৪. সেৰিতব্বাসেৰিতব্বসুত্তং
১০৯. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘সেৰিতব্বাসেৰিতব্বং ৰো, ভিক্খৰে, ধম্মপরিযাযং দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘কাযসমাচারংপাহং [পহং (সব্বত্থ)], ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসমাচারং. ৰচীসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰচীসমাচারং. মনোসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং মনোসমাচারং. চিত্তুপ্পাদংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং চিত্তুপ্পাদং. সঞ্ঞাপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞাপটিলাভং. দিট্ঠিপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং দিট্ঠিপটিলাভং. অত্তভাৰপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্তভাৰপটিলাভ’’ন্তি.
এৰং ৰুত্তে আযস্মা সারিপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামি.
১১০. ‘‘‘কাযসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসমাচার’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, এৰরূপো কাযসমাচারো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, এৰরূপো কাযসমাচারো সেৰিতব্বো.
১১১. ‘‘কথংরূপং, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো পাণাতিপাতী হোতি লুদ্দো লোহিতপাণি হতপ্পহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু; অদিন্নাদাযী খো পন হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং গামগতং ৰা অরঞ্ঞগতং ৰা তং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি; কামেসুমিচ্ছাচারী খো পন হোতি, যা তা মাতুরক্খিতা পিতুরক্খিতা মাতাপিতুরক্খিতা ভাতুরক্খিতা ভগিনিরক্খিতা ঞাতিরক্খিতা গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা সস্সামিকা সপরিদণ্ডা অন্তমসো মালাগুল়পরিক্খিত্তাপি তথারূপাসু চারিত্তং আপজ্জিতা হোতি – এৰরূপং, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো, লজ্জী দযাপন্নো সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৰিহরতি; অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৰিরতো হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং গামগতং ৰা অরঞ্ঞগতং ৰা তং নাদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি; কামেসুমিচ্ছাচারং পহায কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো হোতি, যা তা মাতুরক্খিতা পিতুরক্খিতা মাতাপিতুরক্খিতা ভাতুরক্খিতা ভগিনিরক্খিতা ঞাতিরক্খিতা গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা সস্সামিকা সপরিদণ্ডা অন্তমসো মালাগুল়পরিক্খিত্তাপি তথারূপাসু ন চারিত্তং আপজ্জিতা হোতি – এৰরূপং, ভন্তে, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘কাযসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসমাচার’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘ৰচীসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰচীসমাচার’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, এৰরূপো ৰচীসমাচারো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো ৰচীসমাচারো সেৰিতব্বো.
১১২. ‘‘কথংরূপং, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো মুসাৰাদী হোতি, সভাগতো [সভগ্গতো (বহূসু)] ৰা পরিসাগতো [পরিসগ্গতো (বহূসু)] ৰা ঞাতিমজ্ঝগতো ৰা পূগমজ্ঝগতো ৰা রাজকুলমজ্ঝগতো ৰা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুরিস, যং জানাসি তং ৰদেহী’তি সো অজানং ৰা আহ – ‘জানামী’তি, জানং ৰা আহ – ‘ন জানামী’তি; অপস্সং ৰা আহ – ‘পস্সামী’তি, পস্সং ৰা আহ – ‘ন পস্সামী’তি – ইতি [পস্স ম. নি. ১.৪৪০ সালেয্যকসুত্তে] অত্তহেতু ৰা পরহেতু ৰা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু [কিঞ্চক্খহেতু (সী.)] ৰা সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি; পিসুণৰাচো খো পন হোতি, ইতো সুত্ৰা অমুত্র অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্র ৰা সুত্ৰা ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায – ইতি সমগ্গানং ৰা ভেত্তা, ভিন্নানং ৰা অনুপ্পদাতা, ৰগ্গারামো, ৰগ্গরতো, ৰগ্গনন্দী, ৰগ্গকরণিং ৰাচং ভাসিতা হোতি; ফরুসৰাচো খো পন হোতি, যা সা ৰাচা কণ্ডকা কক্কসা ফরুসা পরকটুকা পরাভিসজ্জনী কোধসামন্তা অসমাধিসংৰত্তনিকা, তথারূপিং ৰাচং ভাসিতা হোতি; সম্ফপ্পলাপী খো পন হোতি অকালৰাদী অভূতৰাদী অনত্থৰাদী অধম্মৰাদী অৰিনযৰাদী, অনিধানৰতিং ৰাচং ভাসিতা হোতি অকালেন অনপদেসং অপরিযন্তৰতিং অনত্থসংহিতং – এৰরূপং, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো মুসাৰাদং পহায মুসাৰাদা পটিৰিরতো হোতি সভাগতো ৰা পরিসাগতো ৰা ঞাতিমজ্ঝগতো ৰা পূগমজ্ঝগতো ৰা রাজকুলমজ্ঝগতো ৰা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুরিস, যং জানাসি তং ৰদেহী’তি সো অজানং ৰা আহ – ‘ন জানামী’তি, জানং ৰা আহ – ‘জানামী’তি, অপস্সং ৰা আহ – ‘ন পস্সামী’তি, পস্সং ৰা আহ – ‘পস্সামী’তি – ইতি অত্তহেতু ৰা পরহেতু ৰা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু ৰা ন সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি; পিসুণং ৰাচং পহায পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, ইতো সুত্ৰা ন অমুত্র অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্র ৰা সুত্ৰা ন ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায – ইতি ভিন্নানং ৰা সন্ধাতা সহিতানং ৰা অনুপ্পদাতা সমগ্গারামো সমগ্গরতো সমগ্গনন্দী সমগ্গকরণিং ৰাচং ভাসিতা হোতি; ফরুসং ৰাচং পহায ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, যা সা ৰাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোরী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা তথারূপিং ৰাচং ভাসিতা হোতি; সম্ফপ্পলাপং পহায সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো হোতি কালৰাদী ভূতৰাদী অত্থৰাদী ধম্মৰাদী ৰিনযৰাদী, নিধানৰতিং ৰাচং ভাসিতা হোতি কালেন সাপদেসং পরিযন্তৰতিং অত্থসংহিতং – এৰরূপং, ভন্তে, ৰচীসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘ৰচীসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰচীসমাচার’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘মনোসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং মনোসমাচার’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো মনোসমাচারো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো মনোসমাচারো সেৰিতব্বো.
১১৩. ‘‘কথংরূপং, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অভিজ্ঝালু হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং তং অভিজ্ঝাতা হোতি – ‘অহো ৰত যং পরস্স তং মমস্সা’তি; ব্যাপন্নচিত্তো খো পন হোতি পদুট্ঠমনসঙ্কপ্পো – ‘ইমে সত্তা হঞ্ঞন্তু ৰা ৰজ্ঝন্তু ৰা উচ্ছিজ্জন্তু ৰা ৰিনস্সন্তু ৰা মা ৰা অহেসু’ন্তি – এৰরূপং, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অনভিজ্ঝালু হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং তং নাভিজ্ঝাতা হোতি – ‘অহো ৰত যং পরস্স তং মমস্সা’তি; অব্যাপন্নচিত্তো খো পন হোতি অপ্পদুট্ঠমনসঙ্কপ্পো – ‘ইমে সত্তা অৰেরা অব্যাবজ্ঝা [অব্যাপজ্ঝা (সী. স্যা. কং. পী. ক.)] অনীঘা সুখী অত্তানং পরিহরন্তূ’তি – এৰরূপং, ভন্তে, মনোসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘মনোসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং মনোসমাচার’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
১১৪. ‘‘‘চিত্তুপ্পাদংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং চিত্তুপ্পাদ’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো চিত্তুপ্পাদো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো চিত্তুপ্পাদো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাসহগতেন চেতসা ৰিহরতি; ব্যাপাদৰা হোতি, ব্যাপাদসহগতেন চেতসা ৰিহরতি; ৰিহেসৰা হোতি, ৰিহেসাসহগতেন চেতসা ৰিহরতি – এৰরূপং, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাসহগতেন চেতসা ৰিহরতি; অব্যাপাদৰা হোতি, অব্যাপাদসহগতেন চেতসা ৰিহরতি; অৰিহেসৰা হোতি, অৰিহেসাসহগতেন চেতসা ৰিহরতি – এৰরূপং, ভন্তে, চিত্তুপ্পাদং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘চিত্তুপ্পাদংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং চিত্তুপ্পাদ’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
১১৫. ‘‘‘সঞ্ঞাপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞাপটিলাভ’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো সঞ্ঞাপটিলাভো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো সঞ্ঞাপটিলাভো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি; ব্যাপাদৰা হোতি, ব্যাপাদসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি; ৰিহেসৰা হোতি, ৰিহেসাসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি – এৰরূপং, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি; অব্যাপাদৰা হোতি, অব্যাপাদসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি; অৰিহেসৰা হোতি, অৰিহেসাসহগতায সঞ্ঞায ৰিহরতি – এৰরূপং, ভন্তে, সঞ্ঞাপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘সঞ্ঞাপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞাপটিলাভ’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
১১৬. ‘‘‘দিট্ঠিপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং দিট্ঠিপটিলাভ’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো দিট্ঠিপটিলাভো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি – এৰরূপো দিট্ঠিপটিলাভো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো এৰংদিট্ঠিকো হোতি – ‘নত্থি দিন্নং, নত্থি যিট্ঠং, নত্থি হুতং, নত্থি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৰিপাকো, নত্থি অযং লোকো, নত্থি পরো লোকো, নত্থি মাতা, নত্থি পিতা, নত্থি সত্তা ওপপাতিকা, নত্থি লোকে সমণব্রাহ্মণা সম্মগ্গতা সম্মাপটিপন্না যে ইমঞ্চ লোকং পরঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা পৰেদেন্তী’তি – এৰরূপং, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, ভন্তে, একচ্চো এৰংদিট্ঠিকো হোতি – ‘অত্থি দিন্নং, অত্থি যিট্ঠং, অত্থি হুতং, অত্থি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৰিপাকো, অত্থি অযং লোকো, অত্থি পরো লোকো, অত্থি মাতা, অত্থি পিতা, অত্থি সত্তা ওপপাতিকা, অত্থি লোকে সমণব্রাহ্মণা সম্মগ্গতা সম্মাপটিপন্না যে ইমঞ্চ লোকং পরঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা পৰেদেন্তী’তি – এৰরূপং, ভন্তে, দিট্ঠিপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘দিট্ঠিপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং দিট্ঠিপটিলাভ’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
১১৭. ‘‘‘অত্তভাৰপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্তভাৰপটিলাভ’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি – এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি – এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, ভন্তে, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? সব্যাবজ্ঝং [সব্যাপজ্ঝং (সী. স্যা. কং. পী. ক.)], ভন্তে, অত্তভাৰপটিলাভং অভিনিব্বত্তযতো অপরিনিট্ঠিতভাৰায অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি; অব্যাবজ্ঝং, ভন্তে, অত্তভাৰপটিলাভং অভিনিব্বত্তযতো পরিনিট্ঠিতভাৰায অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘অত্তভাৰপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্তভাৰপটিলাভ’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামী’’তি.
১১৮. ‘‘সাধু সাধু, সারিপুত্ত! সাধু খো ত্ৰং, সারিপুত্ত, ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানাসি.
‘‘‘কাযসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসমাচার’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং মযা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো কাযসমাচারো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি – এৰরূপো কাযসমাচারো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? ইধ, সারিপুত্ত, একচ্চো পাণাতিপাতী হোতি লুদ্দো লোহিতপাণি হতপ্পহতে নিৰিট্ঠো অদযাপন্নো পাণভূতেসু; অদিন্নাদাযী খো পন হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং গামগতং ৰা অরঞ্ঞগতং ৰা তং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি; কামেসুমিচ্ছাচারী খো পন হোতি, যা তা মাতুরক্খিতা পিতুরক্খিতা মাতাপিতুরক্খিতা ভাতুরক্খিতা ভগিনিরক্খিতা ঞাতিরক্খিতা গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা সস্সামিকা সপরিদণ্ডা অন্তমসো মালাগুল়পরিক্খিত্তাপি তথারূপাসু চারিত্তং আপজ্জিতা হোতি – এৰরূপং, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি.
‘‘কথংরূপং, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি? ইধ, সারিপুত্ত, একচ্চো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো, লজ্জী দযাপন্নো সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৰিহরতি; অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৰিরতো হোতি, যং তং পরস্স পরৰিত্তূপকরণং গামগতং ৰা অরঞ্ঞগতং ৰা তং নাদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদাতা হোতি; কামেসুমিচ্ছাচারং পহায কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো হোতি, যা তা মাতুরক্খিতা পিতুরক্খিতা মাতাপিতুরক্খিতা ভাতুরক্খিতা ভগিনিরক্খিতা ঞাতিরক্খিতা গোত্তরক্খিতা ধম্মরক্খিতা সস্সামিকা সপরিদণ্ডা অন্তমসো মালাগুল়পরিক্খিত্তাপি তথারূপাসু ন চারিত্তং আপজ্জিতা হোতি – এৰরূপং, সারিপুত্ত, কাযসমাচারং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘কাযসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসমাচার’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘ৰচীসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি …পে… মনোসমাচারংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি…পে… চিত্তুপ্পাদংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি…পে… সঞ্ঞাপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি…পে… দিট্ঠিপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি…পে….
‘‘‘অত্তভাৰপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্তভাৰপটিলাভ’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং মযা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, সারিপুত্ত, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, সারিপুত্ত, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি – এৰরূপো অত্তভাৰপটিলাভো সেৰিতব্বো.
‘‘কথংরূপং, সারিপুত্ত, অত্তভাৰপটিলাভং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি? সব্যাবজ্ঝং, সারিপুত্ত, অত্তভাৰপটিলাভং অভিনিব্বত্তযতো অপরিনিট্ঠিতভাৰায অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি; অব্যাবজ্ঝং, সারিপুত্ত, অত্তভাৰপটিলাভং অভিনিব্বত্তযতো পরিনিট্ঠিতভাৰায অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. ‘অত্তভাৰপটিলাভংপাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; তঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞং অত্তভাৰপটিলাভ’ন্তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং. ইমস্স খো, সারিপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থো দট্ঠব্বো.
১১৯. ‘‘চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; সোতৰিঞ্ঞেয্যং সদ্দংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি; ঘানৰিঞ্ঞেয্যং গন্ধংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যং রসংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; কাযৰিঞ্ঞেয্যং ফোট্ঠব্বংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি; মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’’তি.
এৰং ৰুত্তে, আযস্মা সারিপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামি. ‘চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপং চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং ন সেৰিতব্বং; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপং চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰিতব্বং. ‘চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘সোতৰিঞ্ঞেয্যং সদ্দংপাহং, সারিপুত্ত…পে… এৰরূপো সোতৰিঞ্ঞেয্যো সদ্দো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো সোতৰিঞ্ঞেয্যো সদ্দো সেৰিতব্বো… এৰরূপো ঘানৰিঞ্ঞেয্যো গন্ধো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো ঘানৰিঞ্ঞেয্যো গন্ধো সেৰিতব্বো… এৰরূপো জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যো রসো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যো রসো সেৰিতব্বো… কাযৰিঞ্ঞেয্যং ফোট্ঠব্বংপাহং, সারিপুত্ত … এৰরূপো কাযৰিঞ্ঞেয্যো ফোট্ঠব্বো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো কাযৰিঞ্ঞেয্যো ফোট্ঠব্বো সেৰিতব্বো.
‘‘‘মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো মনোৰিঞ্ঞেয্যো ধম্মো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো মনোৰিঞ্ঞেয্যো ধম্মো সেৰিতব্বো. ‘মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং. ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামী’’তি.
১২০. ‘‘সাধু সাধু, সারিপুত্ত! সাধু খো ত্ৰং, সারিপুত্ত, ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানাসি. ‘চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং মযা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, সারিপুত্ত, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপং চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং ন সেৰিতব্বং; যথারূপঞ্চ খো, সারিপুত্ত, চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপং চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং সেৰিতব্বং. ‘চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘সোতৰিঞ্ঞেয্যং সদ্দংপাহং, সারিপুত্ত…পে… এৰরূপো সোতৰিঞ্ঞেয্যো সদ্দো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো সোতৰিঞ্ঞেয্যো সদ্দো সেৰিতব্বো… এৰরূপো ঘানৰিঞ্ঞেয্যো গন্ধো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো ঘানৰিঞ্ঞেয্যো গন্ধো সেৰিতব্বো… এৰরূপো জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যো রসো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যো রসো সেৰিতব্বো… এৰরূপো কাযৰিঞ্ঞেয্যো ফোট্ঠব্বো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো কাযৰিঞ্ঞেয্যো ফোট্ঠব্বো সেৰিতব্বো.
‘‘মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মংপাহং, সারিপুত্ত…পে… এৰরূপো মনোৰিঞ্ঞেয্যো ধম্মো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো মনোৰিঞ্ঞেয্যো ধম্মো সেৰিতব্বো. ‘মনোৰিঞ্ঞেয্যং ধম্মংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং. ইমস্স খো, সারিপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থো দট্ঠব্বো.
১২১. ‘‘চীৰরংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পি…পে… পিণ্ডপাতংপাহং, সারিপুত্ত… সেনাসনংপাহং, সারিপুত্ত… গামংপাহং, সারিপুত্ত… নিগমংপাহং, সারিপুত্ত… নগরংপাহং, সারিপুত্ত… জনপদংপাহং, সারিপুত্ত… পুগ্গলংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’’তি.
এৰং ৰুত্তে, আযস্মা সারিপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স, এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামি. ‘চীৰরংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপং চীৰরং ন সেৰিতব্বং; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপং চীৰরং সেৰিতব্বং. ‘চীৰরংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘পিণ্ডপাতংপাহং, সারিপুত্ত…পে… এৰরূপো পিণ্ডপাতো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো পিণ্ডপাতো সেৰিতব্বো… সেনাসনংপাহং, সারিপুত্ত…পে… এৰরূপং সেনাসনং ন সেৰিতব্বং… এৰরূপং সেনাসনং সেৰিতব্বং… গামংপাহং, সারিপুত্ত …পে… এৰরূপো গামো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো গামো সেৰিতব্বো… এৰরূপো নিগমো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো নিগমো সেৰিতব্বো… এৰরূপং নগরং ন সেৰিতব্বং… এৰরূপং নগরং সেৰিতব্বং… এৰরূপো জনপদো ন সেৰিতব্বো… এৰরূপো জনপদো সেৰিতব্বো.
‘‘‘পুগ্গলংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং ভগৰতা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, ভন্তে, পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো পুগ্গলো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, ভন্তে, পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো পুগ্গলো সেৰিতব্বো. ‘পুগ্গলংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং ভগৰতা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তন্তি. ইমস্স খো অহং, ভন্তে, ভগৰতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানামী’’তি.
১২২. ‘‘সাধু সাধু, সারিপুত্ত! সাধু খো ত্ৰং, সারিপুত্ত, ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স, ৰিত্থারেন অত্থং অৰিভত্তস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানাসি. ‘চীৰরংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং মযা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, সারিপুত্ত, চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপং চীৰরং ন সেৰিতব্বং; যথারূপঞ্চ খো, সারিপুত্ত, চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপং চীৰরং সেৰিতব্বং. ‘চীৰরংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং. (যথা পঠমং তথা ৰিত্থারেতব্বং) এৰরূপো পিণ্ডপাতো… এৰরূপং সেনাসনং… এৰরূপো গামো… এৰরূপো নিগমো… এৰরূপং নগরং… এৰরূপো জনপদো.
‘‘‘পুগ্গলংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি খো পনেতং ৰুত্তং মযা. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? যথারূপং, সারিপুত্ত, পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি এৰরূপো পুগ্গলো ন সেৰিতব্বো; যথারূপঞ্চ খো, সারিপুত্ত, পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি এৰরূপো পুগ্গলো সেৰিতব্বো. ‘পুগ্গলংপাহং, সারিপুত্ত, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি, অসেৰিতব্বম্পী’তি – ইতি যং তং ৰুত্তং মযা ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং. ইমস্স খো, সারিপুত্ত, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থো দট্ঠব্বো.
১২৩. ‘‘সব্বেপি চে, সারিপুত্ত, খত্তিযা ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানেয্যুং, সব্বেসানম্পিস্স খত্তিযানং দীঘরত্তং হিতায সুখায. সব্বেপি চে, সারিপুত্ত, ব্রাহ্মণা…পে… সব্বেপি চে, সারিপুত্ত, ৰেস্সা… সব্বেপি চে, সারিপুত্ত, সুদ্দা ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানেয্যুং, সব্বেসানম্পিস্স সুদ্দানং দীঘরত্তং হিতায সুখায. সদেৰকোপি চে, সারিপুত্ত, লোকো সমারকো সব্রহ্মকো সস্সমণব্রাহ্মণী পজা সদেৰমনুস্সা ইমস্স মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৰং ৰিত্থারেন অত্থং আজানেয্য, সদেৰকস্সপিস্স লোকস্স সমারকস্স সব্রহ্মকস্স সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনো আযস্মা সারিপুত্তো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
সেৰিতব্বাসেৰিতব্বসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.