১২. অপগতসুত্তং
২০১. সাৰত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মা রাহুলো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা রাহুলো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘কথং নু খো, ভন্তে, জানতো কথং পস্সতো ইমস্মিং চ সৰিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কারমমঙ্কারমানাপগতং মানসং হোতি ৰিধা সমতিক্কন্তং সন্তং সুৰিমুত্ত’’ন্তি? ‘‘যং কিঞ্চি, রাহুল, রূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা সব্বং রূপং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিস্ৰা অনুপাদা ৰিমুত্তো হোতি’’.
‘‘যা কাচি ৰেদনা…পে… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খারা… যং কিঞ্চি ৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা, সব্বং ৰিঞ্ঞাণং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৰমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিস্ৰা অনুপাদা ৰিমুত্তো হোতি. এৰং খো, রাহুল, জানতো এৰং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৰিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কারমমঙ্কারমানাপগতং মানসং হোতি ৰিধা সমতিক্কন্তং সন্তং সুৰিমুত্ত’’ন্তি. দ্ৰাদসমং.
দুতিযো ৰগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
চক্খু রূপঞ্চ ৰিঞ্ঞাণং, সম্ফস্সো ৰেদনায চ;
সঞ্ঞা সঞ্চেতনা তণ্হা, ধাতু খন্ধেন তে দস;
অনুসযং অপগতঞ্চেৰ, ৰগ্গো তেন পৰুচ্চতীতি.
রাহুলসংযুত্তং সমত্তং.