১. আসীৰিসোপমসুত্তং
২৩৮. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, চত্তারো আসীৰিসা উগ্গতেজা ঘোরৰিসা. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য জীৰিতুকামো অমরিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘ইমে তে, অম্ভো পুরিস, চত্তারো আসীৰিসা উগ্গতেজা ঘোরৰিসা কালেন কালং ৰুট্ঠাপেতব্বা, কালেন কালং ন্হাপেতব্বা, কালেন কালং ভোজেতব্বা, কালেন কালং সংৰেসেতব্বা [পৰেসেতব্বা (স্যা. কং. পী. ক.)]. যদা চ খো তে, অম্ভো পুরিস, ইমেসং চতুন্নং আসীৰিসানং উগ্গতেজানং ঘোরৰিসানং অঞ্ঞতরো ৰা অঞ্ঞতরো ৰা কুপ্পিস্সতি, ততো ত্ৰং, অম্ভো পুরিস, মরণং ৰা নিগচ্ছসি, মরণমত্তং ৰা দুক্খং. যং তে, অম্ভো পুরিস, করণীযং তং করোহী’’’তি.
‘‘অথ খো সো, ভিক্খৰে, পুরিসো ভীতো চতুন্নং আসীৰিসানং উগ্গতেজানং ঘোরৰিসানং যেন ৰা তেন ৰা পলাযেথ. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘ইমে খো, অম্ভো পুরিস, পঞ্চ ৰধকা পচ্চত্থিকা পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধা, যত্থেৰ নং পস্সিস্সাম তত্থেৰ জীৰিতা ৰোরোপেস্সামাতি. যং তে, অম্ভো পুরিস, করণীযং তং করোহী’’’তি.
‘‘অথ খো সো, ভিক্খৰে, পুরিসো ভীতো চতুন্নং আসীৰিসানং উগ্গতেজানং ঘোরৰিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৰধকানং পচ্চত্থিকানং যেন ৰা তেন ৰা পলাযেথ. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘অযং তে, অম্ভো পুরিস, ছট্ঠো অন্তরচরো ৰধকো উক্খিত্তাসিকো পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধো যত্থেৰ নং পস্সিস্সামি তত্থেৰ সিরো পাতেস্সামীতি. যং তে, অম্ভো পুরিস, করণীযং তং করোহী’’’তি.
‘‘অথ খো সো, ভিক্খৰে, পুরিসো ভীতো চতুন্নং আসীৰিসানং উগ্গতেজানং ঘোরৰিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৰধকানং পচ্চত্থিকানং, ভীতো ছট্ঠস্স অন্তরচরস্স ৰধকস্স উক্খিত্তাসিকস্স যেন ৰা তেন ৰা পলাযেথ. সো পস্সেয্য সুঞ্ঞং গামং. যঞ্ঞদেৰ ঘরং পৰিসেয্য রিত্তকঞ্ঞেৰ পৰিসেয্য তুচ্ছকঞ্ঞেৰ পৰিসেয্য সুঞ্ঞকঞ্ঞেৰ পৰিসেয্য. যঞ্ঞদেৰ ভাজনং পরিমসেয্য রিত্তকঞ্ঞেৰ পরিমসেয্য তুচ্ছকঞ্ঞেৰ পরিমসেয্য সুঞ্ঞকঞ্ঞেৰ পরিমসেয্য. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘ইদানি, অম্ভো পুরিস, ইমং সুঞ্ঞং গামং চোরা গামঘাতকা পৰিসন্তি [ৰধিস্সন্তি (সী. পী.)]. যং তে, অম্ভো পুরিস, করণীযং তং করোহী’’’তি.
‘‘অথ খো সো, ভিক্খৰে, পুরিসো ভীতো চতুন্নং আসীৰিসানং উগ্গতেজানং ঘোরৰিসানং, ভীতো পঞ্চন্নং ৰধকানং পচ্চত্থিকানং, ভীতো ছট্ঠস্স অন্তরচরস্স ৰধকস্স উক্খিত্তাসিকস্স, ভীতো চোরানং গামঘাতকানং যেন ৰা তেন ৰা পলাযেথ. সো পস্সেয্য মহন্তং উদকণ্ণৰং ওরিমং তীরং সাসঙ্কং সপ্পটিভযং, পারিমং তীরং খেমং অপ্পটিভযং. ন চস্স নাৰা সন্তারণী উত্তরসেতু ৰা অপারা পারং গমনায. অথ খো, ভিক্খৰে, তস্স পুরিসস্স এৰমস্স – ‘অযং খো মহাউদকণ্ণৰো ওরিমং তীরং সাসঙ্কং সপ্পটিভযং, পারিমং তীরং খেমং অপ্পটিভযং, নত্থি চ [ন চস্স (সী. ক.), নত্থস্স (স্যা. কং.)] নাৰা সন্তারণী উত্তরসেতু ৰা অপারা পারং গমনায. যংনূনাহং তিণকট্ঠসাখাপলাসং সংকড্ঢিত্ৰা কুল্লং বন্ধিত্ৰা তং কুল্লং নিস্সায হত্থেহি চ পাদেহি চ ৰাযমমানো সোত্থিনা পারং গচ্ছেয্য’’’ন্তি.
‘‘অথ খো সো, ভিক্খৰে, পুরিসো তিণকট্ঠসাখাপলাসং সংকড্ঢিত্ৰা কুল্লং বন্ধিত্ৰা তং কুল্লং নিস্সায হত্থেহি চ পাদেহি চ ৰাযমমানো সোত্থিনা পারং গচ্ছেয্য, তিণ্ণো পারঙ্গতো [পারগতো (সী. স্যা. কং.)] থলে তিট্ঠতি ব্রাহ্মণো.
‘‘উপমা খো ম্যাযং, ভিক্খৰে, কতা অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনায. অযঞ্চেত্থ [অযং চেৰেত্থ (সী.)] অত্থো – চত্তারো আসীৰিসা উগ্গতেজা ঘোরৰিসাতি খো, ভিক্খৰে, চতুন্নেতং মহাভূতানং অধিৰচনং – পথৰীধাতুযা, আপোধাতুযা, তেজোধাতুযা, ৰাযোধাতুযা.
‘‘পঞ্চ ৰধকা পচ্চত্থিকাতি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নেতং উপাদানক্খন্ধানং অধিৰচনং, সেয্যথিদং – রূপুপাদানক্খন্ধস্স, ৰেদনুপাদানক্খন্ধস্স, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধস্স, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধস্স, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধস্স.
‘‘ছট্ঠো অন্তরচরো ৰধকো উক্খিত্তাসিকোতি খো, ভিক্খৰে, নন্দীরাগস্সেতং অধিৰচনং.
‘‘সুঞ্ঞো গামোতি খো, ভিক্খৰে, ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনানং অধিৰচনং. চক্খুতো চেপি নং, ভিক্খৰে, পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী উপপরিক্খতি রিত্তকঞ্ঞেৰ খাযতি, তুচ্ছকঞ্ঞেৰ খাযতি, সুঞ্ঞকঞ্ঞেৰ খাযতি…পে… জিৰ্হাতো চেপি নং, ভিক্খৰে…পে… মনতো চেপি নং, ভিক্খৰে, পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৰী উপপরিক্খতি রিত্তকঞ্ঞেৰ খাযতি, তুচ্ছকঞ্ঞেৰ খাযতি, সুঞ্ঞকঞ্ঞেৰ খাযতি.
‘‘চোরা গামঘাতকাতি খো, ভিক্খৰে, ছন্নেতং বাহিরানং আযতনানং অধিৰচনং. চক্খু, ভিক্খৰে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু রূপেসু; সোতং, ভিক্খৰে…পে… ঘানং, ভিক্খৰে…পে… জিৰ্হা, ভিক্খৰে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু রসেসু; কাযো, ভিক্খৰে…পে… মনো, ভিক্খৰে, হঞ্ঞতি মনাপামনাপেসু ধম্মেসু.
‘‘মহা উদকণ্ণৰোতি খো, ভিক্খৰে, চতুন্নেতং ওঘানং অধিৰচনং – কামোঘস্স, ভৰোঘস্স, দিট্ঠোঘস্স, অৰিজ্জোঘস্স.
‘‘ওরিমং তীরং সাসঙ্কং সপ্পটিভযন্তি খো, ভিক্খৰে, সক্কাযস্সেতং অধিৰচনং.
‘‘পারিমং তীরং খেমং অপ্পটিভযন্তি খো, ভিক্খৰে, নিব্বানস্সেতং অধিৰচনং.
‘‘কুল্লন্তি খো, ভিক্খৰে, অরিযস্সেতং অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স অধিৰচনং, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি.
‘‘তস্স হত্থেহি চ পাদেহি চ ৰাযামোতি খো, ভিক্খৰে, ৰীরিযারম্ভস্সেতং অধিৰচনং.
‘‘তিণ্ণো পারঙ্গতো থলে তিট্ঠতি ব্রাহ্মণোতি খো, ভিক্খৰে, অরহতো এতং অধিৰচন’’ন্তি. পঠমং.