৪. সামগামসুত্তং
৪১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি সামগামে. তেন খো পন সমযেন নিগণ্ঠো নাটপুত্তো [নাথপুত্তো (সী. পী.)] পাৰাযং অধুনাকালঙ্কতো [কালকতো (সী. স্যা. কং. পী.)] হোতি. তস্স কালঙ্কিরিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৰেধিকজাতা [দ্ৰেল়্হকজাতা (স্যা. কং. ক.)] ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৰিৰাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং মুখসত্তীহি ৰিতুদন্তা ৰিহরন্তি – ‘‘ন ত্ৰং ইমং ধম্মৰিনযং আজানাসি, অহং ইমং ধম্মৰিনযং আজানামি. কিং ত্ৰং ইমং ধম্মৰিনযং আজানিস্সসি! মিচ্ছাপটিপন্নো ত্ৰমসি, অহমস্মি সম্মাপটিপন্নো. সহিতং মে, অসহিতং তে. পুরেৰচনীযং পচ্ছা অৰচ, পচ্ছাৰচনীযং পুরে অৰচ. অধিচিণ্ণং [অৰিচিণ্ণং (সী. পী.)] তে ৰিপরাৰত্তং. আরোপিতো তে ৰাদো. নিগ্গহিতোসি, চর ৰাদপ্পমোক্খায; নিব্বেঠেহি ৰা সচে পহোসী’’তি. ৰধোযেৰ খো [ৰধোযেৰেকো (স্যা. কং. ক.)] মঞ্ঞে নিগণ্ঠেসু নাটপুত্তিযেসু ৰত্ততি. যেপি নিগণ্ঠস্স নাটপুত্তস্স সাৰকা গিহী ওদাতৰসনা তেপি নিগণ্ঠেসু নাটপুত্তিযেসু নিব্বিন্নরূপা [নিব্বিন্দরূপা (স্যা. কং. ক.)] ৰিরত্তরূপা পটিৰানরূপা যথা তং দুরক্খাতে ধম্মৰিনযে দুপ্পৰেদিতে অনিয্যানিকে অনুপসমসংৰত্তনিকে অসম্মাসম্বুদ্ধপ্পৰেদিতে ভিন্নথূপে অপ্পটিসরণে.
৪২. অথ খো চুন্দো সমণুদ্দেসো পাৰাযং ৰস্সংৰুট্ঠো [ৰস্সংৰুত্থো (সী. স্যা. কং. পী.)] যেন সামগামো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চুন্দো সমণুদ্দেসো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৰোচ – ‘‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো পাৰাযং অধুনাকালঙ্কতো. তস্স কালঙ্কিরিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৰেধিকজাতা…পে… ভিন্নথূপে অপ্পটিসরণে’’তি. এৰং ৰুত্তে, আযস্মা আনন্দো চুন্দং সমণুদ্দেসং এতদৰোচ – ‘‘অত্থি খো ইদং, আৰুসো চুন্দ, কথাপাভতং ভগৰন্তং দস্সনায. আযাম, আৰুসো চুন্দ, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিস্সাম; উপসঙ্কমিত্ৰা এতমত্থং ভগৰতো আরোচেস্সামা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো চুন্দো সমণুদ্দেসো আযস্মতো আনন্দস্স পচ্চস্সোসি.
অথ খো আযস্মা চ আনন্দো চুন্দো চ সমণুদ্দেসো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অযং, ভন্তে, চুন্দো সমণুদ্দেসো এৰমাহ – ‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো পাৰাযং অধুনাকালঙ্কতো. তস্স কালঙ্কিরিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৰেধিকজাতা…পে… ভিন্নথূপে অপ্পটিসরণে’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰং হোতি – ‘মাহেৰ ভগৰতো অচ্চযেন সঙ্ঘে ৰিৰাদো উপ্পজ্জি; স্ৰাস্স [সো (সী. পী.), স্ৰাযং (ক.)] ৰিৰাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৰমনুস্সান’’’ন্তি.
৪৩. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, আনন্দ, যে ৰো মযা ধম্মা অভিঞ্ঞা দেসিতা, সেয্যথিদং – চত্তারো সতিপট্ঠানা চত্তারো সম্মপ্পধানা চত্তারো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্রিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, পস্সসি নো ত্ৰং, আনন্দ, ইমেসু ধম্মেসু দ্ৰেপি ভিক্খূ নানাৰাদে’’তি? ‘‘যে মে, ভন্তে, ধম্মা ভগৰতা অভিঞ্ঞা দেসিতা, সেয্যথিদং – চত্তারো সতিপট্ঠানা চত্তারো সম্মপ্পধানা চত্তারো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্রিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, নাহং পস্সামি ইমেসু ধম্মেসু দ্ৰেপি ভিক্খূ নানাৰাদে. যে চ খো [সন্তি চ খো (স্যা. কং.), সন্তি চ (ক.)], ভন্তে, পুগ্গলা ভগৰন্তং পতিস্সযমানরূপা ৰিহরন্তি তেপি ভগৰতো অচ্চযেন সঙ্ঘে ৰিৰাদং জনেয্যুং অজ্ঝাজীৰে ৰা অধিপাতিমোক্খে ৰা. স্ৰাস্স [সোস্স (সী. পী.), স্ৰাযং (ক.)] ৰিৰাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৰমনুস্সান’’ন্তি. অপ্পমত্তকো সো, আনন্দ, ৰিৰাদো যদিদং – অজ্ঝাজীৰে ৰা অধিপাতিমোক্খে ৰা. মগ্গে ৰা হি, আনন্দ, পটিপদায ৰা সঙ্ঘে ৰিৰাদো উপ্পজ্জমানো উপ্পজ্জেয্য; স্ৰাস্স ৰিৰাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৰমনুস্সানং.
৪৪. ‘‘ছযিমানি, আনন্দ, ৰিৰাদমূলানি. কতমানি ছ? ইধানন্দ, ভিক্খু কোধনো হোতি উপনাহী. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু কোধনো হোতি উপনাহী সো সত্থরিপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, ধম্মেপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সঙ্ঘেপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সিক্খাযপি ন পরিপূরকারী হোতি. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সত্থরি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, ধম্মে… সঙ্ঘে অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সিক্খায ন পরিপূরকারী হোতি, সো সঙ্ঘে ৰিৰাদং জনেতি; যো হোতি ৰিৰাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৰমনুস্সানং. এৰরূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৰিৰাদমূলং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা সমনুপস্সেয্যাথ, তত্র তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৰ পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স পহানায ৰাযমেয্যাথ. এৰরূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৰিৰাদমূলং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ন সমনুপস্সেয্যাথ. তত্র তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৰ পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স আযতিং অনৰস্সৰায পটিপজ্জেয্যাথ. এৰমেতস্স পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স পহানং হোতি, এৰমেতস্স পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স আযতিং অনৰস্সৰো হোতি.
৪৫. ‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খু মক্খী হোতি পল়াসী…পে… ইস্সুকী হোতি মচ্ছরী…পে… সঠো হোতি মাযাৰী…পে… পাপিচ্ছো হোতি মিচ্ছাদিট্ঠি [মিচ্ছাদিট্ঠী (স্যা. কং. পী. ক.)] …পে… সন্দিট্ঠিপরামাসী হোতি আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সন্দিট্ঠিপরামাসী হোতি আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী সো সত্থরিপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, ধম্মেপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সঙ্ঘেপি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সিক্খাযপি ন পরিপূরকারী হোতি. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সত্থরি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, ধম্মে… সঙ্ঘে… সিক্খায ন পরিপূরকারী হোতি সো সঙ্ঘে ৰিৰাদং জনেতি; যো হোতি ৰিৰাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৰমনুস্সানং. এৰরূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৰিৰাদমূলং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা সমনুপস্সেয্যাথ. তত্র তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৰ পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স পহানায ৰাযমেয্যাথ. এৰরূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৰিৰাদমূলং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ন সমনুপস্সেয্যাথ, তত্র তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৰ পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স আযতিং অনৰস্সৰায পটিপজ্জেয্যাথ. এৰমেতস্স পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স পহানং হোতি, এৰমেতস্স পাপকস্স ৰিৰাদমূলস্স আযতিং অনৰস্সৰো হোতি. ইমানি খো, আনন্দ, ছ ৰিৰাদমূলানি.
৪৬. ‘‘চত্তারিমানি, আনন্দ, অধিকরণানি. কতমানি চত্তারি? ৰিৰাদাধিকরণং, অনুৰাদাধিকরণং, আপত্তাধিকরণং, কিচ্চাধিকরণং – ইমানি খো, আনন্দ, চত্তারি অধিকরণানি. সত্ত খো পনিমে, আনন্দ, অধিকরণসমথা – উপ্পন্নুপ্পন্নানং অধিকরণানং সমথায ৰূপসমায সম্মুখাৰিনযো দাতব্বো, সতিৰিনযো দাতব্বো, অমূল়্হৰিনযো দাতব্বো, পটিঞ্ঞায কারেতব্বং, যেভুয্যসিকা, তস্সপাপিযসিকা, তিণৰত্থারকো.
৪৭. ‘‘কথঞ্চানন্দ, সম্মুখাৰিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ৰিৰদন্তি ধম্মোতি ৰা অধম্মোতি ৰা ৰিনযোতি ৰা অৰিনযোতি ৰা. তেহানন্দ, ভিক্খূহি সব্বেহেৰ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৰা ধম্মনেত্তি সমনুমজ্জিতব্বা. ধম্মনেত্তিং সমনুমজ্জিত্ৰা যথা তত্থ সমেতি তথা তং অধিকরণং ৰূপসমেতব্বং. এৰং খো, আনন্দ, সম্মুখাৰিনযো হোতি; এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – সম্মুখাৰিনযেন.
৪৮. ‘‘কথঞ্চানন্দ, যেভুয্যসিকা হোতি? তে চে, আনন্দ, ভিক্খূ ন সক্কোন্তি তং অধিকরণং তস্মিং আৰাসে ৰূপসমেতুং. তেহানন্দ, ভিক্খূহি যস্মিং আৰাসে বহুতরা ভিক্খূ সো আৰাসো গন্তব্বো. তত্থ সব্বেহেৰ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৰা ধম্মনেত্তি সমনুমজ্জিতব্বা. ধম্মনেত্তিং সমনুমজ্জিত্ৰা যথা তত্থ সমেতি তথা তং অধিকরণং ৰূপসমেতব্বং. এৰং খো, আনন্দ, যেভুয্যসিকা হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – যেভুয্যসিকায.
৪৯. ‘‘কথঞ্চানন্দ, সতিৰিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ভিক্খুং এৰরূপায গরুকায আপত্তিযা চোদেন্তি পারাজিকেন ৰা পারাজিকসামন্তেন ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং [এৰরূপং (সী. স্যা. কং. পী.) এৰরূপায-ইতি ৰুচ্চমানৰচনেন সমেতি. ৰিনযেনপি সংসন্দেতব্বং] গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি? সো এৰমাহ – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. তস্স খো [তস্স খো এৰং (সব্বত্থ)], আনন্দ, ভিক্খুনো সতিৰিনযো দাতব্বো. এৰং খো, আনন্দ, সতিৰিনযো হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – সতিৰিনযেন.
৫০. ‘‘কথঞ্চানন্দ, অমূল়্হৰিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ভিক্খুং এৰরূপায গরুকায আপত্তিযা চোদেন্তি পারাজিকেন ৰা পারাজিকসামন্তেন ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি? (সো এৰমাহ – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৰেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৰ জানাহি যদি সরসি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি.) [( ) এত্থন্তরে পাঠো চূল়ৰ. ২৩৭ নত্থি তস্সপাপিযসিকাৰারেএৰেতেন ভৰিতব্বং] সো এৰমাহ – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মাদং পাপুণিং চেতসো ৰিপরিযাসং. তেন মে উম্মত্তকেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং [ভাসিতপরিকন্তং (সী. স্যা. কং. পী.)]. নাহং তং সরামি. মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. তস্স খো [তস্স খো এৰং (স্যা. কং. ক.)], আনন্দ, ভিক্খুনো অমূল়্হৰিনযো দাতব্বো. এৰং খো, আনন্দ, অমূল়্হৰিনযো হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – অমূল়্হৰিনযেন.
৫১. ‘‘কথঞ্চানন্দ, পটিঞ্ঞাতকরণং হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খু চোদিতো ৰা অচোদিতো ৰা আপত্তিং সরতি, ৰিৰরতি উত্তানীকরোতি [উত্তানিং করোতি (ক.)]. তেন, আনন্দ, ভিক্খুনা ৰুড্ঢতরং ভিক্খুং [ৰুড্ঢতরো ভিক্খু (সী. স্যা. কং. পী.)] উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং চীৰরং কত্ৰা পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, ইত্থন্নামং আপত্তিং আপন্নো, তং পটিদেসেমী’তি. সো এৰমাহ – ‘পস্সসী’তি? ‘আম পস্সামী’তি. ‘আযতিং সংৰরেয্যাসী’তি. (‘সংৰরিস্সামী’তি.) [( ) ৰিনযে নত্থি] এৰং খো, আনন্দ, পটিঞ্ঞাতকরণং হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – পটিঞ্ঞাতকরণেন.
৫২. ‘‘কথঞ্চানন্দ, তস্সপাপিযসিকা হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খু ভিক্খুং এৰরূপায গরুকায আপত্তিযা চোদেতি পারাজিকেন ৰা পারাজিকসামন্তেন ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি? সো এৰমাহ – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৰেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৰ জানাহি যদি সরসি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. সো এৰমাহ – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা; সরামি চ খো অহং, আৰুসো, এৰরূপিং অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৰেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৰ জানাহি যদি সরসি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি? সো এৰমাহ – ‘ইমঞ্হি নামাহং, আৰুসো, অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা অপুট্ঠো পটিজানিস্সামি. কিং পনাহং এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা পুট্ঠো নপটিজানিস্সামী’তি? সো এৰমাহ – ‘ইমঞ্হি নাম ত্ৰং, আৰুসো, অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা অপুট্ঠো নপটিজানিস্সসি, কিং পন ত্ৰং এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা পুট্ঠো [অপুট্ঠো (স্যা. কং. ক.)] পটিজানিস্সসি? ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৰ জানাহি যদি সরসি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. সো এৰমাহ – ‘সরামি খো অহং, আৰুসো, এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা. দৰা মে এতং ৰুত্তং, রৰা মে এতং ৰুত্তং – নাহং তং সরামি এৰরূপিং গরুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পারাজিকং ৰা পারাজিকসামন্তং ৰা’তি. এৰং খো, আনন্দ, তস্সপাপিযসিকা হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – তস্সপাপিযসিকায.
৫৩. ‘‘কথঞ্চানন্দ, তিণৰত্থারকো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং ৰিহরতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপরিক্কন্তং. তেহানন্দ, ভিক্খূহি সব্বেহেৰ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৰা একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং ব্যত্তেন [ব্যত্ততরেন (সী. পী. ক.)] ভিক্খুনা উট্ঠাযাসনা একংসং চীৰরং কত্ৰা অঞ্জলিং পণামেত্ৰা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইদং অম্হাকং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং ৰিহরতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং যা চেৰ ইমেসং আযস্মন্তানং আপত্তি যা চ অত্তনো আপত্তি, ইমেসঞ্চেৰ আযস্মন্তানং অত্থায অত্তনো চ অত্থায, সঙ্ঘমজ্ঝে তিণৰত্থারকেন দেসেয্যং, ঠপেত্ৰা থুল্লৰজ্জং ঠপেত্ৰা গিহিপটিসংযুত্ত’’’ন্তি.
‘‘অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং ব্যত্তেন ভিক্খুনা উট্ঠাযাসনা একংসং চীৰরং কত্ৰা অঞ্জলিং পণামেত্ৰা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইদং অম্হাকং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৰিৰাদাপন্নানং ৰিহরতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং যা চেৰ ইমেসং আযস্মন্তানং আপত্তি যা চ অত্তনো আপত্তি, ইমেসঞ্চেৰ আযস্মন্তানং অত্থায অত্তনো চ অত্থায, সঙ্ঘমজ্ঝে তিণৰত্থারকেন দেসেয্যং, ঠপেত্ৰা থুল্লৰজ্জং ঠপেত্ৰা গিহিপটিসংযুত্ত’’’ন্তি.
‘‘এৰং খো, আনন্দ, তিণৰত্থারকো হোতি, এৰঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকরণানং ৰূপসমো হোতি যদিদং – তিণৰত্থারকেন.
৫৪. ‘‘ছযিমে, আনন্দ, ধম্মা সারণীযা পিযকরণা গরুকরণা সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্তন্তি. কতমে ছ? ইধানন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং কাযকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্রহ্মচারীসু আৰি চেৰ রহো চ. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং ৰচীকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্রহ্মচারীসু আৰি চেৰ রহো চ. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং মনোকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্রহ্মচারীসু আৰি চেৰ রহো চ. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খু – যে তে লাভা ধম্মিকা ধম্মলদ্ধা অন্তমসো পত্তপরিযাপন্নমত্তম্পি তথারূপেহি লাভেহি – অপটিৰিভত্তভোগী হোতি, সীলৰন্তেহি সব্রহ্মচারীহি সাধারণভোগী. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খু – যানি তানি সীলানি অখণ্ডানি অচ্ছিদ্দানি অসবলানি অকম্মাসানি ভুজিস্সানি ৰিঞ্ঞুপ্পসত্থানি অপরামট্ঠানি সমাধিসংৰত্তনিকানি তথারূপেসু সীলেসু – সীলসামঞ্ঞগতো ৰিহরতি সব্রহ্মচারীহি আৰি চেৰ রহো চ. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি.
‘‘পুন চপরং, আনন্দ, ভিক্খু – যাযং দিট্ঠি অরিযা নিয্যানিকা নিয্যাতি তক্করস্স সম্মা দুক্খক্খযা তথারূপায দিট্ঠিযা – দিট্ঠিসামঞ্ঞগতো ৰিহরতি সব্রহ্মচারীহি আৰি চেৰ রহো চ. অযম্পি ধম্মো সারণীযো পিযকরণো গরুকরণো সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্ততি. ইমে খো, আনন্দ, ছ সারণীযা ধম্মা পিযকরণা গরুকরণা সঙ্গহায অৰিৰাদায সামগ্গিযা একীভাৰায সংৰত্তন্তি.
‘‘ইমে চে তুম্হে, আনন্দ, ছ সারণীযে ধম্মে সমাদায ৰত্তেয্যাথ, পস্সথ নো তুম্হে, আনন্দ, তং ৰচনপথং অণুং ৰা থূলং ৰা যং তুম্হে নাধিৰাসেয্যাথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘তস্মাতিহানন্দ, ইমে ছ সারণীযে ধম্মে সমাদায ৰত্তথ. তং ৰো ভৰিস্সতি দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
সামগামসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.