসাৰকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে… মনস্মিম্পি… মনোৰিঞ্ঞাণেপি… মনোসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি. যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৰিরজ্জতি; ৰিরাগা ৰিমুচ্চতি; ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনো সো ভিক্খু ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দি. ইমস্মিঞ্চ পন ৰেয্যাকরণস্মিং ভঞ্ঞমানে তস্স ভিক্খুস্স অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চীতি [ৰিমুচ্চতীতি (সব্বত্থ)]. দুতিযং.