২. পুপ্ফসুত্তং

৯৪. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, লোকেন ৰিৰদামি, লোকোৰ মযা ৰিৰদতি. ন, ভিক্খৰে, ধম্মৰাদী কেনচি লোকস্মিং ৰিৰদতি. যং, ভিক্খৰে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৰদামি. যং, ভিক্খৰে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৰদামি’’.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, যমহং ‘নত্থী’তি ৰদামি? রূপং, ভিক্খৰে, নিচ্চং ধুৰং সস্সতং অৰিপরিণামধম্মং নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৰদামি. ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণং নিচ্চং ধুৰং সস্সতং অৰিপরিণামধম্মং নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৰদামি. ইদং খো, ভিক্খৰে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৰদামি’’.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, যমহং ‘অত্থী’তি ৰদামি? রূপং, ভিক্খৰে, অনিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৰদামি. ৰেদনা অনিচ্চা…পে… ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং দুক্খং ৰিপরিণামধম্মং অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৰদামি. ইদং খো, ভিক্খৰে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৰদামি’’.

‘‘অত্থি, ভিক্খৰে, লোকে লোকধম্মো, তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি; অভিসম্বুজ্ঝিত্ৰা অভিসমেত্ৰা তং আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৰিৰরতি ৰিভজতি উত্তানীকরোতি.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৰে, লোকে লোকধম্মো, তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি, অভিসম্বুজ্ঝিত্ৰা অভিসমেত্ৰা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৰিৰরতি ৰিভজতি উত্তানীকরোতি? রূপং, ভিক্খৰে, লোকে লোকধম্মো তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৰা অভিসমেত্ৰা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৰিৰরতি ৰিভজতি উত্তানীকরোতি.

‘‘যো, ভিক্খৰে, তথাগতেন এৰং আচিক্খিযমানে দেসিযমানে পঞ্ঞপিযমানে পট্ঠপিযমানে ৰিৰরিযমানে ৰিভজিযমানে উত্তানীকরিযমানে ন জানাতি ন পস্সতি তমহং, ভিক্খৰে, বালং পুথুজ্জনং অন্ধং অচক্খুকং অজানন্তং অপস্সন্তং কিন্তি করোমি! ৰেদনা, ভিক্খৰে, লোকে লোকধম্মো…পে… সঞ্ঞা, ভিক্খৰে… সঙ্খারা, ভিক্খৰে… ৰিঞ্ঞাণং, ভিক্খৰে, লোকে লোকধম্মো তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৰা অভিসমেত্ৰা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৰিৰরতি ৰিভজতি উত্তানীকরোতি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, উপ্পলং ৰা পদুমং ৰা পুণ্ডরীকং ৰা উদকে জাতং উদকে সংৰড্ঢং উদকা অচ্চুগ্গম্ম ঠাতি [তিট্ঠন্তং (ক.)] অনুপলিত্তং উদকেন; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, তথাগতো লোকে জাতো লোকে সংৰড্ঢো লোকং অভিভুয্য ৰিহরতি অনুপলিত্তো লোকেনা’’তি. দুতিযং.