৩. ততিযগমনৰগ্গো
১. নৰাতসুত্তং
২৫০. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৰে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৰিজাযন্তি, ন চন্দিমসূরিযা উদেন্তি ৰা অপেন্তি ৰা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে….
‘‘রূপে খো, ভিক্খৰে, সতি, রূপং উপাদায, রূপং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… ৰেদনায সতি… সঞ্ঞায সতি… সঙ্খারেসু সতি… ৰিঞ্ঞাণে সতি, ৰিঞ্ঞাণং উপাদায, ৰিঞ্ঞাণং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, রূপং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায, এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৰিজাযন্তি, ন চন্দিমসূরিযা উদেন্তি ৰা অপেন্তি ৰা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. ‘‘ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. পঠমং.
২৫১-২৭৪. (দুতিযৰগ্গে ৰিয চতুৰীসতি সুত্তানি পূরেতব্বানি.) পঞ্চৰীসতিমং.
২৬. অদুক্খমসুখীসুত্তং
২৭৫. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৰে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অরোগো পরং মরণা’’’তি? ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে….
‘‘রূপে খো, ভিক্খৰে, সতি, রূপং উপাদায, রূপং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অরোগো পরং মরণা’তি. ৰেদনায সতি …পে… সঞ্ঞায সতি… সঙ্খারেসু সতি… ৰিঞ্ঞাণে সতি, ৰিঞ্ঞাণং উপাদায, ৰিঞ্ঞাণং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি, অরোগো পরং মরণা’’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, রূপং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অরোগো পরং মরণা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অরোগো পরং মরণা’’’তি. ‘‘ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি, অরোগো পরং মরণা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অরোগো পরং মরণা’’’তি. ছব্বীসতিমং.
ততিযপেয্যালো.