৩. পুণ্ণোৰাদসুত্তং
৩৯৫. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা পুণ্ণো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সাধু মং, ভন্তে, ভগৰা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদতু, যমহং ভগৰতো ধম্মং সুত্ৰা একো ৰূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৰিহরেয্য’’ন্তি. ‘‘তেন হি, পুণ্ণ, সুণাহি, সাধুকং মনসি করোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা পুণ্ণো ভগৰতো পচ্চস্সোসি. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘সন্তি খো, পুণ্ণ, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. তং চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৰদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অভিনন্দতো অভিৰদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী [নন্দি (স্যা. কং.)]. ‘নন্দীসমুদযা দুক্খসমুদযো, পুণ্ণা’তি ৰদামি.
‘‘সন্তি খো, পুণ্ণ, সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা… ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা… কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা… মনোৰিঞ্ঞেয্যা ধম্মা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. তং চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৰদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অভিনন্দতো অভিৰদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী. ‘নন্দীসমুদযা দুক্খসমুদযো, পুণ্ণা’তি ৰদামি.
‘‘সন্তি চ খো, পুণ্ণ, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. তং চে ভিক্খু নাভিনন্দতি নাভিৰদতি নাজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অনভিনন্দতো অনভিৰদতো অনজ্ঝোসায তিট্ঠতো নন্দী নিরুজ্ঝতি. ‘নন্দীনিরোধা দুক্খনিরোধো, পুণ্ণা’তি ৰদামি.
‘‘সন্তি চ খো, পুণ্ণ, সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা… ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা… কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা… মনোৰিঞ্ঞেয্যা ধম্মা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. তং চে ভিক্খু নাভিনন্দতি নাভিৰদতি নাজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অনভিনন্দতো অনভিৰদতো অনজ্ঝোসায তিট্ঠতো নন্দী নিরুজ্ঝতি. ‘নন্দীনিরোধা দুক্খনিরোধো, পুণ্ণা’তি ৰদামি.
‘‘ইমিনা চ ত্ৰং পুণ্ণ, মযা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদিতো কতরস্মিং জনপদে ৰিহরিস্সসী’’তি? ‘‘ইমিনাহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদিতো, অত্থি সুনাপরন্তো নাম জনপদো, তত্থাহং ৰিহরিস্সামী’’তি.
৩৯৬. ‘‘চণ্ডা খো, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা; ফরুসা খো, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা. সচে তং, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা অক্কোসিস্সন্তি পরিভাসিস্সন্তি, তত্থ তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মং, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা অক্কোসিস্সন্তি পরিভাসিস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘ভদ্দকা [ভদ্রকা (ক.)] ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে পাণিনা পহারং দেন্তী’তি. এৰমেত্থ [এৰম্মেত্থ (?)], ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি.
‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা পাণিনা পহারং দস্সন্তি, তত্থ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা পাণিনা পহারং দস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে লেড্ডুনা পহারং দেন্তী’তি. এৰমেত্থ, ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি.
‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা লেড্ডুনা পহারং দস্সন্তি, তত্থ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা লেড্ডুনা পহারং দস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে দণ্ডেন পহারং দেন্তী’তি. এৰমেত্থ, ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি.
‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা দণ্ডেন পহারং দস্সন্তি, তত্থ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা দণ্ডেন পহারং দস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে সত্থেন পহারং দেন্তী’তি. এৰমেত্থ, ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি.
‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা সত্থেন পহারং দস্সন্তি, তত্থ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা সত্থেন পহারং দস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৰতিমে সুনাপরন্তকা মনুস্সা, যং মং [যং মে (সী. পী. ক.)] নযিমে তিণ্হেন সত্থেন জীৰিতা ৰোরোপেন্তী’তি. এৰমেত্থ, ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি.
‘‘সচে পন তং, পুণ্ণ, সুনাপরন্তকা মনুস্সা তিণ্হেন সত্থেন জীৰিতা ৰোরোপেস্সন্তি, তত্থ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৰিস্সতী’’তি? ‘‘সচে মং, ভন্তে, সুনাপরন্তকা মনুস্সা তিণ্হেন সত্থেন জীৰিতা ৰোরোপেস্সন্তি, তত্থ মে এৰং ভৰিস্সতি – ‘সন্তি খো ভগৰতো সাৰকা কাযে চ জীৰিতে চ অট্টীযমানা হরাযমানা জিগুচ্ছমানা সত্থহারকং পরিযেসন্তি. তং মে ইদং অপরিযিট্ঠংযেৰ সত্থহারকং লদ্ধ’ন্তি. এৰমেত্থ, ভগৰা, ভৰিস্সতি; এৰমেত্থ, সুগত, ভৰিস্সতী’’তি. ‘‘সাধু, সাধু, পুণ্ণ! সক্খিস্সসি খো ত্ৰং, পুণ্ণ, ইমিনা দমূপসমেন সমন্নাগতো সুনাপরন্তস্মিং জনপদে ৰিহরিতুং. যস্সদানি ত্ৰং, পুণ্ণ, কালং মঞ্ঞসী’’তি.
৩৯৭. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন সুনাপরন্তো জনপদো তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন সুনাপরন্তো জনপদো তদৰসরি. তত্র সুদং আযস্মা পুণ্ণো সুনাপরন্তস্মিং জনপদে ৰিহরতি. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো তেনেৰন্তরৰস্সেন পঞ্চমত্তানি উপাসকসতানি পটিৰেদেসি [পটিপাদেসি (সী. পী.), পটিদেসেসি (স্যা. কং.)], তেনেৰন্তরৰস্সেন পঞ্চমত্তানি উপাসিকসতানি পটিৰেদেসি, তেনেৰন্তরৰস্সেন তিস্সো ৰিজ্জা সচ্ছাকাসি. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো অপরেন সমযেন পরিনিব্বাযি.
অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘যো সো, ভন্তে, পুণ্ণো নাম কুলপুত্তো ভগৰতা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদিতো সো কালঙ্কতো. তস্স কা গতি, কো অভিসম্পরাযো’’তি? ‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৰে, পুণ্ণো কুলপুত্তো পচ্চপাদি [সচ্চৰাদী ধম্মৰাদী (ক.)] ধম্মস্সানুধম্মং, ন চ মং ধম্মাধিকরণং ৰিহেঠেসি. পরিনিব্বুতো, ভিক্খৰে, পুণ্ণো কুলপুত্তো’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
পুণ্ণোৰাদসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.