১১. চীৰরসুত্তং
১৫৪. একং সমযং আযস্মা মহাকস্সপো রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা আনন্দো দক্খিণগিরিস্মিং চারিকং চরতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং.
তেন খো পন সমযেন আযস্মতো আনন্দস্স তিংসমত্তা সদ্ধিৰিহারিনো ভিক্খূ সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্তা ভৰন্তি যেভুয্যেন কুমারভূতা. অথ খো আযস্মা আনন্দো দক্খিণগিরিস্মিং যথাভিরন্তং চারিকং চরিত্ৰা যেন রাজগহং ৰেল়ুৰনং কলন্দকনিৰাপো যেনাযস্মা মহাকস্সপো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং মহাকস্সপং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং আযস্মা মহাকস্সপো এতদৰোচ – ‘‘কতি নু খো, আৰুসো আনন্দ, অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা কুলেসু তিকভোজনং পঞ্ঞত্ত’’ন্তি?
‘‘তযো খো, ভন্তে কস্সপ, অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা কুলেসু তিকভোজনং পঞ্ঞত্তং – দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহায পেসলানং ভিক্খূনং ফাসুৰিহারায, মা পাপিচ্ছা পক্খং নিস্সায সঙ্ঘং ভিন্দেয্যুং [ৰিনযপিটকে চূল়ৰগ্গে সংঘভেদকক্খন্ধকে ৰজিরবুদ্ধিযং অঞ্ঞথা সম্বন্ধো দস্সিতো], কুলানুদ্দযতায চ. ইমে খো, ভন্তে কস্সপ, তযো অত্থৰসে পটিচ্চ ভগৰতা কুলেসু তিকভোজনং পঞ্ঞত্ত’’ন্তি.
‘‘অথ কিঞ্চরহি ত্ৰং, আৰুসো আনন্দ, ইমেহি নৰেহি ভিক্খূহি ইন্দ্রিযেসু অগুত্তদ্ৰারেহি ভোজনে অমত্তঞ্ঞূহি জাগরিযং অননুযুত্তেহি সদ্ধিং চারিকং চরসি? সস্সঘাতং মঞ্ঞে চরসি, কুলূপঘাতং মঞ্ঞে চরসি. ওলুজ্জতি [উল্লুজ্জতি (সী. অট্ঠকথাসু চ)] খো তে, আৰুসো আনন্দ, পরিসা; পলুজ্জন্তি খো তে, আৰুসো, নৰপ্পাযা. ন ৰাযং কুমারকো মত্তমঞ্ঞাসী’’তি.
‘‘অপি মে, ভন্তে কস্সপ, সিরস্মিং পলিতানি জাতানি. অথ চ পন মযং অজ্জাপি আযস্মতো মহাকস্সপস্স কুমারকৰাদা ন মুচ্চামা’’তি. ‘‘তথা হি পন ত্ৰং, আৰুসো আনন্দ, ইমেহি নৰেহি ভিক্খূহি ইন্দ্রিযেসু অগুত্তদ্ৰারেহি ভোজনে অমত্তঞ্ঞূহি জাগরিযং অননুযুত্তেহি সদ্ধিং চারিকং চরসি, সস্সঘাতং মঞ্ঞে চরসি, কুলূপঘাতং মঞ্ঞে চরসি. ওলুজ্জতি খো তে, আৰুসো আনন্দ, পরিসা; পলুজ্জন্তি খো তে, আৰুসো, নৰপ্পাযা. [পলুজ্জতি খো তে আৰুসো আনন্দ পরিসা (ক. সী.)] ন ৰাযং কুমারকো মত্তমঞ্ঞাসী’’তি.
অস্সোসি খো থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘অয্যেন কির মহাকস্সপেন অয্যো আনন্দো ৰেদেহমুনি কুমারকৰাদেন অপসাদিতো’’তি.
অথ খো থুল্লনন্দা ভিক্খুনী অনত্তমনা অনত্তমনৰাচং নিচ্ছারেসি – ‘‘কিং পন অয্যো মহাকস্সপো অঞ্ঞতিত্থিযপুব্বো সমানো অয্যং আনন্দং ৰেদেহমুনিং কুমারকৰাদেন অপসাদেতব্বং মঞ্ঞতী’’তি! অস্সোসি খো আযস্মা মহাকস্সপো থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা ইমং ৰাচং ভাসমানায.
অথ খো আযস্মা মহাকস্সপো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৰোচ – ‘‘তগ্ঘাৰুসো আনন্দ, থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা সহসা অপ্পটিসঙ্খা ৰাচা ভাসিতা. যত্ৰাহং, আৰুসো, কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো, নাভিজানামি অঞ্ঞং সত্থারং উদ্দিসিতা [উদ্দিসিতুং (সী. পী. ক.)], অঞ্ঞত্র তেন ভগৰতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন. পুব্বে মে, আৰুসো, অগারিকভূতস্স সতো এতদহোসি – ‘সম্বাধো ঘরাৰাসো রজাপথো [রজোপথো (সী.)], অব্ভোকাসো পব্বজ্জা. নযিদং সুকরং অগারং অজ্ঝাৰসতা একন্তপরিপুণ্ণং একন্তপরিসুদ্ধং সঙ্খলিখিতং ব্রহ্মচরিযং চরিতুং. যংনূনাহং কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজেয্য’ন্তি. সো খ্ৰাহং, আৰুসো, অপরেন সমযেন পটপিলোতিকানং সঙ্ঘাটিং কারেত্ৰা [করিত্ৰা (সী. স্যা. কং. পী.)] যে লোকে অরহন্তো তে উদ্দিস্স কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিং.
সো এৰং পব্বজিতো সমানো অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো অদ্দসং ভগৰন্তং অন্তরা চ রাজগহং অন্তরা চ নাল়ন্দং বহুপুত্তে চেতিযে নিসিন্নং. দিস্ৰান মে এতদহোসি – ‘সত্থারঞ্চ ৰতাহং পস্সেয্যং, ভগৰন্তমেৰ পস্সেয্যং; সুগতঞ্চ ৰতাহং পস্সেয্যং, ভগৰন্তমেৰ পস্সেয্যং; সম্মাসম্বুদ্ধঞ্চ ৰতাহং পস্সেয্যং; ভগৰন্তমেৰ পস্সেয্য’ন্তি. সো খ্ৰাহং, আৰুসো, তত্থেৰ ভগৰতো পাদেসু সিরসা নিপতিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচং – ‘সত্থা মে, ভন্তে, ভগৰা, সাৰকোহমস্মি; সত্থা মে, ভন্তে, ভগৰা, সাৰকোহমস্মী’তি. এৰং ৰুত্তে মং, আৰুসো, ভগৰা এতদৰোচ – ‘যো খো, কস্সপ, এৰং সব্বচেতসা সমন্নাগতং সাৰকং অজানঞ্ঞেৰ ৰদেয্য জানামীতি, অপস্সঞ্ঞেৰ ৰদেয্য পস্সামীতি, মুদ্ধাপি তস্স ৰিপতেয্য. অহং খো পন, কস্সপ, জানঞ্ঞেৰ ৰদামি জানামীতি, পস্সঞ্ঞেৰ ৰদামি পস্সামী’তি.
তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘তিব্বং মে হিরোত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠিতং ভৰিস্সতি থেরেসু নৰেসু মজ্ঝিমেসূ’তি. এৰঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্বং.
তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘যং কিঞ্চি ধম্মং সুণিস্সামি কুসলূপসংহিতং সব্বং তং অট্ঠিং কত্ৰা মনসি করিত্ৰা সব্বচেতসা সমন্নাহরিত্ৰা ওহিতসোতো ধম্মং সুণিস্সামী’তি. এৰঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্বং.
তস্মাতিহ তে, কস্সপ, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘সাতসহগতা চ মে কাযগতাসতি ন ৰিজহিস্সতী’তি. এৰঞ্হি তে, কস্সপ, সিক্খিতব্বন্তি.
‘‘অথ খো মং, আৰুসো, ভগৰা ইমিনা ওৰাদেন ওৰদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. সত্তাহমেৰ খ্ৰাহং, আৰুসো, সরণো [সাণো (সী.)] রট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জিং’’. অট্ঠমিযা অঞ্ঞা উদপাদি.
‘‘অথ খো, আৰুসো, ভগৰা মগ্গা ওক্কম্ম যেন অঞ্ঞতরং রুক্খমূলং তেনুপসঙ্কমি. অথ খ্ৰাহং, আৰুসো, পটপিলোতিকানং সঙ্ঘাটিং চতুগ্গুণং পঞ্ঞপেত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচং – ‘ইধ, ভন্তে, ভগৰা নিসীদতু, যং মমস্স দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’তি. নিসীদি খো, আৰুসো, ভগৰা পঞ্ঞত্তে আসনে. নিসজ্জ খো মং, আৰুসো, ভগৰা এতদৰোচ – ‘মুদুকা খো ত্যাযং, কস্সপ, পটপিলোতিকানং সঙ্ঘাটী’তি. ‘পটিগ্গণ্হাতু মে, ভন্তে, ভগৰা পটপিলোতিকানং সঙ্ঘাটিং অনুকম্পং উপাদাযা’তি. ‘ধারেস্সসি পন মে ত্ৰং, কস্সপ, সাণানি পংসুকূলানি নিব্বসনানী’তি. ‘ধারেস্সামহং, ভন্তে, ভগৰতো সাণানি পংসুকূলানি নিব্বসনানী’তি. ‘‘সো খ্ৰাহং, আৰুসো, পটপিলোতিকানং সঙ্ঘাটিং ভগৰতো পাদাসিং. অহং পন ভগৰতো সাণানি পংসুকূলানি নিব্বসনানি পটিপজ্জিং’’.
‘‘যঞ্হি তং, আৰুসো, সম্মা ৰদমানো ৰদেয্য – ‘ভগৰতো পুত্তো ওরসো মুখতো জাতো ধম্মজো ধম্মনিম্মিতো ধম্মদাযাদো, পটিগ্গহিতানি [পটিগ্গহেতা (সী.)] সাণানি পংসুকূলানি নিব্বসনানী’তি, মমং তং সম্মা ৰদমানো ৰদেয্য – ‘ভগৰতো পুত্তো ওরসো মুখতো জাতো ধম্মজো ধম্মনিম্মিতো ধম্মদাযাদো, পটিগ্গহিতানি সাণানি পংসুকূলানি নিব্বসনানী’’’তি.
‘‘অহং খো, আৰুসো, যাৰদেৰ আকঙ্খামি ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরামি. অহং খো, আৰুসো, যাৰদে আকঙ্খামি…পে… (নৰন্নং অনুপুব্বৰিহারসমাপত্তিনং পঞ্চন্নঞ্চ অভিঞ্ঞানং এৰং ৰিত্থারো ৰেদিতব্বো).
‘‘অহং খো, আৰুসো, আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরামি; সত্তরতনং ৰা, আৰুসো, নাগং অড্ঢট্ঠমরতনং ৰা তালপত্তিকায ছাদেতব্বং মঞ্ঞেয্য, যো মে ছ অভিঞ্ঞা ছাদেতব্বং মঞ্ঞেয্যা’’তি.
চৰিত্থ চ পন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ব্রহ্মচরিযম্হাতি. একাদসমং.