৫. সব্বঅনিচ্চৰগ্গো
১-৯. অনিচ্চাদিসুত্তনৰকং
৪৩. সাৰত্থিনিদানং. তত্র খো…পে… ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অনিচ্চং. কিঞ্চ, ভিক্খৰে, সব্বং অনিচ্চং? চক্খু, ভিক্খৰে, অনিচ্চং, রূপা অনিচ্চা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, চক্খুসম্ফস্সো অনিচ্চো. যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি অনিচ্চং…পে… জিৰ্হা অনিচ্চা, রসা অনিচ্চা, জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, জিৰ্হাসম্ফস্সো অনিচ্চো. যম্পিদং জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি অনিচ্চং. কাযো অনিচ্চো…পে… মনো অনিচ্চো, ধম্মা অনিচ্চা, মনোৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, মনোসম্ফস্সো অনিচ্চো. যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি অনিচ্চং. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, রূপেসুপি নিব্বিন্দতি, চক্খুৰিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, চক্খুসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি. যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে… মনস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ধম্মেসুপি নিব্বিন্দতি, মনোৰিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, মনোসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি, যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৰিরজ্জতি; ৰিরাগা ৰিমুচ্চতি; ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. পঠমং.
৪৪. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, দুক্খং…পে…. দুতিযং.
৪৫. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অনত্তা…পে…. ততিযং.
৪৬. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অভিঞ্ঞেয্যং…পে…. চতুত্থং.
৪৭. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, পরিঞ্ঞেয্যং…পে…. পঞ্চমং.
৪৮. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, পহাতব্বং…পে…. ছট্ঠং.
৪৯. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, সচ্ছিকাতব্বং…পে…. সত্তমং.
৫০. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, অভিঞ্ঞাপরিঞ্ঞেয্যং…পে…. অট্ঠমং.
৫১. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, উপদ্দুতং…পে…. নৰমং.
১০. উপস্সট্ঠসুত্তং
৫২. ‘‘সব্বং, ভিক্খৰে, উপস্সট্ঠং [উপসট্ঠং (ক.)]. কিঞ্চ, ভিক্খৰে, সব্বং উপস্সট্ঠং? চক্খু, ভিক্খৰে, উপস্সট্ঠং, রূপা উপস্সট্ঠা, চক্খুৰিঞ্ঞাণং উপস্সট্ঠং, চক্খুসম্ফস্সো উপস্সট্ঠো. যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি উপস্সট্ঠং…পে… জিৰ্হা উপস্সট্ঠা, রসা উপস্সট্ঠা, জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং উপস্সট্ঠং, জিৰ্হাসম্ফস্সো উপস্সট্ঠো. যম্পিদং জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি উপস্সট্ঠং. কাযো উপস্সট্ঠো… মনো উপস্সট্ঠো, ধম্মা উপস্সট্ঠা, মনোৰিঞ্ঞাণং উপস্সট্ঠং, মনোসম্ফস্সো উপস্সট্ঠো. যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তম্পি উপস্সট্ঠং. এৰং পস্সং, ভিক্খৰে, সুতৰা অরিযসাৰকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, রূপেসুপি নিব্বিন্দতি, চক্খুৰিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, চক্খুসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি. যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে… মনস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ধম্মেসুপি নিব্বিন্দতি, মনোৰিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, মনোসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি. যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৰিরজ্জতি; ৰিরাগা ৰিমুচ্চতি; ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. দসমং.
সব্বঅনিচ্চৰগ্গো পঞ্চমো.
তস্সুদ্দানং –
অনিচ্চং দুক্খং অনত্তা, অভিঞ্ঞেয্যং পরিঞ্ঞেয্যং;
পহাতব্বং সচ্ছিকাতব্বং, অভিঞ্ঞেয্যপরিঞ্ঞেয্যং [অভিঞ্ঞেয্যং পরিঞ্ঞেয্যং (সী. স্যা. কং.), অভিঞ্ঞাতং পরিঞ্ঞেয্যং (পী. ক.)];
উপদ্দুতং উপস্সট্ঠং, ৰগ্গো তেন পৰুচ্চতীতি.
সল়াযতনৰগ্গে পঠমপণ্ণাসকো সমত্তো.
তস্স ৰগ্গুদ্দানং –
অনিচ্চৰগ্গং যমকং, সব্বং ৰগ্গং জাতিধম্মং;
অনিচ্চৰগ্গেন পঞ্ঞাসং, পঞ্চমো তেন পৰুচ্চতীতি.