১. সম্বহুলসুত্তং
১৫৭. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি সিলাৰতিযং. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ ভগৰতো অৰিদূরে অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৰিহরন্তি. অথ খো মারো পাপিমা ব্রাহ্মণৰণ্ণং অভিনিম্মিনিত্ৰা মহন্তেন জটণ্ডুৰেন অজিনক্খিপনিৰত্থো জিণ্ণো গোপানসিৰঙ্কো ঘুরুঘুরুপস্সাসী উদুম্বরদণ্ডং গহেত্ৰা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘দহরা ভৰন্তো পব্বজিতা সুসূ কাল়কেসা ভদ্রেন যোব্বনেন সমন্নাগতা পঠমেন ৰযসা অনিক্কীল়িতাৰিনো কামেসু. ভুঞ্জন্তু ভৰন্তো মানুসকে কামে. মা সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰিত্থা’’তি. ‘‘ন খো মযং, ব্রাহ্মণ, সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰাম. কালিকঞ্চ খো মযং, ব্রাহ্মণ, হিত্ৰা সন্দিট্ঠিকং অনুধাৰাম. কালিকা হি, ব্রাহ্মণ, কামা ৰুত্তা ভগৰতা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৰো এত্থ ভিয্যো. সন্দিট্ঠিকো অযং ধম্মো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৰেদিতব্বো ৰিঞ্ঞূহী’’তি. এৰং ৰুত্তে, মারো পাপিমা সীসং ওকম্পেত্ৰা জিৰ্হং নিল্লালেত্ৰা তিৰিসাখং নলাটে নলাটিকং ৰুট্ঠাপেত্ৰা দণ্ডমোলুব্ভ পক্কামি.
অথ খো তে ভিক্খূ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘ইধ মযং, ভন্তে, ভগৰতো অৰিদূরে অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৰিহরাম. অথ খো, ভন্তে, অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো মহন্তেন জটণ্ডুৰেন অজিনক্খিপনিৰত্থো জিণ্ণো গোপানসিৰঙ্কো ঘুরুঘুরুপস্সাসী উদুম্বরদণ্ডং গহেত্ৰা যেন মযং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা অম্হে এতদৰোচ – ‘দহরা ভৰন্তো পব্বজিতা সুসূ কাল়কেসা ভদ্রেন যোব্বনেন সমন্নাগতা পঠমেন ৰযসা অনিক্কীল়িতাৰিনো কামেসু. ভুঞ্জন্তু ভৰন্তো মানুসকে কামে. মা সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰিত্থা’তি. এৰং ৰুত্তে, মযং, ভন্তে, তং ব্রাহ্মণং এতদৰোচুম্হ – ‘ন খো মযং, ব্রাহ্মণ, সন্দিট্ঠিকং হিত্ৰা কালিকং অনুধাৰাম. কালিকঞ্চ খো মযং, ব্রাহ্মণ, হিত্ৰা সন্দিট্ঠিকং অনুধাৰাম. কালিকা হি, ব্রাহ্মণ, কামা ৰুত্তা ভগৰতা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৰো এত্থ ভিয্যো. সন্দিট্ঠিকো অযং ধম্মো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৰেদিতব্বো ৰিঞ্ঞূহী’তি. এৰং ৰুত্তে, ভন্তে, সো ব্রাহ্মণো সীসং ওকম্পেত্ৰা জিৰ্হং নিল্লালেত্ৰা তিৰিসাখং নলাটে নলাটিকং ৰুট্ঠাপেত্ৰা দণ্ডমোলুব্ভ পক্কন্তো’’তি.
‘‘নেসো, ভিক্খৰে, ব্রাহ্মণো. মারো এসো পাপিমা তুম্হাকং ৰিচক্খুকম্মায আগতো’’তি. অথ খো ভগৰা এতমত্থং ৰিদিত্ৰা তাযং ৰেলাযং ইমং গাথং অভাসি –
‘‘যো দুক্খমদ্দক্খি যতোনিদানং,
কামেসু সো জন্তু কথং নমেয্য;
উপধিং ৰিদিত্ৰা সঙ্গোতি লোকে,
তস্সেৰ জন্তু ৰিনযায সিক্খে’’তি.