১০. ছপ্পাণকোপমসুত্তং

২৪৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসো অরুগত্তো পক্কগত্তো সরৰনং পৰিসেয্য. তস্স কুসকণ্টকা চেৰ পাদে ৰিজ্ঝেয্যুং, সরপত্তানি চ গত্তানি [সরপত্তানি পক্কগত্তানি (স্যা. কং.), অরুপক্কানি গত্তানি (পী. ক.)] ৰিলেখেয্যুং. এৰঞ্হি সো, ভিক্খৰে, পুরিসো ভিয্যোসোমত্তায ততোনিদানং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদিযেথ. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো ভিক্খু গামগতো ৰা অরঞ্ঞগতো ৰা লভতি ৰত্তারং – ‘অযঞ্চ সো [অযঞ্চ খো (পী. ক.), অযং সো (?)] আযস্মা এৰংকারী এৰংসমাচারো অসুচিগামকণ্টকো’তি. তং কণ্টকোতি [তং ‘‘অসুচিগামকণ্ডতো’’তি (ক.)] ইতি ৰিদিত্ৰা সংৰরো চ অসংৰরো চ ৰেদিতব্বো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, অসংৰরো হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা পিযরূপে রূপে অধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে রূপে ব্যাপজ্জতি, অনুপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৰিহরতি পরিত্তচেতসো. তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি. সোতেন সদ্দং সুত্ৰা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায পিযরূপে ধম্মে অধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে ধম্মে ব্যাপজ্জতি, অনুপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৰিহরতি পরিত্তচেতসো, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসো ছপ্পাণকে গহেত্ৰা নানাৰিসযে নানাগোচরে দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. অহিং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. সুসুমারং [সুংসুমারং (সী. স্যা. কং. পী.)] গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. পক্খিং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. কুক্কুরং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. সিঙ্গালং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. মক্কটং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. দল়্হায রজ্জুযা বন্ধিত্ৰা মজ্ঝে গণ্ঠিং করিত্ৰা ওস্সজ্জেয্য. অথ খো, তে, ভিক্খৰে, ছপ্পাণকা নানাৰিসযা নানাগোচরা সকং সকং গোচরৰিসযং আৰিঞ্ছেয্যুং [আৰিঞ্জেয্যুং (সী.)] – অহি আৰিঞ্ছেয্য ‘ৰম্মিকং পৰেক্খামী’তি, সুসুমারো আৰিঞ্ছেয্য ‘উদকং পৰেক্খামী’তি, পক্খী আৰিঞ্ছেয্য ‘আকাসং ডেস্সামী’তি, কুক্কুরো আৰিঞ্ছেয্য ‘গামং পৰেক্খামী’তি, সিঙ্গালো আৰিঞ্ছেয্য ‘সীৰথিকং [সিৰথিকং (ক.)] পৰেক্খামী’তি, মক্কটো আৰিঞ্ছেয্য ‘ৰনং পৰেক্খামী’তি. যদা খো তে, ভিক্খৰে, ছপ্পাণকা ঝত্তা অস্সু কিলন্তা, অথ খো যো নেসং পাণকানং বলৰতরো অস্স তস্স তে অনুৰত্তেয্যুং, অনুৰিধাযেয্যুং ৰসং গচ্ছেয্যুং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যস্স কস্সচি ভিক্খুনো কাযগতাসতি অভাৰিতা অবহুলীকতা, তং চক্খু আৰিঞ্ছতি মনাপিযেসু রূপেসু, অমনাপিযা রূপা পটিকূলা হোন্তি…পে… মনো আৰিঞ্ছতি মনাপিযেসু ধম্মেসু, অমনাপিযা ধম্মা পটিকূলা হোন্তি. এৰং খো, ভিক্খৰে, অসংৰরো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, সংৰরো হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা পিযরূপে রূপে নাধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে রূপে ন ব্যাপজ্জতি, উপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৰিহরতি অপ্পমাণচেতসো, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি…পে… জিৰ্হা রসং সাযিত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায পিযরূপে ধম্মে নাধিমুচ্চতি, অপ্পিযরূপে ধম্মে ন ব্যাপজ্জতি, উপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৰিহরতি অপ্পমাণচেতসো, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং পজানাতি যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পুরিসো ছপ্পাণকে গহেত্ৰা নানাৰিসযে নানাগোচরে দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. অহিং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. সুসুমারং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. পক্খিং গহেত্ৰা…পে… কুক্কুরং গহেত্ৰা… সিঙ্গালং গহেত্ৰা… মক্কটং গহেত্ৰা দল়্হায রজ্জুযা বন্ধেয্য. দল়্হায রজ্জুযা বন্ধিত্ৰা দল়্হে খীলে ৰা থম্ভে ৰা উপনিবন্ধেয্য. অথ খো তে, ভিক্খৰে, ছপ্পাণকা নানাৰিসযা নানাগোচরা সকং সকং গোচরৰিসযং আৰিঞ্ছেয্যুং – অহি আৰিঞ্ছেয্য ‘ৰম্মিকং পৰেক্খামী’তি, সুসুমারো আৰিঞ্ছেয্য ‘উদকং পৰেক্খামী’তি, পক্খী আৰিঞ্ছেয্য ‘আকাসং ডেস্সামী’তি, কুক্কুরো আৰিঞ্ছেয্য ‘গামং পৰেক্খামী’তি, সিঙ্গালো আৰিঞ্ছেয্য ‘সীৰথিকং পৰেক্খামী’তি, মক্কটো আৰিঞ্ছেয্য ‘ৰনং পৰেক্খামী’তি. যদা খো তে, ভিক্খৰে, ছপ্পাণকা ঝত্তা অস্সু কিলন্তা, অথ তমেৰ খীলং ৰা থম্ভং ৰা উপতিট্ঠেয্যুং, উপনিসীদেয্যুং, উপনিপজ্জেয্যুং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যস্স কস্সচি ভিক্খুনো কাযগতাসতি ভাৰিতা বহুলীকতা, তং চক্খু নাৰিঞ্ছতি মনাপিযেসু রূপেসু, অমনাপিযা রূপা নপ্পটিকূলা হোন্তি…পে… জিৰ্হা নাৰিঞ্ছতি মনাপিযেসু রসেসু…পে… মনো নাৰিঞ্ছতি মনাপিযেসু ধম্মেসু, অমনাপিযা ধম্মা নপ্পটিকূলা হোন্তি. এৰং খো, ভিক্খৰে, সংৰরো হোতি.

‘‘‘দল়্হে খীলে ৰা থম্ভে ৰা’তি খো, ভিক্খৰে, কাযগতায সতিযা এতং অধিৰচনং. তস্মাতিহ ৰো, ভিক্খৰে, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘কাযগতা নো সতি ভাৰিতা ভৰিস্সতি বহুলীকতা যানীকতা ৰত্থুকতা অনুট্ঠিতা পরিচিতা সুসমারদ্ধা’তি. এৰঞ্হি খো, ভিক্খৰে, সিক্খিতব্ব’’ন্তি. দসমং.