২. গারৰসুত্তং

১৭৩. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা উরুৰেলাযং ৰিহরতি নজ্জা নেরঞ্জরায তীরে অজপালনিগ্রোধমূলে পঠমাভিসম্বুদ্ধো. অথ খো ভগৰতো রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘দুক্খং খো অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, কং নু খ্ৰাহং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা [গরুকত্ৰা (সী. স্যা. কং. পী.)] উপনিস্সায ৰিহরেয্য’’ন্তি?

অথ খো ভগৰতো এতদহোসি – ‘‘অপরিপুণ্ণস্স খো সীলক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অত্তনা সীলসম্পন্নতরং অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপুণ্ণস্স খো সমাধিক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে…পে… অত্তনা সমাধিসম্পন্নতরং অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপুণ্ণস্স পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে…পে… অত্তনা পঞ্ঞাসম্পন্নতরং অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপুণ্ণস্স খো ৰিমুত্তিক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে…পে… অত্তনা ৰিমুত্তিসম্পন্নতরং অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং.

‘‘অপরিপুণ্ণস্স খো ৰিমুত্তিঞাণদস্সনক্খন্ধস্স পারিপূরিযা অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. ন খো পনাহং পস্সামি সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায অত্তনা ৰিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নতরং অঞ্ঞং সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰা, যমহং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্যং. যংনূনাহং য্ৰাযং ধম্মো মযা অভিসম্বুদ্ধো তমেৰ ধম্মং সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরেয্য’’ন্তি.

অথ খো ব্রহ্মা সহম্পতি ভগৰতো চেতসা চেতোপরিৰিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য এৰমেৰ – ব্রহ্মলোকে অন্তরহিতো ভগৰতো পুরতো পাতুরহোসি. অথ খো ব্রহ্মা সহম্পতি একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘এৰমেতং, ভগৰা, এৰমেতং, সুগত! যেপি তে, ভন্তে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেপি ভগৰন্তো ধম্মঞ্ঞেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরিংসু; যেপি তে, ভন্তে, ভৰিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অরহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা তেপি ভগৰন্তো ধম্মঞ্ঞেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরিস্সন্তি. ভগৰাপি, ভন্তে, এতরহি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ধম্মঞ্ঞেৰ সক্কত্ৰা গরুং কত্ৰা উপনিস্সায ৰিহরতূ’’তি. ইদমৰোচ ব্রহ্মা সহম্পতি, ইদং ৰত্ৰা অথাপরং এতদৰোচ –

‘‘যে চ অতীতা সম্বুদ্ধা, যে চ বুদ্ধা অনাগতা;

যো চেতরহি সম্বুদ্ধো, বহূনং [বহুন্নং (সী. স্যা. কং. পী.)] সোকনাসনো.

‘‘সব্বে সদ্ধম্মগরুনো, ৰিহংসু [ৰিহরিংসু (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰিহরন্তি চ;

তথাপি ৰিহরিস্সন্তি, এসা বুদ্ধান ধম্মতা.

‘‘তস্মা হি অত্তকামেন [অত্থকামেন (সী. পী. ক.)], মহত্তমভিকঙ্খতা;

সদ্ধম্মো গরুকাতব্বো, সরং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি.