৬. ইসিগিলিসুত্তং
১৩৩. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ইসিগিলিস্মিং পব্বতে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, এতং ৰেভারং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৰে, ৰেভারস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৰ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, এতং পণ্ডৰং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৰে, পণ্ডৰস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৰ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, এতং ৰেপুল্লং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৰে, ৰেপুল্লস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৰ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, এতং গিজ্ঝকূটং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৰে, গিজ্ঝকূটস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৰ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৰে, ইমং ইসিগিলিং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৰং, ভন্তে’’. ‘‘ইমস্স খো পন, ভিক্খৰে, ইসিগিলিস্স পব্বতস্স এসাৰ সমঞ্ঞা অহোসি এসা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধসতানি ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসিনো অহেসুং. তে ইমং পব্বতং পৰিসন্তা দিস্সন্তি, পৰিট্ঠা ন দিস্সন্তি. তমেনং মনুস্সা দিস্ৰা এৰমাহংসু – ‘অযং পব্বতো ইমে ইসী [ইসযো (ক.)] গিলতী’তি; ‘ইসিগিলি ইসিগিলি’ ত্ৰেৰ সমঞ্ঞা উদপাদি. আচিক্খিস্সামি [অচিক্খিস্সামি ৰো (ক.)], ভিক্খৰে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি; কিত্তযিস্সামি, ভিক্খৰে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি; দেসেস্সামি, ভিক্খৰে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
১৩৪. ‘‘অরিট্ঠো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো [পচ্চেকবুদ্ধো (ক. সী. পী.)] ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; উপরিট্ঠো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; তগরসিখী [তগ্গরসিখী (ক.)] নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; যসস্সী নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; সুদস্সনো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; পিযদস্সী নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; গন্ধারো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; পিণ্ডোলো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; উপাসভো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; নীতো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; তথো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি, সুতৰা নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি; ভাৰিতত্তো নাম, ভিক্খৰে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিরনিৰাসী অহোসি.
১৩৫. ‘‘যে সত্তসারা অনীঘা নিরাসা,
পচ্চেকমেৰজ্ঝগমংসু বোধিং [পচ্চেকমেৰজ্ঝগমুং সুবোধিং (সী. স্যা. কং. পী.)];
তেসং ৰিসল্লান নরুত্তমানং,
নামানি মে কিত্তযতো সুণাথ.
‘‘অরিট্ঠো উপরিট্ঠো তগরসিখী যসস্সী,
সুদস্সনো পিযদস্সী চ সুসম্বুদ্ধো [বুদ্ধো (সী. স্যা. কং. পী.)];
গন্ধারো পিণ্ডোলো উপাসভো চ,
নীতো তথো সুতৰা ভাৰিতত্তো.
‘‘সুম্ভো সুভো মতুলো [মেথুলো (সী. স্যা. কং. পী.)] অট্ঠমো চ,
অথস্সুমেঘো [অট্ঠসুমেধো (ক.)] অনীঘো সুদাঠো;
পচ্চেকবুদ্ধা ভৰনেত্তিখীণা,
হিঙ্গূ চ হিঙ্গো চ মহানুভাৰা.
‘‘দ্ৰে জালিনো মুনিনো অট্ঠকো চ,
অথ কোসল্লো বুদ্ধো অথো সুবাহু;
উপনেমিসো নেমিসো সন্তচিত্তো,
সচ্চো তথো ৰিরজো পণ্ডিতো চ.
‘‘কাল়ূপকাল়া ৰিজিতো জিতো চ,
অঙ্গো চ পঙ্গো চ গুত্তিজিতো চ;
পস্সি জহি উপধিদুক্খমূলং [পস্সী জহী উপধিং দুক্খমূলং (সী. স্যা. কং. পী.)],
অপরাজিতো মারবলং অজেসি.
‘‘সত্থা পৰত্তা সরভঙ্গো লোমহংসো,
উচ্চঙ্গমাযো অসিতো অনাসৰো;
মনোমযো মানচ্ছিদো চ বন্ধুমা,
তদাধিমুত্তো ৰিমলো চ কেতুমা.
‘‘কেতুম্ভরাগো চ মাতঙ্গো অরিযো,
অথচ্চুতো অচ্চুতগামব্যামকো;
সুমঙ্গলো দব্বিলো সুপতিট্ঠিতো,
অসয্হো খেমাভিরতো চ সোরতো.
‘‘দুরন্নযো সঙ্ঘো অথোপি উজ্জযো,
অপরো মুনি সয্হো অনোমনিক্কমো;
আনন্দো নন্দো উপনন্দো দ্ৰাদস,
ভারদ্ৰাজো অন্তিমদেহধারী [অন্তিমদেহধারি (সী.)].
‘‘বোধি মহানামো অথোপি উত্তরো,
কেসী সিখী সুন্দরো দ্ৰারভাজো;
তিস্সূপতিস্সা ভৰবন্ধনচ্ছিদা,
উপসিখি তণ্হচ্ছিদো চ সিখরি [উপসীদরী তণ্হচ্ছিদো চ সীদরী (সী. স্যা. কং. পী.)].
‘‘বুদ্ধো অহু মঙ্গলো ৰীতরাগো,
উসভচ্ছিদা জালিনিং দুক্খমূলং;
সন্তং পদং অজ্ঝগমোপনীতো,
উপোসথো সুন্দরো সচ্চনামো.
‘‘জেতো জযন্তো পদুমো উপ্পলো চ,
পদুমুত্তরো রক্খিতো পব্বতো চ;
মানত্থদ্ধো সোভিতো ৰীতরাগো,
কণ্হো চ বুদ্ধো সুৰিমুত্তচিত্তো.
‘‘এতে চ অঞ্ঞে চ মহানুভাৰা,
পচ্চেকবুদ্ধা ভৰনেত্তিখীণা;
তে সব্বসঙ্গাতিগতে মহেসী,
পরিনিব্বুতে ৰন্দথ অপ্পমেয্যে’’তি.
ইসিগিলিসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.