১. পঠমৰগ্গো
১. সুৰীরসুত্তং
২৪৭. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, অসুরা দেৰে অভিযংসু. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুৰীরং দেৰপুত্তং আমন্তেসি – ‘এতে, তাত সুৰীর, অসুরা দেৰে অভিযন্তি. গচ্ছ, তাত সুৰীর, অসুরে পচ্চুয্যাহী’তি. ‘এৰং ভদ্দন্তৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সুৰীরো দেৰপুত্তো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৰা পমাদং আপাদেসি [আহরেসি (কত্থচি) নৰঙ্গুত্তরে সীহনাদসুত্তেপি]. দুতিযম্পি খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুৰীরং দেৰপুত্তং আমন্তেসি – ‘এতে, তাত সুৰীর, অসুরা দেৰে অভিযন্তি. গচ্ছ, তাত সুৰীর, অসুরে পচ্চুয্যাহী’তি. ‘এৰং ভদ্দন্তৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সুৰীরো দেৰপুত্তো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৰা দুতিযম্পি পমাদং আপাদেসি. ততিযম্পি খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুৰীরং দেৰপুত্তং আমন্তেসি – ‘এতে, তাত সুৰীর, অসুরা দেৰে অভিযন্তি. গচ্ছ, তাত সুৰীর, অসুরে পচ্চুয্যাহী’তি. ‘এৰং ভদ্দন্তৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সুৰীরো দেৰপুত্তো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৰা ততিযম্পি পমাদং আপাদেসি. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুৰীরং দেৰপুত্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘অনুট্ঠহং অৰাযামং, সুখং যত্রাধিগচ্ছতি;
সুৰীর তত্থ গচ্ছাহি, মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘অলস্ৰস্স [অলস’স্স (সী. পী.), অলস্ৰাযং (স্যা. কং.)] অনুট্ঠাতা, ন চ কিচ্চানি কারযে;
সব্বকামসমিদ্ধস্স, তং মে সক্ক ৰরং দিসা’’তি.
‘‘যত্থালসো অনুট্ঠাতা, অচ্চন্তং সুখমেধতি;
সুৰীর তত্থ গচ্ছাহি, মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘অকম্মুনা [অকম্মনা (সী. পী.)] দেৰসেট্ঠ, সক্ক ৰিন্দেমু যং সুখং;
অসোকং অনুপাযাসং, তং মে সক্ক ৰরং দিসা’’তি.
‘‘সচে অত্থি অকম্মেন, কোচি ক্ৰচি ন জীৰতি;
নিব্বানস্স হি সো মগ্গো, সুৰীর তত্থ গচ্ছাহি;
মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘সো হি নাম, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সকং পুঞ্ঞফলং উপজীৰমানো দেৰানং তাৰতিংসানং ইস্সরিযাধিপচ্চং রজ্জং কারেন্তো উট্ঠানৰীরিযস্স ৰণ্ণৰাদী ভৰিস্সতি. ইধ খো তং, ভিক্খৰে, সোভেথ, যং তুম্হে এৰং স্ৰাক্খাতে ধম্মৰিনযে পব্বজিতা সমানা উট্ঠহেয্যাথ ঘটেয্যাথ ৰাযমেয্যাথ অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায, অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিরিযাযা’’তি.
২. সুসীমসুত্তং
২৪৮. সাৰত্থিযং. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, অসুরা দেৰে অভিযংসু. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুসীমং [সুসিমং (স্যা. কং. ক.)] দেৰপুত্তং আমন্তেসি – ‘এতে, তাত সুসীম, অসুরা দেৰে অভিযন্তি. গচ্ছ, তাত সুসীম, অসুরে পচ্চুয্যাহী’তি. ‘এৰং ভদ্দন্তৰা’তি খো, ভিক্খৰে, সুসীমো দেৰপুত্তো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৰা পমাদং আপাদেসি. দুতিযম্পি খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুসীমং দেৰপুত্তং আমন্তেসি…পে… দুতিযম্পি পমাদং আপাদেসি. ততিযম্পি খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুসীমং দেৰপুত্তং আমন্তেসি…পে… ততিযম্পি পমাদং আপাদেসি. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সুসীমং দেৰপুত্তং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘অনুট্ঠহং অৰাযামং, সুখং যত্রাধিগচ্ছতি;
সুসীম তত্থ গচ্ছাহি, মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘অলস্ৰস্স অনুট্ঠাতা, ন চ কিচ্চানি কারযে;
সব্বকামসমিদ্ধস্স, তং মে সক্ক ৰরং দিসা’’তি.
‘‘যত্থালসো অনুট্ঠাতা, অচ্চন্তং সুখমেধতি;
সুসীম তত্থ গচ্ছাহি, মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘অকম্মুনা দেৰসেট্ঠ, সক্ক ৰিন্দেমু যং সুখং;
অসোকং অনুপাযাসং, তং মে সক্ক ৰরং দিসা’’তি.
‘‘সচে অত্থি অকম্মেন, কোচি ক্ৰচি ন জীৰতি;
নিব্বানস্স হি সো মগ্গো, সুসীম তত্থ গচ্ছাহি;
মঞ্চ তত্থেৰ পাপযা’’তি.
‘‘সো হি নাম, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সকং পুঞ্ঞফলং উপজীৰমানো দেৰানং তাৰতিংসানং ইস্সরিযাধিপচ্চং রজ্জং কারেন্তো উট্ঠানৰীরিযস্স ৰণ্ণৰাদী ভৰিস্সতি. ইধ খো তং, ভিক্খৰে, সোভেথ, যং তুম্হে এৰং স্ৰাক্খাতে ধম্মৰিনযে পব্বজিতা সমানা উট্ঠহেয্যাথ ঘটেয্যাথ ৰাযমেয্যাথ অপ্পত্তস্স পত্তিযা, অনধিগতস্স অধিগমায, অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিরিযাযা’’তি.
৩. ধজগ্গসুত্তং
২৪৯. সাৰত্থিযং. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, দেৰাসুরসঙ্গামো সমুপব্যূল়্হো অহোসি. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো দেৰে তাৰতিংসে আমন্তেসি –
‘সচে, মারিসা, দেৰানং সঙ্গামগতানং উপ্পজ্জেয্য ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, মমেৰ তস্মিং সমযে ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ. মমঞ্হি ৰো ধজগ্গং উল্লোকযতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি’.
‘নো চে মে ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ, অথ পজাপতিস্স দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ. পজাপতিস্স হি ৰো দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি’.
‘নো চে পজাপতিস্স দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ, অথ ৰরুণস্স দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ. ৰরুণস্স হি ৰো দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি’.
‘নো চে ৰরুণস্স দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ, অথ ঈসানস্স দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকেয্যাথ. ঈসানস্স হি ৰো দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতী’’’তি.
‘‘তং খো পন, ভিক্খৰে, সক্কস্স ৰা দেৰানমিন্দস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং, পজাপতিস্স ৰা দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং, ৰরুণস্স ৰা দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং, ঈসানস্স ৰা দেৰরাজস্স ধজগ্গং উল্লোকযতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযেথাপি নোপি পহীযেথ [নো পহীযেথ (ক.)].
‘‘তং কিস্স হেতু? সক্কো হি, ভিক্খৰে, দেৰানমিন্দো অৰীতরাগো অৰীতদোসো অৰীতমোহো ভীরু ছম্ভী উত্রাসী পলাযীতি.
‘‘অহঞ্চ খো, ভিক্খৰে, এৰং ৰদামি – ‘সচে তুম্হাকং, ভিক্খৰে, অরঞ্ঞগতানং ৰা রুক্খমূলগতানং ৰা সুঞ্ঞাগারগতানং ৰা উপ্পজ্জেয্য ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, মমেৰ তস্মিং সমযে অনুস্সরেয্যাথ – ইতিপি সো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো সুগতো লোকৰিদূ অনুত্তরো পুরিসদম্মসারথি সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা’তি. মমঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, অনুস্সরতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি.
‘‘নো চে মং অনুস্সরেয্যাথ, অথ ধম্মং অনুস্সরেয্যাথ – ‘স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৰেদিতব্বো ৰিঞ্ঞূহী’তি. ধম্মঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, অনুস্সরতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি.
‘‘নো চে ধম্মং অনুস্সরেয্যাথ, অথ সঙ্ঘং অনুস্সরেয্যাথ – ‘সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো উজুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো ঞাযপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো সামীচিপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, যদিদং চত্তারি পুরিসযুগানি অট্ঠ পুরিসপুগ্গলা এস ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, আহুনেয্যো পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকরণীযো অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’তি. সঙ্ঘঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, অনুস্সরতং যং ভৰিস্সতি ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা লোমহংসো ৰা, সো পহীযিস্সতি.
‘‘তং কিস্স হেতু? তথাগতো হি, ভিক্খৰে, অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰীতরাগো ৰীতদোসো ৰীতমোহো অভীরু অচ্ছম্ভী অনুত্রাসী অপলাযী’’তি. ইদমৰোচ ভগৰা. ইদং ৰত্ৰান সুগতো অথাপরং এতদৰোচ সত্থা –
‘‘অরঞ্ঞে রুক্খমূলে ৰা, সুঞ্ঞাগারেৰ ভিক্খৰো;
অনুস্সরেথ [অনুস্সরেয্যাথ (ক.) পদসিদ্ধি পন চিন্তেতব্বা] সম্বুদ্ধং, ভযং তুম্হাক নো সিযা.
‘‘নো চে বুদ্ধং সরেয্যাথ, লোকজেট্ঠং নরাসভং;
অথ ধম্মং সরেয্যাথ, নিয্যানিকং সুদেসিতং.
‘‘নো চে ধম্মং সরেয্যাথ, নিয্যানিকং সুদেসিতং;
অথ সঙ্ঘং সরেয্যাথ, পুঞ্ঞক্খেত্তং অনুত্তরং.
‘‘এৰং বুদ্ধং সরন্তানং, ধম্মং সঙ্ঘঞ্চ ভিক্খৰো;
ভযং ৰা ছম্ভিতত্তং ৰা, লোমহংসো ন হেস্সতী’’তি.
৪. ৰেপচিত্তিসুত্তং
২৫০. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, দেৰাসুরসঙ্গামো সমুপব্যূল়্হো অহোসি. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো অসুরে আমন্তেসি – ‘সচে, মারিসা, দেৰানং অসুরসঙ্গামে সমুপব্যূল়্হে অসুরা জিনেয্যুং দেৰা পরাজিনেয্যুং [পরাজেয্যুং (সী. পী.)], যেন নং সক্কং দেৰানমিন্দং কণ্ঠপঞ্চমেহি বন্ধনেহি বন্ধিত্ৰা মম সন্তিকে আনেয্যাথ অসুরপুর’ন্তি. সক্কোপি খো, ভিক্খৰে, দেৰানমিন্দো দেৰে তাৰতিংসে আমন্তেসি – ‘সচে, মারিসা, দেৰানং অসুরসঙ্গামে সমুপব্যূল়্হে দেৰা জিনেয্যুং অসুরা পরাজিনেয্যুং, যেন নং ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দং কণ্ঠপঞ্চমেহি বন্ধনেহি বন্ধিত্ৰা মম সন্তিকে আনেয্যাথ সুধম্মসভ’’’ন্তি. তস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, সঙ্গামে দেৰা জিনিংসু, অসুরা পরাজিনিংসু [পরাজিংসু (সী. পী.)]. অথ খো, ভিক্খৰে, দেৰা তাৰতিংসা ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দং কণ্ঠপঞ্চমেহি বন্ধনেহি বন্ধিত্ৰা সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স সন্তিকে আনেসুং সুধম্মসভং. তত্র সুদং, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো কণ্ঠপঞ্চমেহি বন্ধনেহি বদ্ধো সক্কং দেৰানমিন্দং সুধম্মসভং পৰিসন্তঞ্চ নিক্খমন্তঞ্চ অসব্ভাহি ফরুসাহি ৰাচাহি অক্কোসতি পরিভাসতি. অথ খো, ভিক্খৰে, মাতলি সঙ্গাহকো সক্কং দেৰানমিন্দং গাথাহি অজ্ঝভাসি –
‘‘ভযা নু মঘৰা সক্ক, দুব্বল্যা নো তিতিক্খসি;
সুণন্তো ফরুসং ৰাচং, সম্মুখা ৰেপচিত্তিনো’’তি.
‘‘নাহং ভযা ন দুব্বল্যা, খমামি ৰেপচিত্তিনো;
কথঞ্হি মাদিসো ৰিঞ্ঞূ, বালেন পটিসংযুজে’’তি.
‘‘ভিয্যো বালা পভিজ্জেয্যুং, নো চস্স পটিসেধকো;
তস্মা ভুসেন দণ্ডেন, ধীরো বালং নিসেধযে’’তি.
‘‘এতদেৰ অহং মঞ্ঞে, বালস্স পটিসেধনং;
পরং সঙ্কুপিতং ঞত্ৰা, যো সতো উপসম্মতী’’তি.
‘‘এতদেৰ তিতিক্খায, ৰজ্জং পস্সামি ৰাসৰ;
যদা নং মঞ্ঞতি বালো, ভযা ম্যাযং তিতিক্খতি;
অজ্ঝারুহতি দুম্মেধো, গোৰ ভিয্যো পলাযিন’’ন্তি.
‘‘কামং মঞ্ঞতু ৰা মা ৰা, ভযা ম্যাযং তিতিক্খতি;
সদত্থপরমা অত্থা, খন্ত্যা ভিয্যো ন ৰিজ্জতি.
‘‘যো হৰে বলৰা সন্তো, দুব্বলস্স তিতিক্খতি;
তমাহু পরমং খন্তিং, নিচ্চং খমতি দুব্বলো.
‘‘অবলং তং বলং আহু, যস্স বালবলং বলং;
বলস্স ধম্মগুত্তস্স, পটিৰত্তা ন ৰিজ্জতি.
‘‘তস্সেৰ তেন পাপিযো, যো কুদ্ধং পটিকুজ্ঝতি;
কুদ্ধং অপ্পটিকুজ্ঝন্তো, সঙ্গামং জেতি দুজ্জযং.
‘‘উভিন্নমত্থং চরতি, অত্তনো চ পরস্স চ;
পরং সঙ্কুপিতং ঞত্ৰা, যো সতো উপসম্মতি.
‘‘উভিন্নং তিকিচ্ছন্তানং, অত্তনো চ পরস্স চ;
জনা মঞ্ঞন্তি বালোতি, যে ধম্মস্স অকোৰিদা’’তি.
‘‘সো হি নাম, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো সকং পুঞ্ঞফলং উপজীৰমানো দেৰানং তাৰতিংসানং ইস্সরিযাধিপচ্চং রজ্জং কারেন্তো খন্তিসোরচ্চস্স ৰণ্ণৰাদী ভৰিস্সতি. ইধ খো তং, ভিক্খৰে, সোভেথ যং তুম্হে এৰং স্ৰাক্খাতে ধম্মৰিনযে পব্বজিতা সমানা খমা চ ভৰেয্যাথ সোরতা চা’’তি.
৫. সুভাসিতজযসুত্তং
২৫১. সাৰত্থিনিদানং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, দেৰাসুরসঙ্গামো সমুপব্যূল়্হো অহোসি. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো সক্কং দেৰানমিন্দং এতদৰোচ – ‘হোতু, দেৰানমিন্দ, সুভাসিতেন জযো’তি. ‘হোতু, ৰেপচিত্তি, সুভাসিতেন জযো’তি. অথ খো, ভিক্খৰে, দেৰা চ অসুরা চ পারিসজ্জে ঠপেসুং – ‘ইমে নো সুভাসিতদুব্ভাসিতং আজানিস্সন্তী’তি. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দো সক্কং দেৰানমিন্দং এতদৰোচ – ‘ভণ, দেৰানমিন্দ, গাথ’ন্তি. এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো ৰেপচিত্তি অসুরিন্দং এতদৰোচ – ‘তুম্হে খ্ৰেত্থ, ৰেপচিত্তি, পুব্বদেৰা. ভণ, ৰেপচিত্তি, গাথ’ন্তি. এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘ভিয্যো বালা পভিজ্জেয্যুং, নো চস্স পটিসেধকো;
তস্মা ভুসেন দণ্ডেন, ধীরো বালং নিসেধযে’’তি.
‘‘ভাসিতায খো পন, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তিনা অসুরিন্দেন গাথায অসুরা অনুমোদিংসু, দেৰা তুণ্হী অহেসুং. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো সক্কং দেৰানমিন্দং এতদৰোচ – ‘ভণ, দেৰানমিন্দ, গাথ’ন্তি. এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘এতদেৰ অহং মঞ্ঞে, বালস্স পটিসেধনং;
পরং সঙ্কুপিতং ঞত্ৰা, যো সতো উপসম্মতী’’তি.
‘‘ভাসিতায খো পন, ভিক্খৰে, সক্কেন দেৰানমিন্দেন গাথায, দেৰা অনুমোদিংসু, অসুরা তুণ্হী অহেসুং. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দং এতদৰোচ – ‘ভণ, ৰেপচিত্তি, গাথ’ন্তি. এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘এতদেৰ তিতিক্খায, ৰজ্জং পস্সামি ৰাসৰ;
যদা নং মঞ্ঞতি বালো, ভযা ম্যাযং তিতিক্খতি;
অজ্ঝারুহতি দুম্মেধো, গোৰ ভিয্যো পলাযিন’’ন্তি.
‘‘ভাসিতায খো পন, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তিনা অসুরিন্দেন গাথায অসুরা অনুমোদিংসু, দেৰা তুণ্হী অহেসুং. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো সক্কং দেৰানমিন্দং এতদৰোচ – ‘ভণ, দেৰানমিন্দ, গাথ’ন্তি. এৰং ৰুত্তে, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘কামং মঞ্ঞতু ৰা মা ৰা, ভযা ম্যাযং তিতিক্খতি;
সদত্থপরমা অত্থা, খন্ত্যা ভিয্যো ন ৰিজ্জতি.
‘‘যো হৰে বলৰা সন্তো, দুব্বলস্স তিতিক্খতি;
তমাহু পরমং খন্তিং, নিচ্চং খমতি দুব্বলো.
‘‘অবলং তং বলং আহু, যস্স বালবলং বলং;
বলস্স ধম্মগুত্তস্স, পটিৰত্তা ন ৰিজ্জতি.
‘‘তস্সেৰ তেন পাপিযো, যো কুদ্ধং পটিকুজ্ঝতি;
কুদ্ধং অপ্পটিকুজ্ঝন্তো, সঙ্গামং জেতি দুজ্জযং.
‘‘উভিন্নমত্থং চরতি, অত্তনো চ পরস্স চ;
পরং সঙ্কুপিতং ঞত্ৰা, যো সতো উপসম্মতি.
‘‘উভিন্নং তিকিচ্ছন্তানং, অত্তনো চ পরস্স চ;
জনা মঞ্ঞন্তি বালোতি, যে ধম্মস্স অকোৰিদা’’তি.
‘‘ভাসিতাসু খো পন, ভিক্খৰে, সক্কেন দেৰানমিন্দেন গাথাসু, দেৰা অনুমোদিংসু, অসুরা তুণ্হী অহেসুং. অথ খো, ভিক্খৰে, দেৰানঞ্চ অসুরানঞ্চ পারিসজ্জা এতদৰোচুং – ‘ভাসিতা খো ৰেপচিত্তিনা অসুরিন্দেন গাথাযো. তা চ খো সদণ্ডাৰচরা সসত্থাৰচরা, ইতি ভণ্ডনং ইতি ৰিগ্গহো ইতি কলহো. ভাসিতা খো [ভাসিতা খো পন (সী.)] সক্কেন দেৰানমিন্দেন গাথাযো. তা চ খো অদণ্ডাৰচরা অসত্থাৰচরা, ইতি অভণ্ডনং ইতি অৰিগ্গহো ইতি অকলহো. সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স সুভাসিতেন জযো’তি. ইতি খো, ভিক্খৰে সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স সুভাসিতেন জযো অহোসী’’তি.
৬. কুলাৰকসুত্তং
২৫২. সাৰত্থিযং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, দেৰাসুরসঙ্গামো সমুপব্যূল়্হো অহোসি. তস্মিং খো পন, ভিক্খৰে, সঙ্গামে অসুরা জিনিংসু, দেৰা পরাজিনিংসু. পরাজিতা চ খো, ভিক্খৰে, দেৰা অপাযংস্ৰেৰ উত্তরেনমুখা, অভিযংস্ৰেৰ নে অসুরা. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো মাতলি সঙ্গাহকং গাথায অজ্ঝভাসি –
‘‘কুলাৰকা মাতলি সিম্বলিস্মিং,
ঈসামুখেন পরিৰজ্জযস্সু;
কামং চজাম অসুরেসু পাণং,
মাযিমে দিজা ৰিকুলাৰকা [ৰিকুলাৰা (স্যা. কং. ক.)] অহেসু’’ন্তি.
‘‘‘এৰং ভদ্দন্তৰা’তি খো, ভিক্খৰে, মাতলি সঙ্গাহকো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স পটিস্সুত্ৰা সহস্সযুত্তং আজঞ্ঞরথং পচ্চুদাৰত্তেসি. অথ খো, ভিক্খৰে, অসুরানং এতদহোসি – ‘পচ্চুদাৰত্তো খো দানি সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স সহস্সযুত্তো আজঞ্ঞরথো. দুতিযম্পি খো দেৰা অসুরেহি সঙ্গামেস্সন্তীতি ভীতা অসুরপুরমেৰ পাৰিসিংসু. ইতি খো, ভিক্খৰে, সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স ধম্মেন জযো অহোসী’’’তি.
৭. নদুব্ভিযসুত্তং
২৫৩. সাৰত্থিযং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘যোপি মে অস্স সুপচ্চত্থিকো তস্সপাহং ন দুব্ভেয্য’ন্তি. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো সক্কস্স দেৰানমিন্দস্স চেতসা চেতোপরিৰিতক্কমঞ্ঞায যেন সক্কো দেৰানমিন্দো তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰান ৰেপচিত্তিং অসুরিন্দং এতদৰোচ – ‘তিট্ঠ, ৰেপচিত্তি, গহিতোসী’’’তি.
‘‘যদেৰ তে, মারিস, পুব্বে চিত্তং, তদেৰ ত্ৰং মা পজহাসী’’তি [তদেৰ ত্ৰং মারিস পহাসীতি (সী. স্যা. কং.)].
‘‘সপস্সু চ মে, ৰেপচিত্তি, অদুব্ভাযা’’তি [অদ্রুব্ভায (ক.)].
‘‘যং মুসা ভণতো পাপং, যং পাপং অরিযূপৰাদিনো;
মিত্তদ্দুনো চ যং পাপং, যং পাপং অকতঞ্ঞুনো;
তমেৰ পাপং ফুসতু [ফুসতি (সী. পী.)], যো তে দুব্ভে সুজম্পতী’’তি.
৮. ৰেরোচনঅসুরিন্দসুত্তং
২৫৪. সাৰত্থিযং জেতৰনে. তেন খো পন সমযেন ভগৰা দিৰাৰিহারগতো হোতি পটিসল্লীনো. অথ খো সক্কো চ দেৰানমিন্দো ৰেরোচনো চ অসুরিন্দো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা পচ্চেকং দ্ৰারবাহং নিস্সায অট্ঠংসু. অথ খো ৰেরোচনো অসুরিন্দো ভগৰতো সন্তিকে ইমং গাথং অভাসি –
‘‘ৰাযমেথেৰ পুরিসো, যাৰ অত্থস্স নিপ্ফদা;
নিপ্ফন্নসোভনো [সোভিনো (সী.), সোভণো (পী. ক.)] অত্থো [অত্থা (সী.)], ৰেরোচনৰচো ইদ’’ন্তি.
‘‘ৰাযমেথেৰ পুরিসো, যাৰ অত্থস্স নিপ্ফদা;
নিপ্ফন্নসোভনো অত্থো [নিপ্ফন্নসোভিনো অত্থা (সী. স্যা. কং.)], খন্ত্যা ভিয্যো ন ৰিজ্জতী’’তি.
‘‘সব্বে সত্তা অত্থজাতা, তত্থ তত্থ যথারহং;
সংযোগপরমা ত্ৰেৰ, সম্ভোগা সব্বপাণিনং;
নিপ্ফন্নসোভনো অত্থো, ৰেরোচনৰচো ইদ’’ন্তি.
‘‘সব্বে সত্তা অত্থজাতা, তত্থ তত্থ যথারহং;
সংযোগপরমা ত্ৰেৰ, সম্ভোগা সব্বপাণিনং;
নিপ্ফন্নসোভনো অত্থো, খন্ত্যা ভিয্যো ন ৰিজ্জতী’’তি.
৯. অরঞ্ঞাযতনইসিসুত্তং
২৫৫. সাৰত্থিযং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, সম্বহুলা ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা অরঞ্ঞাযতনে পণ্ণকুটীসু সম্মন্তি. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো চ দেৰানমিন্দো ৰেপচিত্তি চ অসুরিন্দো যেন তে ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা তেনুপসঙ্কমিংসু. অথ খো, ভিক্খৰে, ৰেপচিত্তি অসুরিন্দো পটলিযো [অটলিযো (সী. স্যা. কং. পী.), আটলিযো (ক.) ম. নি. ২.৪১০] উপাহনা আরোহিত্ৰা খগ্গং ওলগ্গেত্ৰা ছত্তেন ধারিযমানেন অগ্গদ্ৰারেন অস্সমং পৰিসিত্ৰা তে ইসযো সীলৰন্তে কল্যাণধম্মে অপব্যামতো করিত্ৰা অতিক্কমি. অথ খো, ভিক্খৰে, সক্কো দেৰানমিন্দো পটলিযো উপাহনা ওরোহিত্ৰা খগ্গং অঞ্ঞেসং দত্ৰা ছত্তং অপনামেত্ৰা দ্ৰারেনেৰ অস্সমং পৰিসিত্ৰা তে ইসযো সীলৰন্তে কল্যাণধম্মে অনুৰাতং পঞ্জলিকো নমস্সমানো অট্ঠাসি’’. অথ খো, ভিক্খৰে, তে ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা সক্কং দেৰানমিন্দং গাথায অজ্ঝভাসিংসু –
‘‘গন্ধো ইসীনং চিরদিক্খিতানং,
কাযা চুতো গচ্ছতি মালুতেন;
ইতো পটিক্কম্ম সহস্সনেত্ত,
গন্ধো ইসীনং অসুচি দেৰরাজা’’তি.
‘‘গন্ধো ইসীনং চিরদিক্খিতানং,
কাযা চুতো গচ্ছতু [গচ্ছতি (সী. স্যা. কং.)] মালুতেন,
সুচিত্রপুপ্ফং সিরস্মিংৰ মালং;
গন্ধং এতং পটিকঙ্খাম ভন্তে,
ন হেত্থ দেৰা পটিকূলসঞ্ঞিনো’’তি.
১০. সমুদ্দকসুত্তং
২৫৬. সাৰত্থিযং. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, সম্বহুলা ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা সমুদ্দতীরে পণ্ণকুটীসু সম্মন্তি. তেন খো পন সমযেন দেৰাসুরসঙ্গামো সমুপব্যূল়্হো অহোসি. অথ খো, ভিক্খৰে, তেসং ইসীনং সীলৰন্তানং কল্যাণধম্মানং এতদহোসি – ‘ধম্মিকা খো দেৰা, অধম্মিকা অসুরা. সিযাপি নো অসুরতো ভযং. যংনূন মযং সম্বরং অসুরিন্দং উপসঙ্কমিত্ৰা অভযদক্খিণং যাচেয্যামা’’’তি. ‘‘অথ খো, ভিক্খৰে, তে ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা – সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য এৰমেৰ – সমুদ্দতীরে পণ্ণকুটীসু অন্তরহিতা সম্বরস্স অসুরিন্দস্স সম্মুখে পাতুরহেসুং. অথ খো, ভিক্খৰে, তে ইসযো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা সম্বরং অসুরিন্দং গাথায অজ্ঝভাসিংসু –
‘‘ইসযো সম্বরং পত্তা, যাচন্তি অভযদক্খিণং;
কামংকরো হি তে দাতুং, ভযস্স অভযস্স ৰা’’তি.
‘‘ইসীনং অভযং নত্থি, দুট্ঠানং সক্কসেৰিনং;
অভযং যাচমানানং, ভযমেৰ দদামি ৰো’’তি.
‘‘অভযং যাচমানানং, ভযমেৰ দদাসি নো;
পটিগ্গণ্হাম তে এতং, অক্খযং হোতু তে ভযং.
‘‘যাদিসং ৰপতে বীজং, তাদিসং হরতে ফলং;
কল্যাণকারী কল্যাণং, পাপকারী চ পাপকং;