১. অত্তদীপসুত্তং

৪৩. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘অত্তদীপা, ভিক্খৰে, ৰিহরথ অত্তসরণা অনঞ্ঞসরণা, ধম্মদীপা ধম্মসরণা অনঞ্ঞসরণা. অত্তদীপানং, ভিক্খৰে, ৰিহরতং অত্তসরণানং অনঞ্ঞসরণানং, ধম্মদীপানং ধম্মসরণানং অনঞ্ঞসরণানং যোনি উপপরিক্খিতব্বা. কিংজাতিকা সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, কিংপহোতিকা’’তি?

‘‘কিংজাতিকা চ, ভিক্খৰে, সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, কিংপহোতিকা? ইধ, ভিক্খৰে, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো অরিযানং অদস্সাৰী অরিযধম্মস্স অকোৰিদো অরিযধম্মে অৰিনীতো, সপ্পুরিসানং অদস্সাৰী সপ্পুরিসধম্মস্স অকোৰিদো সপ্পুরিসধম্মে অৰিনীতো, রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, রূপৰন্তং ৰা অত্তানং; অত্তনি ৰা রূপং, রূপস্মিং ৰা অত্তানং. তস্স তং রূপং ৰিপরিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স রূপৰিপরিণামঞ্ঞথাভাৰা উপ্পজ্জন্তি সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৰেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰেদনাৰন্তং ৰা অত্তানং; অত্তনি ৰা ৰেদনং, ৰেদনায ৰা অত্তানং. তস্স সা ৰেদনা ৰিপরিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স ৰেদনাৰিপরিণামঞ্ঞথাভাৰা উপ্পজ্জন্তি সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি… সঙ্খারে অত্ততো সমনুপস্সতি… ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং; অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং. তস্স তং ৰিঞ্ঞাণং ৰিপরিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স ৰিঞ্ঞাণৰিপরিণামঞ্ঞথাভাৰা উপ্পজ্জন্তি সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা.

‘‘রূপস্স ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অনিচ্চতং ৰিদিত্ৰা ৰিপরিণামং ৰিরাগং নিরোধং [ৰিপরিণাম ৰিরাগ নিরোধং (সী.)], পুব্বে চেৰ রূপং এতরহি চ সব্বং রূপং অনিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মন্তি, এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পরিতস্সতি, অপরিতস্সং সুখং ৰিহরতি, সুখৰিহারী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৰুচ্চতি. ৰেদনায ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অনিচ্চতং ৰিদিত্ৰা ৰিপরিণামং ৰিরাগং নিরোধং, পুব্বে চেৰ ৰেদনা এতরহি চ সব্বা ৰেদনা অনিচ্চা দুক্খা ৰিপরিণামধম্মাতি, এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পরিতস্সতি, অপরিতস্সং সুখং ৰিহরতি, সুখৰিহারী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৰুচ্চতি. সঞ্ঞায… সঙ্খারানং ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অনিচ্চতং ৰিদিত্ৰা ৰিপরিণামং ৰিরাগং নিরোধং, পুব্বে চেৰ সঙ্খারা এতরহি চ সব্বে সঙ্খারা অনিচ্চা দুক্খা ৰিপরিণামধম্মাতি, এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পরিতস্সতি, অপরিতস্সং সুখং ৰিহরতি, সুখৰিহারী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৰুচ্চতি. ৰিঞ্ঞাণস্স ত্ৰেৰ, ভিক্খৰে, অনিচ্চতং ৰিদিত্ৰা ৰিপরিণামং ৰিরাগং নিরোধং, পুব্বে চেৰ ৰিঞ্ঞাণং এতরহি চ সব্বং ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মন্তি, এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পরিতস্সতি, অপরিতস্সং সুখং ৰিহরতি, সুখৰিহারী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৰুচ্চতী’’তি. পঠমং.