২. ছব্বিসোধনসুত্তং

৯৮. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অঞ্ঞং ব্যাকরোতি – ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি. তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ভাসিতং নেৰ অভিনন্দিতব্বং নপ্পটিক্কোসিতব্বং. অনভিনন্দিত্ৰা অপ্পটিক্কোসিত্ৰা পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো – ‘চত্তারোমে, আৰুসো, ৰোহারা তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমে চত্তারো? দিট্ঠে দিট্ঠৰাদিতা, সুতে সুতৰাদিতা, মুতে মুতৰাদিতা, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতৰাদিতা – ইমে খো, আৰুসো, চত্তারো ৰোহারা তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু চতূসু ৰোহারেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৰস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰুসিতৰতো কতকরণীযস্স ওহিতভারস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পরিক্খীণভৰসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৰেয্যাকরণায – ‘দিট্ঠে খো অহং, আৰুসো, অনুপাযো অনপাযো অনিস্সিতো অপ্পটিবদ্ধো ৰিপ্পমুত্তো ৰিসংযুত্তো ৰিমরিযাদীকতেন চেতসা ৰিহরামি. সুতে খো অহং, আৰুসো…পে… মুতে খো অহং, আৰুসো… ৰিঞ্ঞাতে খো অহং, আৰুসো, অনুপাযো অনপাযো অনিস্সিতো অপ্পটিবদ্ধো ৰিপ্পমুত্তো ৰিসংযুত্তো ৰিমরিযাদীকতেন চেতসা ৰিহরামি. এৰং খো মে, আৰুসো, জানতো এৰং পস্সতো ইমেসু চতূসু ৰোহারেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উত্তরিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.

৯৯. ‘‘‘পঞ্চিমে, আৰুসো, উপাদানক্খন্ধা তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমে পঞ্চ? সেয্যথিদং – রূপুপাদানক্খন্ধো, ৰেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো – ইমে খো, আৰুসো, পঞ্চুপাদানক্খন্ধা তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৰস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰুসিতৰতো কতকরণীযস্স ওহিতভারস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পরিক্খীণভৰসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৰেয্যাকরণায – ‘রূপং খো অহং, আৰুসো, অবলং ৰিরাগুনং [ৰিরাগং (সী. পী.), ৰিরাগুতং (টীকা)] অনস্সাসিকন্তি ৰিদিত্ৰা যে রূপে উপাযূপাদানা [উপযূপাদানা (ক.)] চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. ৰেদনং খো অহং, আৰুসো…পে… সঞ্ঞং খো অহং, আৰুসো… সঙ্খারে খো অহং, আৰুসো… ৰিঞ্ঞাণং খো অহং, আৰুসো, অবলং ৰিরাগুনং অনস্সাসিকন্তি ৰিদিত্ৰা যে ৰিঞ্ঞাণে উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৰং খো মে, আৰুসো, জানতো এৰং পস্সতো ইমেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং, অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উত্তরিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.

১০০. ‘‘‘ছযিমা, আৰুসো, ধাতুযো তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমা ছ? পথৰীধাতু, আপোধাতু, তেজোধাতু, ৰাযোধাতু, আকাসধাতু, ৰিঞ্ঞাণধাতু – ইমা খো, আৰুসো, ছ ধাতুযো তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমাসু ছসু ধাতূসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৰস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰুসিতৰতো কতকরণীযস্স ওহিতভারস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পরিক্খীণভৰসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৰেয্যাকরণায – ‘পথৰীধাতুং খো অহং, আৰুসো, ন অত্ততো উপগচ্ছিং, ন চ পথৰীধাতুনিস্সিতং অত্তানং. যে চ পথৰীধাতুনিস্সিতা উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. আপোধাতুং খো অহং, আৰুসো…পে… তেজোধাতুং খো অহং, আৰুসো… ৰাযোধাতুং খো অহং, আৰুসো… আকাসধাতুং খো অহং, আৰুসো… ৰিঞ্ঞাণধাতুং খো অহং, আৰুসো, ন অত্ততো উপগচ্ছিং, ন চ ৰিঞ্ঞাণধাতুনিস্সিতং অত্তানং. যে চ ৰিঞ্ঞাণধাতুনিস্সিতা উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৰং খো মে, আৰুসো, জানতো, এৰং পস্সতো ইমাসু ছসু ধাতূসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং, অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উত্তরিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.

১০১. ‘‘‘ছ খো পনিমানি, আৰুসো, অজ্ঝত্তিকবাহিরানি [অজ্ঝত্তিকানি বাহিরানি (স্যা. কং. পী.)] আযতনানি তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি. কতমানি ছ? চক্খু চেৰ রূপা চ, সোতঞ্চ সদ্দা চ, ঘানঞ্চ গন্ধা চ, জিৰ্হা চ রসা চ, কাযো চ ফোট্ঠব্বা চ, মনো চ ধম্মা চ – ইমানি খো, আৰুসো, ছ অজ্ঝত্তিকবাহিরানি আযতনানি তেন ভগৰতা জানতা পস্সতা অরহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু ছসু অজ্ঝত্তিকবাহিরেসু আযতনেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৰস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰুসিতৰতো কতকরণীযস্স ওহিতভারস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পরিক্খীণভৰসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৰেয্যাকরণায – ‘চক্খুস্মিং, আৰুসো, রূপে চক্খুৰিঞ্ঞাণে চক্খুৰিঞ্ঞাণৰিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু যো ছন্দো যো রাগো যা নন্দী [নন্দি (সী. স্যা. কং. পী.)] যা তণ্হা যে চ উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. সোতস্মিং, আৰুসো, সদ্দে সোতৰিঞ্ঞাণে…পে… ঘানস্মিং, আৰুসো, গন্ধে ঘানৰিঞ্ঞাণে… জিৰ্হায, আৰুসো, রসে জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণে… কাযস্মিং, আৰুসো, ফোট্ঠব্বে কাযৰিঞ্ঞাণে… মনস্মিং, আৰুসো, ধম্মে মনোৰিঞ্ঞাণে মনোৰিঞ্ঞাণৰিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু যো ছন্দো যো রাগো যা নন্দী যা তণ্হা যে চ উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৰেসানুসযা তেসং খযা ৰিরাগা নিরোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৰিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৰং খো মে, আৰুসো, জানতো এৰং পস্সতো ইমেসু ছসু অজ্ঝত্তিকবাহিরেসু আযতনেসু অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উত্তরিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.

১০২. ‘‘‘কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৰিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহংকারমমংকারমানানুসযা সমূহতা’তি [সুসমূহতাতি (সী. স্যা. কং. পী.)]? খীণাসৰস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ৰুসিতৰতো কতকরণীযস্স ওহিতভারস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পরিক্খীণভৰসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৰিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৰেয্যাকরণায – ‘পুব্বে খো অহং, আৰুসো, অগারিযভূতো সমানো অৰিদ্দসু অহোসিং. তস্স মে তথাগতো ৰা তথাগতসাৰকো ৰা ধম্মং দেসেসি. তাহং ধম্মং সুত্ৰা তথাগতে সদ্ধং পটিলভিং. সো তেন সদ্ধাপটিলাভেন সমন্নাগতো ইতি পটিসঞ্চিক্খিং – সম্বাধো ঘরাৰাসো রজাপথো, অব্ভোকাসো পব্বজ্জা. নযিদং সুকরং অগারং অজ্ঝাৰসতা একন্তপরিপুণ্ণং একন্তপরিসুদ্ধং সঙ্খলিখিতং ব্রহ্মচরিযং চরিতুং. যংনূনাহং কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজেয্য’’’ন্তি.

‘‘সো খো অহং, আৰুসো, অপরেন সমযেন অপ্পং ৰা ভোগক্খন্ধং পহায মহন্তং ৰা ভোগক্খন্ধং পহায, অপ্পং ৰা ঞাতিপরিৰট্টং পহায মহন্তং ৰা ঞাতিপরিৰট্টং পহায কেসমস্সুং ওহারেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদেত্ৰা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিং. সো এৰং পব্বজিতো সমানো ভিক্খূনং সিক্খাসাজীৰসমাপন্নো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৰিরতো অহোসিং নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো, লজ্জী দযাপন্নো সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৰিহাসিং. অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৰিরতো অহোসিং দিন্নাদাযী দিন্নপাটিকঙ্খী, অথেনেন সুচিভূতেন অত্তনা ৰিহাসিং. অব্রহ্মচরিযং পহায ব্রহ্মচারী অহোসিং আরাচারী ৰিরতো মেথুনা গামধম্মা. মুসাৰাদং পহায মুসাৰাদা পটিৰিরতো অহোসিং সচ্চৰাদী সচ্চসন্ধো থেতো পচ্চযিকো অৰিসংৰাদকো লোকস্স. পিসুণং ৰাচং পহায পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো অহোসিং, ইতো সুত্ৰা ন অমুত্র অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্র ৰা সুত্ৰা ন ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায; ইতি ভিন্নানং ৰা সন্ধাতা সহিতানং ৰা অনুপ্পদাতা সমগ্গারামো সমগ্গরতো সমগ্গনন্দী সমগ্গকরণিং ৰাচং ভাসিতা অহোসিং. ফরুসং ৰাচং পহায ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো অহোসিং; যা সা ৰাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোরী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা তথারূপিং ৰাচং ভাসিতা অহোসিং. সম্ফপ্পলাপং পহায সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো অহোসিং; কালৰাদী ভূতৰাদী অত্থৰাদী ধম্মৰাদী ৰিনযৰাদী নিধানৰতিং ৰাচং ভাসিতা অহোসিং কালেন সাপদেসং পরিযন্তৰতিং অত্থসংহিতং.

‘‘সো বীজগামভূতগামসমারম্ভা পটিৰিরতো অহোসিং, একভত্তিকো অহোসিং রত্তূপরতো ৰিরতো ৰিকালভোজনা. নচ্চগীতৰাদিতৰিসূকদস্সনা পটিৰিরতো অহোসিং. মালাগন্ধৰিলেপনধারণমণ্ডনৰিভূসনট্ঠানা পটিৰিরতো অহোসিং. উচ্চাসযনমহাসযনা পটিৰিরতো অহোসিং. জাতরূপরজতপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, আমকধঞ্ঞপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, আমকমংসপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং; ইত্থিকুমারিকপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, দাসিদাসপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, অজেল়কপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, কুক্কুটসূকরপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, হত্থিগৰস্সৰল়ৰপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং, খেত্তৰত্থুপটিগ্গহণা পটিৰিরতো অহোসিং. দূতেয্যপহিণগমনানুযোগা পটিৰিরতো অহোসিং, কযৰিক্কযা পটিৰিরতো অহোসিং, তুলাকূটকংসকূটমানকূটা পটিৰিরতো অহোসিং, উক্কোটনৰঞ্চননিকতিসাচিযোগা পটিৰিরতো অহোসিং, ছেদনৰধবন্ধনৰিপরামোসআলোপসহসাকারা পটিৰিরতো অহোসিং.

‘‘সো সন্তুট্ঠো অহোসিং কাযপরিহারিকেন চীৰরেন, কুচ্ছিপরিহারিকেন পিণ্ডপাতেন. সো যেন যেনেৰ [যেন যেন চ (ক.)] পক্কমিং সমাদাযেৰ পক্কমিং. সেয্যথাপি নাম পক্খী সকুণো যেন যেনেৰ ডেতি সপত্তভারোৰ ডেতি; এৰমেৰ খো অহং, আৰুসো; সন্তুট্ঠো অহোসিং কাযপরিহারিকেন চীৰরেন, কুচ্ছিপরিহারিকেন পিণ্ডপাতেন. সো যেন যেনেৰ পক্কমিং সমাদাযেৰ পক্কমিং. সো ইমিনা অরিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অনৰজ্জসুখং পটিসংৰেদেসিং.

১০৩. ‘‘সো চক্খুনা রূপং দিস্ৰা ন নিমিত্তগ্গাহী অহোসিং নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৰাধিকরণমেনং চক্খুন্দ্রিযং অসংৰুতং ৰিহরন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৰাস্সৰেয্যুং, তস্স সংৰরায পটিপজ্জিং; রক্খিং চক্খুন্দ্রিযং, চক্খুন্দ্রিযে সংৰরং আপজ্জিং. সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা…পে… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী অহোসিং নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৰাধিকরণমেনং মনিন্দ্রিযং অসংৰুতং ৰিহরন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৰাস্সৰেয্যুং, তস্স সংৰরায পটিপজ্জিং; রক্খিং মনিন্দ্রিযং, মনিন্দ্রিযে সংৰরং আপজ্জিং. সো ইমিনা অরিযেন ইন্দ্রিযসংৰরেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অব্যাসেকসুখং পটিসংৰেদেসিং.

‘‘সো অভিক্কন্তে পটিক্কন্তে সম্পজানকারী অহোসিং, আলোকিতে ৰিলোকিতে সম্পজানকারী অহোসিং, সমিঞ্জিতে পসারিতে সম্পজানকারী অহোসিং, সঙ্ঘাটিপত্তচীৰরধারণে সম্পজানকারী অহোসিং, অসিতে পীতে খাযিতে সাযিতে সম্পজানকারী অহোসিং, উচ্চারপস্সাৰকম্মে সম্পজানকারী অহোসিং, গতে ঠিতে নিসিন্নে সুত্তে জাগরিতে ভাসিতে তুণ্হীভাৰে সম্পজানকারী অহোসিং.

‘‘সো ইমিনা চ অরিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো, (ইমায চ অরিযায সন্তুট্ঠিযা সমন্নাগতো,) [পস্স ম. নি. ১.২৯৬ চূল়হত্থিপদোপমে] ইমিনা চ অরিযেন ইন্দ্রিযসংৰরেন সমন্নাগতো, ইমিনা চ অরিযেন সতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো ৰিৰিত্তং সেনাসনং ভজিং অরঞ্ঞং রুক্খমূলং পব্বতং কন্দরং গিরিগুহং সুসানং ৰনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং. সো পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো নিসীদিং পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা.

‘‘সো অভিজ্ঝং লোকে পহায ৰিগতাভিজ্ঝেন চেতসা ৰিহাসিং, অভিজ্ঝায চিত্তং পরিসোধেসিং. ব্যাপাদপদোসং পহায অব্যাপন্নচিত্তো ৰিহাসিং সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী, ব্যাপাদপদোসা চিত্তং পরিসোধেসিং. থিনমিদ্ধং পহায ৰিগতথিনমিদ্ধো ৰিহাসিং আলোকসঞ্ঞী সতো সম্পজানো, থিনমিদ্ধা চিত্তং পরিসোধেসিং. উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং পহায অনুদ্ধতো ৰিহাসিং অজ্ঝত্তং, ৰূপসন্তচিত্তো, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চা চিত্তং পরিসোধেসিং. ৰিচিকিচ্ছং পহায তিণ্ণৰিচিকিচ্ছো ৰিহাসিং অকথংকথী কুসলেসু ধম্মেসু, ৰিচিকিচ্ছায চিত্তং পরিসোধেসিং.

১০৪. ‘‘সো ইমে পঞ্চ নীৰরণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকরণে ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহাসিং. ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৰং অৰিতক্কং অৰিচারং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহাসিং.

‘‘সো এৰং সমাহিতে চিত্তে পরিসুদ্ধে পরিযোদাতে অনঙ্গণে ৰিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৰানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেসিং. সো ইদং দুক্খন্তি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খসমুদযোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খনিরোধোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং; ইমে আসৰাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৰসমুদযোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৰনিরোধোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৰনিরোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং. তস্স মে এৰং জানতো এৰং পস্সতো কামাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চিত্থ, ভৰাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চিত্থ, অৰিজ্জাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চিত্থः ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং অহোসি. খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযাতি অব্ভঞ্ঞাসিং. এৰং খো মে, আৰুসো, জানতো এৰং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৰিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহংকারমমংকারমানানুসযা সমূহতা’’তি. ‘‘তস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘লাভা নো, আৰুসো, সুলদ্ধং নো, আৰুসো, যে মযং আযস্মন্তং তাদিসং সব্রহ্মচারিং সমনুপস্সামা’’’তি [পস্সামাতি (সী.)].

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

ছব্বিসোধনসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.