১. ৰাতসুত্তং

২২৪. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৰে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৰিজাযন্তি, ন চন্দিমসূরিযা উদেন্তি ৰা অপেন্তি ৰা, এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে… ‘‘রূপে খো, ভিক্খৰে, সতি, রূপং উপাদায, রূপং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’তি. ৰেদনায সতি…পে… সঞ্ঞায সতি…পে… সঙ্খারেসু সতি… ৰিঞ্ঞাণে সতি, ৰিঞ্ঞাণং উপাদায, ৰিঞ্ঞাণং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৰে, রূপং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, দুক্খে সতি, দুক্খং উপাদায, দুক্খং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. ‘‘ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৰা অনিচ্চং ৰা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৰিপরিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৰে, দুক্খে সতি, দুক্খং উপাদায, দুক্খং অভিনিৰিস্স এৰং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৰাতা ৰাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৰিজাযন্তি, ন চন্দিমসূরিযা উদেন্তি ৰা অপেন্তি ৰা, এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. পঠমং.

২২৫-২৪০. (পুরিমৰগ্গে ৰিয অট্ঠারস ৰেয্যাকরণানি ৰিত্থারেতব্বানীতি.) সত্তরসমং.